در میان سهمیه های مختلف کنکور سراسری، سهمیه ای هم برای فرزندان اعضای هیئت علمی دانشگاه ها در نظر گرفته شده که کمتر از سهمیه های پرشمارتر مثل ایثارگری شناخته شده است. این سهمیه هر از گاهی محل بحث میان مسئولان آموزش عالی هم قرار می گیرد. برخلاف سهمیه های عمومی که شرایط یکسانی برای همه ی داوطلبان واجد شرایط دارند، این سهمیه معمولاً محدود به پذیرش در دانشگاه یا واحد خاصی است که والدین داوطلب در آن مشغول به کار هستند.
در ادامه می خوانید
سهمیه فرزندان اعضای هیئت علمی چیست
سهمیه فرزندان اعضای هیئت علمی امتیازی محدود برای فرزندان استادان دانشگاه هاست که معمولاً در پذیرش برخی دانشگاه ها یا رشته های خاص اعمال می شود. دامنه و میزان این امتیاز، بر خلاف سهمیه های عمومی تر، در همه ی دانشگاه ها یکسان نیست و به آیین نامه ی داخلی هر دانشگاه هم بستگی دارد. برخی دانشگاه ها این سهمیه را تنها برای پذیرش در همان دانشگاه محل خدمت والدین در نظر می گیرند، در حالی که برخی دیگر آن را به شبکه ی محدودتری از دانشگاه های هم رده هم تعمیم می دهند. همین تفاوت باعث می شود خانواده های مشمول، پیش از تکیه بر این امتیاز در برنامه ریزی انتخاب رشته، آیین نامه ی دقیق دانشگاه مورد نظرشان را استعلام بگیرند.
دلایل و زمینه شکل گیری این سهمیه
زمینه ی اصلی این سهمیه، تلاش برای حفظ انگیزه ی اعضای هیئت علمی و کاهش مهاجرت آن ها از دانشگاه های دورافتاده تر به مراکز بزرگ تر عنوان می شود. در برخی دانشگاه ها، به خصوص در شهرهای کوچک تر، جذب و نگه داشتن استاد باتجربه بدون ارائه ی امتیازاتی از این دست دشوارتر است. با این حال، منتقدان این رویکرد معتقدند چنین سهمیه هایی باید محدود و شفاف باقی بمانند تا اصل رقابت عمومی کنکور سراسری تحت تاثیر قرار نگیرد.
دیدگاه های موافق و مخالف
نظر روسای دانشگاه درباره این سهمیه همیشه یکسان نبوده؛ برخی آن را ابزاری برای جذب و نگه داشت اعضای هیئت علمی باکیفیت می دانند و برخی دیگر آن را در تضاد با اصل برابری فرصت ها در کنکور سراسری می بینند. این اختلاف نظر باعث شده وضعیت این سهمیه در سال های مختلف ثابت نماند. برخی پیشنهادها هم روی محدودتر کردن دامنه ی این سهمیه، مثلاً منحصر کردن آن به رشته های خاص یا کاهش سقف امتیاز، متمرکز است، به جای حذف کامل آن. این نوع بحث ها معمولاً در فصل انتخاب رشته و اعلام نتایج هر سال، دوباره در فضای رسانه ای داغ می شود.
جایگاه این سهمیه در میان سهمیه های دیگر
سهمیه هیئت علمی کنکور سراسری از نظر حجم بسیار کوچک تر از سهمیه ایثارگران کنکور است و تاثیر آن روی رقابت عمومی داوطلبان محدود می ماند. با این حال، آگاهی از وجود چنین سهمیه ای برای خانواده های واجد شرایط، در برنامه ریزی انتخاب رشته مفید است. برخلاف سهمیه هایی که هر سال ممکن است دستخوش اصلاح سهمیه های کنکور شوند، تغییرات این سهمیه معمولاً کمتر در کانون توجه رسانه ای قرار می گیرد، چون تعداد مشمولان آن به مراتب کمتر است.
با این حال، خانواده های مشمول باید هر سال آیین نامه ی به روز را بررسی کنند، چون شرایط اعمال این امتیاز می تواند بدون اطلاع رسانی گسترده تغییر کند. از نظر رویه ی اجرایی هم، این سهمیه معمولاً نیاز به ارائه ی مدارک اثبات اشتغال والدین در هیئت علمی همان دانشگاه دارد و بدون تکمیل این مدارک در زمان مقرر، امکان استفاده از امتیاز از بین می رود. توجه به مهلت های اعلام شده برای ثبت مدارک، به همان اندازه ی شناخت اصل سهمیه اهمیت دارد، چون تاخیر در ارائه ی مستندات، حتی برای خانواده های واقعاً واجد شرایط، می تواند به از دست رفتن این امتیاز منجر شود.
جمع بندی
سهمیه فرزندان هیئت علمی یکی از سهمیه های کم شناخته شده اما واقعی نظام سهمیه بندی در کنکور است. داوطلبانی که مشمول این شرایط هستند، بهتر است پیش از انتخاب رشته، ضوابط دقیق دانشگاه مورد نظرشان را بررسی کنند. پیگیری منابع رسمی هر دانشگاه، به جای تکیه بر شنیده ها، مطمئن ترین راه برای درک دقیق شرایط این سهمیه است.