دو داوطلب ممکن است در آزمون کنکور درصدهای تقریبا یکسانی بزنند، اما یکی از آن ها به خاطر یک معدل کتابی بالاتر، رتبه بهتری بگیرد و دیگری با معدل ضعیف تر، چند هزار رتبه عقب تر بیفتد، بدون اینکه خودش دقیقا بداند این تفاوت از کجا آمده. این تفاوت، دقیقا از جایی می آید که تاثیر سوابق تحصیلی در مجلس بارها موضوع بحث و بررسی بوده است، چون نحوه اعمال معدل در نمره نهایی، مستقیم روی سرنوشت داوطلبانی با آمادگی تقریبا برابر اثر می گذارد.
در ادامه می خوانید
نوع تاثیر معدل قطعی یا مثبت
نوع تاثیر معدل قطعی یا مثبت دو مفهوم کاملا متفاوت اند که خیلی وقت ها با هم قاطی می شوند. در حالت مثبت، معدل فقط می تواند نمره داوطلب را بالا ببرد و هیچ وقت باعث افت نمی شود، یعنی داوطلبی با معدل ضعیف، در بدترین حالت همان نمره آزمونش را حفظ می کند و چیزی از دست نمی دهد. در حالت قطعی، معدل عینا در نمره نهایی محاسبه می شود، چه به نفع داوطلب باشد چه به ضررش، و همین یعنی یک معدل پایین می تواند حتی نتیجه یک آزمون خوب را هم پایین بیاورد. برای مثال، دو داوطلب با درصد تقریبا یکسان در آزمون، اگر یکی معدل کتابی بالا و دیگری معدل پایین داشته باشد، در بخش قطعی محاسبه، فاصله رتبه شان می تواند به طور محسوسی باز شود، حتی اگر تلاششان برای آزمون کاملا برابر بوده باشد. طبق آخرین تصمیم رسمی که تابستان 1405 نهایی شد، معدل پایه یازدهم به شکل مثبت و معدل پایه دوازدهم به شکل قطعی محاسبه می شود، با سهمی حدود شصت درصد برای سوابق تحصیلی در رشته های پرمتقاضی.
بررسی مجلس درباره تاثیر معدل
بررسی مجلس درباره تاثیر معدل سال هاست به صورت مقطعی ادامه داشته، چون همین تفاوت قطعی و مثبت بارها محل اختلاف نظر بین طرفدارانش، که آن را انگیزه ای برای جدی گرفتن مدرسه می دانند، و منتقدانش، که نگران فشار مضاعف روی دانش آموزانی هستند که مدرسه شان امکانات کافی نداشته، بوده است. تصمیم اخیر، مسیر سال های بعد از 1406 را هم به نهاد دیگری واگذار کرده، با این شرط صریح که سهم سوابق تحصیلی نسبت به رقم فعلی کاهش پیدا نکند، یعنی حداقل تا همین سطح شصت درصدی باقی می ماند و داوطلبان سال های بعد هم شرایط بدتر از امسال نخواهند داشت.
چرا این تفاوت برای داوطلب مهم است
داوطلبی که معدل دوازدهمش پایین است، نباید فکر کند با یک آزمون قوی می تواند کامل جبرانش کند، چون بخش قطعی معدل مستقیم در محاسبه نهایی وارد می شود و به سادگی با یک آزمون خوب خنثی نمی شود. برعکس، داوطلبی با معدل بالا، حتی در یک آزمون معمولی، از این سهم قطعی سود واقعی می برد و همین می تواند تفاوت چند هزار رتبه ای در نتیجه نهایی ایجاد کند. برای همین، برنامه ریزی درسی امسال باید از همان اول هم روی آزمون و هم روی حفظ و در صورت امکان بهبود معدل کتابی همزمان حساب باز کند، نه اینکه یکی را به بهانه اهمیت بیشتر دیگری فدا کرد.
چطور برنامه امسال را متعادل کرد
یک تقسیم ساده که خیلی از مشاوران توصیه می کنند این است که هفته درسی به دو بخش جدا تقسیم شود؛ بخش بزرگ تر برای آمادگی آزمون و بخش کوچک تر و ثابت برای مرور و تثبیت نمرات کلاسی، تا هیچ کدام کامل فراموش نشود. داوطلبی که فقط شب امتحان مدرسه سراغ کتاب درسی می رود، حتی با وجود آمادگی خوب برای آزمون، از همان سهم قطعی معدل امتیاز واقعی از دست می دهد، امتیازی که برگرداندنش بعد از پایان سال تحصیلی دیگر ممکن نیست.
جمع بندی
فهمیدن دقیق تفاوت تاثیر قطعی و مثبت، اولین قدم برای تصمیم گیری درست درباره جدی گرفتن معدل مدرسه است. کسی که این تفاوت را نادیده بگیرد، ممکن است دیر بفهمد چرا با وجود آزمون قابل قبول، نتیجه نهایی اش کمتر از انتظار بوده. بررسی ترمیم نمرات نهایی دوازدهم برای کسانی که فرصت جبران دارند و آشنایی با دفعات ترمیم معدل کنکور در همین راستا می تواند به تصمیم بهتر برای امسال کمک کند و از غافلگیری در روز اعلام نتایج جلوگیری کند.