داوطلبان گروه تجربی معمولاً پیش از انتخاب رشته با فهرست بلندی از عناوین دانشگاهی روبه رو می شوند که تفاوتشان از روی نام مشخص نیست. تعداد این رشته ها در دفترچه ی انتخاب رشته به بیش از صد عنوان می رسد که بخش زیادی از آن ها برای داوطلبان عادی ناشناخته است. شناخت دسته بندی کلی رشته های کنکور تجربی پیش از ورود به جزئیات هر رشته، انتخاب را ساده تر و منطقی تر می کند.
در ادامه می خوانید
دسته بندی کلی رشته های علوم پزشکی و پیراپزشکی
بخش بزرگی از لیست دانشگاهی رشته های تجربی به علوم پزشکی و پیراپزشکی اختصاص دارد؛ پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، پرستاری، مامایی، هوشبری و رادیولوژی از شناخته شده ترین آن ها هستند. این گروه معمولاً بالاترین رتبه های قبولی را می طلبد و رقابت در آن ها از بقیه ی رشته های تجربی سنگین تر است.
طول دوره ی تحصیل هم در این گروه یکسان نیست؛ پزشکی و دندانپزشکی معمولاً به هفت تا شش سال تحصیل نیاز دارند، در حالی که رشته هایی مثل پرستاری و مامایی در چهار سال به پایان می رسند. تفاوت اصلی رشته های این گروه با یکدیگر، در طول دوره ی تحصیل، نوع فعالیت روزمره و سطح مسئولیت بالینی است، نه فقط در میزان درآمد نهایی.
رشته های علوم پایه، کشاورزی و میان رشته ای
در کنار علوم پزشکی، معرفی رشته های گروه تجربی بدون اشاره به زیست شناسی، شیمی محض، زیست فناوری، و رشته های کشاورزی و دامپزشکی کامل نیست. این رشته ها معمولاً با رتبه های متوسط تر هم قابل قبولی هستند و بازار کارشان بیشتر در آزمایشگاه ها، شرکت های دانش بنیان و بخش کشاورزی تعریف می شود. رشته ی دامپزشکی هم از نظر طول دوره به رشته های پزشکی نزدیک است، در حالی که سایر رشته های کشاورزی معمولاً چهار سال تحصیل می طلبند و دامنه ی گرایش هایشان از باغبانی تا مهندسی آب کشاورزی را در بر می گیرد.
عده ای از داوطلبان تجربی هم به سراغ رشته هایی مثل روانشناسی، مدیریت و علوم ورزشی می روند که مستقیماً پزشکی نیستند اما با آزمون تجربی هم قابل قبولی هستند. این مسیر بیشتر برای داوطلبانی مناسب است که به رتبه ی بسیار بالا نرسیده اند اما نمی خواهند رشته شان کاملاً بی ربط به علوم زیستی باشد.
تفاوت ظرفیت و سطح رقابت میان رشته ها
ظرفیت پذیرش در میان این فهرست بلند یکسان نیست؛ برخی رشته ها مثل پزشکی در هر دانشگاه فقط چند ده نفر می پذیرند، در حالی که رشته هایی مثل زیست شناسی یا رشته های کشاورزی ظرفیت بسیار بیشتری دارند. همین تفاوت ظرفیت باعث می شود رتبه ی لازم برای قبولی در هر رشته هم به شدت متفاوت باشد، حتی اگر دو رشته از نظر محتوای درسی به هم نزدیک باشند.
داوطلبی که فقط به نام رشته نگاه می کند، بدون بررسی ظرفیت واقعی آن در دانشگاه مورد نظرش، ممکن است تصویر درستی از شانس قبولی خودش نداشته باشد.
نحوه انتخاب از میان این فهرست
انتخاب رشته کنکور تجربی از میان این فهرست بلند، به مقایسه ی همزمان رتبه ی قبولی، بازار کار و علاقه ی شخصی نیاز دارد، نه فقط رتبه ی خام. داوطلبی که درآمد رشته پرستاری را با دندانپزشکی مقایسه می کند، باید طول دوره ی تحصیل و شرایط کاری هرکدام را هم در نظر بگیرد، نه فقط رقم درآمد ماهانه. محل جغرافیایی دانشگاه پذیرنده هم نباید نادیده گرفته شود، چون تحصیل در یک رشته ی محبوب در شهری دور از خانواده، برای بعضی داوطلبان چالش بیشتری نسبت به تحصیل در رشته ای کمتر شناخته شده ولی نزدیک تر ایجاد می کند.
جمع بندی
فهرست رشته های تجربی هرسال تقریباً ثابت است، اما ترکیب مناسب برای هر داوطلب فرق دارد. بررسی دقیق هر گزینه، همراه با در نظر گرفتن علاقه ی واقعی و نه فقط رتبه، پیش از ثبت انتخاب رشته، از تغییر رشته یا انصراف در سال های بعد مطمئن تر است.