فرقی نمی کند هدف داوطلب کدام دانشگاه و کدام رشته باشد، همواره در بین داوطلبان کنکور ریاضی این پرسش وجود دارد که برای کنکور ریاضی چه کتاب هایی باید خواند. تنوع زیاد کتاب های موجود در بازار، این تصور را ایجاد می کند که انتخاب اشتباه می تواند ماه ها زمان مطالعه را هدر دهد. واقعیت این است که تفاوت اصلی کتاب ها نه در جلد و قیمت آن ها، بلکه در نوع کاربردشان است؛ برخی کتاب ها برای آموزش مفهوم نوشته شده اند و برخی دیگر برای تمرین و تثبیت. شناخت همین تفاوت، بیشتر از هر انتخاب دیگری در نتیجه نهایی داوطلب اثر می گذارد.
دو دسته کتاب برای کنکور ریاضی: کتاب درسی و کتاب کمک آموزشی
بدون شک، پایه و اساس مطالعه ریاضی کنکور همان کتاب درسی وزارت آموزش و پرورش است. بسیاری از داوطلبانی که با بررسی موشکافانه همین کتاب و بدون هیچ کتاب کمک آموزشی دیگری درس خوانده اند، به رتبه های خوبی هم رسیده اند. با این حال، تغییر تدریجی سبک طراحی سوالات کنکور در سال های اخیر باعث شده برخی سوالات از چارچوب کاملا کتاب محور فاصله بگیرند؛ به همین دلیل نقش کتاب های کمک آموزشی در تمرین بیشتر و آشنایی با تنوع سوالات را هم نمی توان نادیده گرفت.
اشتباه رایج این است که داوطلب پیش از تسلط کامل به کتاب درسی، مستقیم سراغ چند کتاب کمک آموزشی همزمان می رود. ترتیب درست برعکس است: نخست باید متن و مثال های کتاب درسی به طور کامل فهمیده شود و تنها پس از آن، کتاب های کمک آموزشی برای گسترش دامنه تمرین به کار گرفته شوند.
چطور بین انتشارات مختلف ریاضی کنکور انتخاب کنیم
برای دروس عمومی، کتاب هایی از انتشاراتی مثل گاج، مبتکران، خیلی سبز و مهر و ماه گزینه های شناخته شده ای هستند. برای دروس تخصصی مثل ریاضی، شیمی و فیزیک هم همین انتشاراتی ها منابع متنوعی عرضه کرده اند. تفاوت اصلی این کتاب ها معمولا در نسبت آموزش به تست است: برخی مجموعه ها حجم بیشتری به توضیح مفهومی و حل مثال اختصاص می دهند و برخی دیگر بیشتر روی انبوه تست و دسته بندی تیپ سوال متمرکزند.
پیش از خرید هر کتاب، بررسی یک فصل نمونه بهترین راه سنجش است. باید دید توضیح مفهومی کتاب با سطح فعلی داوطلب همخوانی دارد یا خیر، و پاسخنامه آن فقط جواب نهایی را می دهد یا روند حل تشریحی را هم نشان می دهد. کتابی که پاسخ تشریحی کامل ندارد، برای مطالعه فردی و بدون کلاس مناسب نیست، چون داوطلب نمی تواند دلیل اشتباه خود را در تست های غلط پیدا کند.
ترتیب درست مطالعه: کتاب مفهومی قبل از کتاب تست
برای هر مبحث تازه، منطقی ترین مسیر این است که ابتدا از یک منبع مفهومی، تعریف ها و رابطه بین موضوعات فهمیده شود و تنها پس از آن، حل تست آغاز شود. حل انبوه تست بدون درک کافی از مفهوم، معمولا به حفظ کردن الگوی چند سوال خاص ختم می شود، نه یادگیری واقعی مبحث؛ همین موضوع در تست های ترکیبی و کمی متفاوت کنکور، داوطلب را غافلگیر می کند.
برای بخش ریاضی، منابع اصلی کتاب درسی شامل ریاضی 1، هندسه 1 و 2، آمار و احتمال، حسابان 1 و 2، هندسه 3 و ریاضیات گسسته است. هر یک از این عنوان ها فصل های مشخصی در کنکور دارند که وزن آن ها بین گروه های مختلف آزمایشی متفاوت است، به همین دلیل شناخت وزن هر فصل پیش از انتخاب کتاب کمک آموزشی، در تخصیص زمان مطالعه کمک زیادی می کند.
اشتباهات رایج داوطلبان در انتخاب کتاب ریاضی کنکور
چند اشتباه در این زمینه بارها در بین داوطلبان تکرار می شود. اول، خرید همزمان چند کتاب برای یک مبحث با این تصور که هرچه منبع بیشتر باشد نتیجه بهتر است؛ در عمل همین پراکندگی باعث می شود هیچ کتابی به طور کامل تمام نشود. دوم، تعویض مکرر کتاب در میانه مسیر به محض برخورد با چند سوال دشوار، در حالی که دشواری موقت معمولا نشانه ضعف کتاب نیست، بلکه بخش طبیعی یادگیری یک مبحث تازه است. سوم، بی توجهی به بازبینی تست های غلط؛ ارزش واقعی هر کتاب تست، نه در تعداد سوالاتش، بلکه در فرصتی است که برای تحلیل خطاهای داوطلب فراهم می کند.
در نهایت، موفقیت در ریاضی کنکور کمتر به نام یک کتاب خاص وابسته است و بیشتر به میزان کامل بودن مطالعه همان منبعی بستگی دارد که انتخاب شده است. یک کتاب که از ابتدا تا انتها به طور کامل خوانده و تست های آن به دقت بازبینی شده باشد، همیشه از چند کتاب نیمه کاره مؤثرتر است.
همین منطق در انتخاب منبع فیزیک و شیمی هم کاربرد دارد. بهترین کتاب کمک آموزشی فیزیک همان رویکرد تک منبعی را برای فیزیک شرح می دهد و معرفی 16 کتاب برتر شیمی همان اصل را برای شیمی تکرار می کند، در حالی که تغییرات کتاب درسی کنکور نسخه ی به روز را مشخص می کند.