هر سال، بخشی از داوطلبان کنکور با وجود تلاش زیاد به رشته یا دانشگاه مورد نظرشان نمی رسند و باید بین ادامه مسیر فعلی یا تلاش دوباره تصمیم بگیرند. پشت کنکور ماندن برای بعضی ها یک فرصت جبران است و برای بعضی دیگر، یک سال از دست رفته که نتیجه بهتری هم تضمین نمی کند. تفاوت این دو گروه معمولا در نحوه تصمیم گیری آن ها نهفته است، نه در شانس یا میزان تلاش. همین تفاوت، دلیل اصلی است که چرا نتیجه یک سال دوم برای بعضی داوطلبان کاملا متفاوت و برای بعضی دیگر تقریبا مشابه سال قبل است.
در ادامه می خوانید
چه زمانی پشت کنکور ماندن منطقی است
تصمیم برای پشت کنکوری شدن زمانی معقول تر است که فاصله بین رتبه فعلی و رتبه لازم برای هدف واقعی داوطلب، فاصله ای قابل جبران با یک سال مطالعه هدفمند باشد، نه یک شکاف بسیار بزرگ. اگر داوطلب دلیل مشخصی برای افت نتیجه امسال دارد، بیماری، مشکل خانوادگی، یا برنامه ریزی ضعیف، و آن دلیل قابل رفع است، احتمال بهبود واقعی در سال بعد بیشتر است. در مقابل، تکرار همان روش مطالعه بدون تغییر، معمولا نتیجه مشابهی هم به همراه دارد، حتی اگر انگیزه داوطلب برای سال دوم بیشتر از قبل باشد. مشورت با یک مشاور بی طرف، که نه منافع مالی در ادامه مسیر داوطلب دارد و نه صرفا دلسوزی احساسی، می تواند تصویر واقع بینانه تری از احتمال موفقیت در سال دوم ارائه دهد.
عواقب و هزینه های یک سال اضافه
عواقب پشت کنکور ماندن فقط هزینه مالی کلاس ها و کتاب ها نیست، بلکه شامل هزینه روانی فاصله گرفتن از هم سن وسال ها، و فشار اجتماعی سوال های تکراری اطرافیان هم می شود. برای پسران، تاثیر این تصمیم بر مسیر خدمت سربازی هم باید از قبل بررسی شود، چون گاهی این هزینه پنهان از هزینه های ظاهری تر سنگین تر است. سنجیدن این هزینه ها در برابر احتمال واقعی بهبود رتبه، تصمیم را واقع بینانه تر می کند، به خصوص برای داوطلبانی که بین چند گزینه نزدیک به هم مردد هستند. از دست دادن یک سال از شبکه اجتماعی و روال زندگی هم سن وسال ها هم، هرچند قابل جبران است، اما برای بعضی داوطلبان تاثیر روانی بیشتری از آنچه در ابتدا تصور می کنند دارد.
چطور این تصمیم را با خانواده در میان بگذاریم
چون این تصمیم معمولا هزینه مالی و روانی برای کل خانواده دارد، در میان گذاشتن آن با پدر و مادر، پیش از نهایی شدن، اهمیت زیادی دارد. ارائه یک برنامه مشخص برای سال دوم، همراه با توضیح اینکه چه چیزی قرار است متفاوت از سال قبل انجام شود، اعتماد خانواده را بیشتر جلب می کند تا صرف اعلام تصمیم بدون توضیح. شنیدن نگرانی های واقعی خانواده، مثل نگرانی مالی یا نگرانی از افت روحیه داوطلب در صورت نتیجه نگرفتن دوباره، هم بخشی طبیعی و لازم از این گفتگو است. تعیین یک بازه زمانی مشخص برای ارزیابی پیشرفت در طول سال دوم، مثلا هر سه ماه یک بار، به خانواده و داوطلب کمک می کند بدون قضاوت زودهنگام، مسیر را با هم دنبال کنند.
مسیرهای جایگزین به جای پشت کنکور ماندن
قبولی در دانشگاه آزاد یا پشت کنکوری ماندن یکی از رایج ترین دوراهی هایی است که داوطلبان با آن روبرو می شوند، و پاسخ آن به شرایط مالی خانواده و اهمیت رشته انتخابی بستگی دارد، نه فقط به رتبه. بررسی تجربه پشت کنکوری های موفق نشان می دهد که تفاوت اصلی این افراد، تغییر واقعی در روش مطالعه بوده، نه فقط تکرار همان مسیر با انگیزه بیشتر. مهاجرت تحصیلی یا روی آوردن به رشته های پیراپزشکی و فنی نزدیک به هدف اصلی هم از مسیرهایی هستند که بعضی داوطلبان به جای یک سال کامل پشت کنکور ماندن انتخاب می کنند.
جمع بندی
پشت کنکور ماندن نه انتخابی همیشه درست است و نه همیشه اشتباه، بلکه تصمیمی است که باید بر اساس دلیل افت امسال، شرایط مالی و روانی خانواده، و یک برنامه واقعا متفاوت برای سال بعد گرفته شود، نه بر اساس احساسات لحظه اعلام نتایج. گذشت چند روز از اعلام نتایج، پیش از هر تصمیم نهایی، معمولا به دیدن این موضوع با ذهنی آرام تر و دقیق تر کمک می کند.