بحث حذف کنکور سراسری یکی از قدیمی ترین و پرتکرارترین موضوعات آموزشی کشور است؛ موضوعی که هر چند سال یک بار دوباره داغ می شود و بعد به همان اندازه سریع از سر خبرها کنار می رود. این بار اما با تشکیل یک کمیسیون بررسی کنکور مشخص، این بحث وارد فاز جدی تر و رسمی تری شده است و برخلاف دفعات قبل، با یک ساختار بررسی مشخص همراه است. برای خانواده هایی که فرزندشان چند سال دیگر به سن کنکور می رسد، همین بلاتکلیفی به تنهایی می تواند نگران کننده باشد.
در ادامه می خوانید
چرا دوباره صحبت از حذف کنکور شد
فشار روانی بالای کنکور، هزینه های سنگین کلاس و کتاب کمک درسی، و انتقاد از این که یک آزمون چند ساعته سرنوشت چند سال زندگی یک نوجوان را تعیین می کند، همیشه در پس زمینه این بحث بوده. نمونه مشابهی هم پیش تر با حذف کنکور فرهنگیان و جایگزینی آن با مسیر دیگری برای پذیرش تجربه شده بود که تا حدی به عنوان الگو در این بحث جدید مطرح می شود. نتیجه آن تجربه هنوز هم بین کارشناسان محل بحث است؛ عده ای آن را موفق می دانند و عده ای معتقدند مشکلات تازه ای هم به همراه داشت. برخی کارشناسان هم معتقدند بخشی از این فشار، نه از خود آزمون، بلکه از فرهنگ عمومی رقابت شدید در جامعه می آید.
بررسی طرح حذف کنکور در این کمیسیون شامل چه مواردی است
بررسی طرح حذف کنکور در این کمیسیون معمولا چند گزینه را کنار هم می گذارد؛ از جمله گسترش پذیرش صرفا سوابق تحصیلی برای برخی رشته های کم رقابت تر، یا نگه داشتن کنکور فقط برای رشته های پرمتقاضی مثل پزشکی و مهندسی. نتیجه نهایی این بررسی هنوز قطعی نشده و با توجه به حساسیت موضوع، معمولا زمان زیادی می برد تا به یک جمع بندی روشن برسد.
چه رشته هایی احتمالا کنکورشان حفظ می شود
در بیشتر سناریوهایی که تا امروز مطرح شده، رشته های پرمتقاضی و با ظرفیت محدود، مثل پزشکی و برخی مهندسی های پرطرفدار، معمولا در هر طرحی همچنان به نوعی آزمون رقابتی نیاز خواهند داشت، چون تعداد متقاضی به مراتب بیشتر از ظرفیت واقعی است. در مقابل، برای رشته هایی که ظرفیت خالی دارند، احتمال حرکت به سمت پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی بیشتر است.
زمان بندی تصمیم گیری نهایی
با توجه به حساسیت اجتماعی این موضوع، معمولا تصمیم گیری نهایی درباره تغییرات به این بزرگی، حداقل یکی دو سال طول می کشد تا همه ابعادش به طور کامل بررسی شود. در این فاصله، جلسات کارشناسی و نظرخواهی از معلمان و دانشگاهیان ادامه دارد، بدون این که نتیجه قطعی از قبل مشخص باشد.
نگرانی اصلی مخالفان چیست
مخالفان حذف کامل کنکور معمولا نگران عادلانه نبودن معیارهای جایگزین هستند؛ مثلا این که سوابق تحصیلی مدرسه ای می تواند بین مدرسه های مختلف، به خصوص بین شهر و روستا، معیار یکسانی نداشته باشد. همین نگرانی یکی از دلایل اصلی است که هر طرح جایگزین، پیش از اجرای کامل، معمولا ابتدا به صورت آزمایشی امتحان می شود. برخی پیشنهاد داده اند به جای حذف کامل، ترکیبی از سوابق تحصیلی و یک آزمون سبک تر جایگزین شود تا هم فشار کاهش یابد و هم عدالت نسبی حفظ شود.
واکنش به حذف کنکور سراسری
واکنش به حذف کنکور سراسری بین داوطلبان و مشاوران یکدست نیست؛ عده ای آن را فرصتی برای کاهش فشار روانی می دانند و عده ای دیگر نگران عادلانه نبودن معیارهای جایگزین هستند. همین اختلاف نظر باعث شده کمیسیون آموزش مجلس و کنکور هم در این باره چند بار جلسه جداگانه برگزار کند تا دیدگاه های مختلف را به طور مستقیم بشنود.
جمع بندی
تا وقتی تصمیم نهایی رسما اعلام نشده، بهترین کار این است که داوطلب فعلی طبق قوانین موجود درس بخواند و برنامه اش را بر اساس شایعات جابه جا نکند. تغییرات ساختاری در این حجم، معمولا سال ها زمان می برد تا واقعا و به طور کامل اجرایی شود. در نهایت، هر تصمیمی که گرفته شود، احتمالا برای چند سال به صورت آزمایشی و موازی با روش فعلی اجرا خواهد شد.