در فضای مشاوره ی کنکور، این باور رایج شنیده می شود که رتبه های تک رقمی و دو رقمی همیشه دقیقاً می دانند باید کدام رشته و دانشگاه را انتخاب کنند، انگار یک فرمول ثابت برای همه شان وجود دارد. واقعیت این است که انتخاب رشته رتبه های برتر کنکور بیشتر از یک الگوی تکرارشونده در چند رشته ی خاص پیروی می کند تا یک قانون قطعی، و همین الگو برای هر داوطلبی هم لزوماً بهترین مسیر نیست.
در ادامه می خوانید
الگوی رایج در انتخاب رتبه های برتر
در گروه تجربی، بخش زیادی از رتبه های برتر همچنان پزشکی و دندانپزشکی شهرهای بزرگ، مخصوصاً تهران، شیراز و اصفهان را انتخاب می کنند. در گروه ریاضی، مهندسی کامپیوتر و برق دانشگاه های تراز اول بیشترین سهم را از انتخاب رتبه های برتر می برند، در حالی که در گروه انسانی، حقوق و روانشناسی دانشگاه های معتبر همیشه در صدر لیست انتخابی رتبه های تک رقمی و دو رقمی قرار دارند. این الگو سال به سال تقریباً ثابت می ماند، هرچند هر از گاهی رشته های جدیدتر مثل مهندسی نرم افزار یا داده کاوی هم جای خودشان را در همین جمع باز می کنند. در گروه زبان و گروه هنر هم، هرچند رقابت رتبه های برتر کمتر رسانه ای می شود، الگوی مشابهی دیده می شود؛ دانشگاه های بزرگ و رشته های شناخته شده تر معمولاً در صدر انتخاب قرار می گیرند.
بهترین رشته از نظر آینده شغلی
نکته ای که کمتر گفته می شود این است که بهترین رشته از نظر آینده شغلی برای هر داوطلب یکسان نیست. پزشکی برای رتبه ی برتری که واقعاً به آن علاقه دارد، انتخاب درستی است؛ اما همان رتبه اگر به برنامه نویسی علاقه ی بیشتری داشته باشد، شغل های رشته ریاضی می تواند از نظر رضایت شغلی و حتی درآمد، مسیر بهتری برایش باشد. آینده ی شغلی فقط با نگاه به آمار درآمد رشته ها ساخته نمی شود؛ ساعت کار، محیط شغلی و میزان استرس روزانه ی هر حرفه هم باید در همان تصمیم اول لحاظ شود، نه فقط بعد از فارغ التحصیلی.
دانشگاه انتخابی رتبه های برتر
دانشگاه انتخابی رتبه های برتر معمولاً بین چند دانشگاه تهران، شریف و امیرکبیر جابه جا می شود. با این حال، برای خیلی از رشته ها، دانشگاه های شهرستان با اساتید و امکانات قوی هم گزینه ی رقابتی هستند؛ مرور منابع کنکور انسانی رتبه برترها یا رشته های دیگر نشان می دهد روش مطالعه، نه فقط اسم دانشگاه، عامل اصلی موفقیت آن هاست. بعضی از این داوطلبان حتی دانشگاه های تهران را عمداً کنار می گذارند تا در یک دانشگاه شهرستانی، رشته ی مورد علاقه شان را با ظرفیت پژوهشی بهتر بگذرانند.
چرا کپی کردن انتخاب رتبه های برتر همیشه درست نیست
پیروی کورکورانه از انتخاب یک رتبه ی برتر، بدون توجه به علاقه و شرایط شخصی، می تواند به یک قبولی نامناسب ختم شود. رتبه ی برتر ممکن است شرایط مالی، علاقه یا حتی شهر زندگی متفاوتی نسبت به یک داوطلب معمولی داشته باشد؛ کپی کردن دقیق انتخابش بدون در نظر گرفتن این تفاوت ها، تصمیمی است که در سال های بعد پشیمانی به همراه می آورد. الگوی رتبه های برتر بهتر است فقط به عنوان یک نقطه ی مرجع برای فکر کردن استفاده شود، نه یک نسخه ی آماده برای کپی کردن.
نقش مشورت در این تصمیم
رتبه ی برتر به تنهایی تضمین نمی کند که فرد از میان همه ی گزینه های پیش رو، بهترین انتخاب را برای خودش انجام دهد؛ فشار اجتماعی و انتظار اطرافیان گاهی همان قدر روی تصمیم اثر می گذارد که علاقه ی واقعی داوطلب. صحبت با کسی که هم رشته های مختلف را می شناسد و هم نگاه بی طرفانه دارد، کمک می کند گزینه هایی که فقط به خاطر محبوبیت انتخاب می شوند، از گزینه هایی که واقعاً با توانایی و علاقه ی فرد هماهنگ اند، جدا شوند.
جمع بندی
الگوی رتبه های برتر می تواند نقطه ی شروع خوبی برای فکر کردن باشد، نه یک نسخه ی آماده. اگر با قبولی با رتبه 1000 کنکور یا رتبه های مشابه فاصله دارید هم نگران نباشید؛ مشورت با مشاور خوب کنکور کمک می کند بهترین گزینه ی واقعی خودتان را، نه رتبه ی برترها را، پیدا کنید.
