ساختمانی که در آن زندگی می کنید، پلی که هرروز از رویش رد می شوید و سدی که آب شهرتان را تامین می کند، هر سه محصول یک رشته اند. کمتر مسیر مهندسی به اندازه ی انتخاب رشته مهندسی عمران این قدر ملموس و همه جا حاضر است، و همین گستردگی هم بزرگ ترین مزیتش است و هم بزرگ ترین چالش انتخابش، چون طیف کارهایی که زیر این عنوان جا می گیرند بسیار وسیع است.
در ادامه می خوانید
بازار کار و آینده ی شغلی مهندسی عمران
بازار کار این رشته به شدت به وضعیت ساخت وساز کشور گره خورده و در دوره های رونق ساختمانی، تقاضا برای این فارغ التحصیلان بالا می رود. برخی فارغ التحصیلان هم به جای ماندن در ایران، سراغ رشته های ریاضی برای مهاجرت می روند، چون مدرک عمران در بسیاری از کشورها هم قابل تبدیل به پروانه ی مهندسی است. همین ماهیت جهانی مدرک، یکی از دلایلی است که عمران را همچنان از رشته های پرمتقاضی نگه داشته. رشد شهرها و نیاز به بازسازی بافت های فرسوده هم تقاضای نسبتاً پایداری برای این رشته ایجاد می کند که کمتر از رشته های وابسته به یک صنعت خاص، تحت تاثیر نوسان های کوتاه مدت بازار قرار می گیرد.
دروس اصلی و مهارت های لازم
برنامه ی درسی عمران با دروس پایه مثل استاتیک، مقاومت مصالح و مکانیک خاک شروع می شود و به تدریج به سمت دروس تخصصی تر مثل طراحی سازه های بتنی و فلزی می رود. کسی که در این رشته موفق می شود معمولاً هم با ریاضیات و فیزیک راحت است و هم صبر لازم برای کار با جزئیات فنی و محاسبات دقیق را دارد، چون یک اشتباه محاسباتی کوچک در طراحی سازه می تواند پیامدهای جدی داشته باشد.
گرایش های مهندسی عمران
گرایش های مهندسی عمران در مقاطع تکمیلی شامل سازه، ژئوتکنیک، آب و سازه های هیدرولیکی، راه و ترابری و مدیریت ساخت می شود. در کارشناسی همه ی این زیرشاخه ها را به صورت مقدماتی می بینید و انتخاب تخصص واقعی معمولاً از ارشد شروع می شود.
نظام مهندسی و پروانه ی اشتغال به کار
یکی از تفاوت های عمران با بسیاری از رشته های مهندسی دیگر این است که برای کار رسمی و امضای نقشه، فارغ التحصیل باید از نظام مهندسی ساختمان پروانه ی اشتغال به کار بگیرد. این فرآیند معمولاً نیاز به گذراندن دوره های آموزشی تکمیلی و کسب تجربه ی کاری کافی دارد، پس مسیر رسیدن به جایگاه یک مهندس ناظر یا طراح مستقل، فراتر از پایان دوره ی کارشناسی ادامه پیدا می کند. بدون این پروانه، حتی فارغ التحصیل بااستعداد هم نمی تواند به تنهایی مسئولیت رسمی یک پروژه ی ساختمانی را برعهده بگیرد.
ابزارهای نرم افزاری رایج در مهندسی عمران
در کنار دانش نظری، آشنایی با نرم افزارهای طراحی و تحلیل سازه، ترسیم نقشه و مدل سازی اطلاعات ساختمان، امروز تقریباً به بخشی جدایی ناپذیر از آموزش این رشته تبدیل شده است. کارفرمایان بزرگ ساختمانی و پیمانکاری، معمولاً تسلط بر این ابزارها را در کنار مدرک دانشگاهی، شرط ورود به پروژه های واقعی می دانند. دانشجویی که در دوران تحصیل، جدا از دروس رسمی، وقت اضافه ای هم برای یادگیری این نرم افزارها بگذارد، معمولاً در بازار کار رقابتی تر ظاهر می شود.
تفاوت عمران با مهندسی علمی کاربردی عمران و معدن
عمران دانشگاهی معمول را نباید با انتخاب رشته مهندسی علمی کاربردی عمران اشتباه گرفت؛ دومی مسیری کوتاه تر و اجرا محورتر است. از طرف دیگر، انتخاب رشته مهندسی معدن هم گاهی با عمران قاطی می شود، درحالی که معدن روی استخراج منابع زیرزمینی تمرکز دارد، نه ساخت وساز روی زمین.
ظرفیت دانشگاه های مهندسی عمران
ظرفیت دانشگاه های مهندسی عمران در سراسر کشور، از دانشگاه های برتر مثل شریف و تهران تا دانشگاه های شهرستانی، بسیار بالاست. همین گستردگی یعنی با طیف وسیعی از رتبه ها می شود جایی برای این رشته پیدا کرد، اما کیفیت آموزش و امکانات کارگاهی بین دانشگاه ها فرق زیادی دارد، پس صرفاً به اسم رشته اکتفا نکنید و درباره ی دانشگاه موردنظرتان هم تحقیق کنید.