رشته های بورسیه دار به داوطلبی که توان مالی محدودی دارد ولی حاضر است بعد از فارغ التحصیلی مدتی برای یک سازمان مشخص کار کند، مسیر روشنی پیشنهاد می دهند. در گروه علوم انسانی هم چند رشته های بورسیه دار انسانی وجود دارد که معمولاً کمتر از رشته های فنی و پزشکی شناخته شده اند، در حالی که فرصت خوبی برای ادامه ی تحصیل رایگان محسوب می شوند. این موضوع به خصوص برای خانواده هایی اهمیت دارد که امکان پرداخت شهریه ی دانشگاه آزاد یا غیرانتفاعی را ندارند. برخلاف رشته های پزشکی که بورسیه در آن ها بیشتر شناخته شده، در علوم انسانی این فرصت ها اغلب کمتر دیده می شوند و همین کم دیده شدن باعث می شود بسیاری از داوطلبان اصلاً به دنبال آن ها نگردند.
چه رشته هایی در گروه انسانی بورسیه دارند
بخشی از این ظرفیت ها به رشته علوم قضایی با وابستگی به دستگاه قضایی برمی گردد که داوطلب بعد از فارغ التحصیلی، مدتی مشخص در همان دستگاه مشغول به کار می شود. بخش دیگری هم به رشته های نظامی و انتظامی با گرایش های مدیریتی، حقوقی یا امنیتی تعلق دارد که در دفترچه ی انتخاب رشته با کدهای جداگانه معرفی می شوند.
برخی از این ظرفیت ها هم به مراکز آموزش عالی وابسته به نهادهای فرهنگی و تبلیغی برمی گردد که در کنار تحصیل رایگان، آموزش تخصصی تری هم ارائه می دهند. تعداد این ظرفیت ها معمولاً محدود است و رقابت برای آن ها می تواند حتی از رقابت رشته های پرطرفدار دانشگاه های دولتی هم بیشتر باشد، به همین دلیل بررسی دفترچه ی همان سال ضروری است.
نحوه ثبت نام رشته بورسیه انسانی
نحوه ثبت نام رشته بورسیه انسانی معمولاً از دو مسیر انجام می شود؛ یا داوطلب هنگام انتخاب رشته ی کنکور سراسری کد مخصوص همان رشته را وارد می کند، یا سازمان مربوطه فراخوان جداگانه ای منتشر می کند که داوطلبان واجد شرایط باید به صورت مستقل در آن ثبت نام کنند. در حالت دوم معمولاً مصاحبه یا گزینش تکمیلی هم وجود دارد که جدا از رتبه ی کنکور برگزار می شود.
بازه ی ثبت نام این فراخوان ها معمولاً کوتاه است و گاهی همزمان با مراحل دیگر کنکور مثل اعلام نتایج یا انتخاب رشته برگزار می شود. غفلت از پیگیری منظم اطلاعیه های سازمان حامی می تواند باعث از دست رفتن فرصت ثبت نام شود، حتی برای داوطلبی که از نظر رتبه کاملاً واجد شرایط است.
شرایط بورسیه علوم انسانی
شرایط بورسیه علوم انسانی فراتر از قبولی در کنکور است. اغلب سازمان های حامی برای پذیرش نهایی، سلامت جسمانی و روانی داوطلب، نداشتن سوءپیشینه و امضای تعهدنامه ی خدمت را هم بررسی می کنند. مدت خدمت بعد از فارغ التحصیلی معمولاً چند برابر مدت تحصیل است و پیش از پذیرش نهایی، این تعهد به صورت رسمی امضا می شود.
در برخی از این رشته ها محدودیت جنسیتی یا بومی هم اعمال می شود، به این معنا که فقط داوطلبان یک استان یا منطقه ی خاص مجاز به انتخاب آن کد هستند. این جزئیات هرسال در دفترچه ی انتخاب رشته به طور دقیق ذکر می شود و بدون خواندن کامل توضیحات هر کد، نمی توان از شرایط واقعی آن مطمئن شد.
در صورتی که فردی بعد از پذیرش، تعهد خدمت خود را انجام ندهد، معمولاً موظف به بازپرداخت هزینه های تحصیل به همراه جریمه ی قانونی می شود. به همین دلیل امضای این تعهدنامه باید با آگاهی کامل از شرایط انجام شود، نه صرفاً برای استفاده از فرصت تحصیل رایگان.
لیست دانشگاه های بورسیه انسانی و جمع بندی
لیست دانشگاه های بورسیه انسانی از سالی به سال دیگر تغییر می کند، برای همین تکیه بر لیست های قدیمی توصیه نمی شود و بهترین منبع همیشه دفترچه ی رسمی همان سال است. پیش از انتخاب یک رشته ی بورسیه، بهتر است داوطلب با بهترین مشاور انتخاب رشته در مورد الزام تعهد خدمت طولانی مشورت کند، چون این تصمیم مسیر شغلی چند سال آینده ی او را از قبل مشخص می کند. این مشورت به خصوص وقتی اهمیت بیشتری پیدا می کند که داوطلب هنوز از مسیر شغلی مورد علاقه ی خودش مطمئن نیست و می خواهد از یک تصمیم زودهنگام و برگشت ناپذیر پرهیز کند.