رشته گفتار درمانی یکی از زیرشاخه های علوم توانبخشی است که هرسال تعداد محدودی از داوطلبان گروه تجربی را در دانشگاه های علوم پزشکی می پذیرد. بر اساس کارنامه های ثبت شده پذیرفته شدگان در دوره های اخیر، رتبه لازم برای گفتار درمانی بین مناطق مختلف کنکور فاصله محسوسی دارد. این محدودیت ظرفیت، در کنار افزایش آگاهی خانواده ها از اهمیت مداخله زودهنگام در اختلالات گفتاری، رقابت ورودی این رشته را هرسال جدی نگه داشته است.
در ادامه می خوانید
نمونه رتبه های ثبت شده به تفکیک منطقه
در یکی از دوره های اخیر، پذیرفته شدگان منطقه یک در دانشگاه علوم پزشکی تهران با رتبه کشوری نزدیک به 3862 و در دانشگاه علوم پزشکی تبریز با رتبه نزدیک به 5911 قبول شده اند. در همان دوره، رتبه پذیرفته شدگان منطقه دو در تهران نزدیک به 4041 و در اصفهان نزدیک به 7816 ثبت شده است. در یک دوره پیش از آن هم رتبه های قبولی در مناطق مختلف از حدود 3570 تا 9257 پخش بوده، که نشان می دهد این رشته هر سال بسته به دانشگاه و منطقه، بازه نسبتاً گسترده ای دارد.
چرا فاصله بین دانشگاه ها این قدر زیاد است
دانشگاه های بزرگ و مرکزی مثل تهران معمولاً رتبه لازم پایین تر و رقابت سنگین تری نسبت به دانشگاه های کوچک تر دارند، چون تعداد داوطلبانی که شهر تهران را در اولویت اول قرار می دهند بیشتر از شهرهای دیگر است. همین الگو تقریباً در همه رشته های علوم پزشکی، از جمله گفتار درمانی، تکرار می شود و دلیل اصلی فاصله رتبه بین دانشگاه های هم منطقه هم همین جا نهفته است.
دانشگاه هایی که این رشته را ارائه می دهند
دانشگاه های گفتار درمانی عمدتاً محدود به چند دانشگاه علوم پزشکی بزرگ کشورند، از جمله تهران، ایران، اصفهان، مشهد، سمنان و همدان، که هرکدام ظرفیت پذیرش متفاوتی دارند. تعداد کم این دانشگاه ها نسبت به رشته هایی مثل پرستاری یا اتاق عمل، یکی از دلایلی است که رقابت ورودی این رشته با وجود شهرت کمتر، همچنان قابل توجه باقی می ماند.
ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
بخش قابل توجهی از فارغ التحصیلان گفتار درمانی، بعد از دوره کارشناسی، مسیر ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را دنبال می کنند، چون تخصص بالینی عمیق تر در این حوزه معمولاً به دوره های تکمیلی نیاز دارد. دانشگاه های پذیرنده در مقطع ارشد هم عمدتاً همان دانشگاه های بزرگ علوم پزشکی هستند که دوره کارشناسی را ارائه می دهند، به همراه مراکزی که مشخصاً روی توانبخشی تمرکز دارند. این پیوستگی بین دوره کارشناسی و ارشد، یکی از دلایلی است که رقابت ورودی این رشته حتی با ظرفیت محدودش، هرسال جدی باقی می ماند.
سهم درس ها و درصدهای لازم
درصدهای لازم گفتار درمانی از الگوی مشابه سایر رشته های توانبخشی پیروی می کند، یعنی زیست شناسی و شیمی سهم بیشتری نسبت به فیزیک و ریاضی در تراز نهایی داوطلب دارند. چون درصدهای دقیق هر سال با سطح دشواری آزمون تغییر می کند، بهتر است داوطلب به جای تکیه بر یک درصد ثابت، رتبه نهایی کارنامه های قبلی را ملاک اصلی مقایسه اش قرار دهد.
بازار کار این رشته
بازار کار گفتار درمانی نسبت به برخی رشته های پرطرفدار پیراپزشکی در سطح متوسطی قرار دارد، اما فارغ التحصیلان آن معمولاً ظرف مدت نسبتاً کوتاهی می توانند در کلینیک های توانبخشی، مدارس استثنایی یا بخش های بیمارستانی مشغول به کار شوند. تقاضا برای این تخصص در سال های اخیر با افزایش آگاهی عمومی از اختلالات گفتار و زبان در کودکان، به ویژه در مراکز آموزش و توانبخشی کودکان کم شنوا، روند نسبتاً رو به رشدی داشته است. کسانی که به این حوزه علاقه دارند و رتبه شان به این رشته نمی رسد، گاهی تراز قبولی کاردرمانی سراسری را هم به عنوان مسیر جایگزین نزدیک به همین حوزه بررسی می کنند.
جمع بندی برای داوطلبان
با توجه به فاصله محسوس بین دانشگاه ها و مناطق، داوطلبی که به گفتار درمانی علاقه دارد بهتر است چند دانشگاه را همزمان در فهرست انتخاب رشته اش بگنجاند، نه فقط دانشگاه های بزرگ و پرمتقاضی را. مقایسه روند چند دوره اخیر، تصویر واقعی تری از شانس قبولی نسبت به تکیه بر یک عدد واحد به داوطلب می دهد.