فقه شافعی یکی از مذاهب فقهی اهل سنت است که نام خود را از امام شافعی گرفته، و رشته فقه شافعی برای تربیت متخصص در همین حوزه از فقه طراحی شده است.
در ادامه می خوانید
فقه شافعی چه مذهبی است
مذهب شافعی یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت در کنار حنفی، مالکی و حنبلی است و پیروان قابل توجهی در برخی مناطق کشور دارد. دانشجویی که این رشته را انتخاب می کند، عمده تمرکزش روی احکام فقهی و روش استنباط این مذهب است، نه صرفاً تاریخ یا کلام اسلامی. آشنایی با متون عربی کلاسیک فقهی هم بخش مهمی از دروس این رشته را تشکیل می دهد. علاوه بر احکام فقهی، دانشجو با تاریخ تشریع در مذهب شافعی و روش های اجتهاد علمای این مذهب هم آشنا می شود، پیش زمینه ای که برای فعالیت آینده در نهادهای دینی یا آموزشی مناطق پیرو این مذهب اهمیت عملی دارد. شناخت این مذهب برای کسی که در نقش امام جماعت، مدرس یا کارشناس امور دینی فعالیت می کند اهمیت مستقیم دارد، چون احکام فتوایی روزمره این جوامع بر پایه همین مذهب شکل می گیرد.
طول دوره و ادامه تحصیل
دوره کارشناسی این رشته، مانند بیشتر رشته های حوزه فقه، چهار سال طول می کشد و دانشجو در کنار دروس تخصصی فقه، با دروس عمومی مشترک دانشگاهی هم آشنا می شود. علاقه مندان به ادامه تحصیل معمولاً می توانند در مقطع کارشناسی ارشد وارد رشته های مرتبط با فقه تطبیقی یا الهیات شوند، چون رشته ارشد مستقل با همین عنوان در همه دانشگاه ها وجود ندارد.
چه کسی برای این رشته مناسب است
این رشته بیشتر برای داوطلبی مناسب است که پیشینه آشنایی با فقه اهل سنت دارد یا در جامعه ای پیرو مذهب شافعی رشد کرده است، چون بخشی از دروس بر پایه همین آشنایی اولیه پیش می رود.
تفاوت با فقه و حقوق شافعی
رشته ای مشابه با نام رشته فقه و حقوق شافعی هم در کنکور وجود دارد که علاوه بر فقه، حقوق رسمی کشور را هم آموزش می دهد و بیشتر برای داوطلبانی مناسب است که به مسیرهای حقوقی و قضایی هم علاقه دارند. رشته فقه شافعی بدون پسوند حقوق، تمرکز بیشتری روی خود فقه، تدریس معارف دینی و تربیت مبلغ دارد. داوطلب باید بر اساس هدف شغلی اش بین این دو رشته یکی را انتخاب کند.
ظرفیت پذیرش
ظرفیت پذیرش رشته فقه شافعی نسبت به رشته های پرطرفدار رشته انسانی محدودتر است و معمولاً در چند دانشگاه مشخص تعریف می شود. این ظرفیت هر سال در دفترچه انتخاب رشته اعلام می شود و ممکن است بین دوره روزانه و دوره های دیگر فرق داشته باشد. دانشجویانی که به دروس تخصصی رشته انسانی علاقه دارند و در کنار آن به فقه اهل سنت هم گرایش دارند، معمولاً این رشته را با آگاهی از محدودیت ظرفیتش انتخاب می کنند. باید توجه داشت که این رشته معمولاً در دفترچه انتخاب رشته با کد مشخصی جدا از رشته فقه و حقوق شافعی ذکر می شود، پس داوطلب باید هنگام ثبت انتخاب هایش، کد درست را بر اساس هدف خودش انتخاب کند و این دو را با هم اشتباه نگیرد. این محدودیت به این معنا نیست که رشته کم اهمیتی است، بلکه بیشتر به تعداد محدود دانشگاه هایی برمی گردد که برای این تخصص خاص زیرساخت آموزشی دارند.
دانشگاه های رشته
دانشگاه های رشته فقه شافعی عمدتاً در مناطقی از کشور هستند که پیروان مذهب شافعی جمعیت قابل توجهی دارند، چون این دانشگاه ها معمولاً به نیاز آموزشی و دینی همان منطقه پاسخ می دهند. پیش از انتخاب رشته بهتر است داوطلب علاوه بر نام دانشگاه، به سرفصل دقیق دروس و اساتید حوزه فقه شافعی آن دانشگاه هم توجه کند. برخی از این دانشگاه ها علاوه بر دوره روزانه، امکان تحصیل در قالب بورسیه یا کمک هزینه تحصیلی را هم برای داوطلبان بومی همان منطقه فراهم می کنند، موضوعی که پیش از انتخاب رشته ارزش پیگیری دارد.
جمع بندی
رشته فقه شافعی مسیری تخصصی برای علاقه مندان به فقه اهل سنت است، نه یک رشته عمومی رشته انسانی. تصمیم گیری درست بین این رشته و گزینه های مشابه، به شناخت دقیق تفاوت هدف شغلی هرکدام بستگی دارد. پیش از ثبت نام نهایی، گفتگو با دانشجویان فعلی این رشته هم می تواند تصویر دقیق تری از فضای آموزشی آن ارائه دهد.