کار روی عرشه ی یک کشتی تجاری، در آب های بین المللی و با ماه ها دوری از خشکی، تصویری است که خیلی ها با شنیدن نام این رشته در ذهن شان می سازند؛ اما انتخاب رشته مهندسی دریانوردی از این تصویر رمانتیک فراتر می رود و مسیر شغلی مشخص و کاملاً فنی دارد که از همان روز اول دانشگاه شکل می گیرد. دانشجوی این رشته از ترم های نخست با قوانین دریایی، ایمنی کشتیرانی و اصول ناوبری آشنا می شود و بخش قابل توجهی از آموزش او هم زمان با تحصیل نظری، در محیط واقعی دریا اتفاق می افتد.
در ادامه می خوانید
گرایش های مهندسی دریانوردی
گرایش های مهندسی دریانوردی عمدتاً حول محور ناوبری و افسری عرشه شکل گرفته اند؛ یعنی دانشجو یاد می گیرد مسیر کشتی را برنامه ریزی کند، با تجهیزات ناوبری و رادار کار کند و ایمنی سرنشینان و محموله را در طول سفر تضمین کند. دروسی مثل هواشناسی دریایی، قوانین بین المللی دریانوردی و مدیریت بحران در دریا هم بخش مهمی از برنامه ی درسی این رشته را تشکیل می دهند. برخلاف تصور رایج، بخش موتور و ماشین آلات کشتی زیرمجموعه ی این گرایش نیست و در قالب رشته ای جدا آموزش داده می شود.
تفاوت دریانوردی با مهندسی ماشین آلات دریایی
خیلی از داوطلبان این دو را یکی می دانند، اما فرق شان دقیقاً مثل فرق خلبان با مهندس موتور هواپیماست. دریانوردی روی عرشه و مسیریابی تمرکز دارد، درحالی که انتخاب رشته مهندسی ماشین آلات دریایی برای کسی مناسب تر است که ترجیح می دهد در اتاق موتور و با سیستم های محرکه ی کشتی سروکار داشته باشد، نه پشت فرمان. کسی که در دریانوردی تحصیل می کند، در نهایت مسیرش به سمت افسری عرشه و فرماندهی کشتی می رود، درحالی که فارغ التحصیل ماشین آلات دریایی، مسیر مهندسی و فنی را دنبال می کند.
شرایط جسمانی و پزشکی این رشته
یکی از نکاتی که کمتر داوطلبی پیش از ثبت نام به آن فکر می کند، شرایط سلامت جسمانی است. کار روی عرشه ی کشتی و در دریای آزاد نیاز به سلامت کامل بینایی، شنوایی و تعادل بدنی دارد و دانشگاه های ارائه دهنده ی این رشته معمولاً پیش از پذیرش نهایی، معاینات پزشکی دقیقی از داوطلب می گیرند. کسی که مشکل بینایی رنگی یا بیماری مزمن قلبی دارد، معمولاً از ادامه ی این مسیر منصرف می شود، چون این استانداردها در طول تحصیل و بعد از آن هم بارها بازبینی می شوند.
دوره های عملی و کارآموزی دریایی
بخش قابل توجهی از آموزش این رشته، برخلاف بیشتر رشته های مهندسی، در کلاس درس تمام نمی شود. دانشجویان دریانوردی باید ساعت های مشخصی از دوران تحصیل خود را روی کشتی های واقعی، در قالب کارآموزی دریایی، بگذرانند تا بتوانند مدارک بین المللی لازم برای افسری کشتی را دریافت کنند. همین ترکیب آموزش نظری و تجربه ی عملی روی دریاست که فارغ التحصیل این رشته را از یک مهندس صرفاً دانشگاهی متمایز می کند و آماده ی ورود مستقیم به بازار کار شرکت های کشتیرانی می سازد.
اهمیت زبان انگلیسی در دریانوردی
یکی از مهارت های کلیدی که کمتر در معرفی این رشته به آن اشاره می شود، تسلط بر زبان انگلیسی دریایی است. چون خدمه ی کشتی های تجاری معمولاً از ملیت های مختلف تشکیل شده اند، ارتباط بین عرشه و بندر، و حتی بین افسران کشتی های مختلف، با عبارت های استاندارد انگلیسی دریایی انجام می شود. داوطلبی که از همان دوران دبیرستان پایه ی زبان انگلیسی قوی تری داشته باشد، در دوران تحصیل و بعد از آن هم مسیر راحت تری برای پیشرفت در این رشته پیدا می کند.
ظرفیت دانشگاه های مهندسی دریانوردی
ظرفیت دانشگاه های مهندسی دریانوردی در مقایسه با رشته های پرمتقاضی مثل عمران یا صنایع بسیار محدودتر است و عمدتاً در دانشگاه هایی مثل دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر و دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار ارائه می شود. همین محدود بودن ظرفیت باعث می شود رتبه لازم برای قبولی کنکور در این رشته حساس تر از خیلی از رشته های پرشمار مهندسی باشد و رقابت برای هر صندلی خالی معمولاً فشرده تر پیش برود.
جمع بندی
اگر جذابیت دریا برایتان واقعی است و نه فقط یک خیال رمانتیک، این رشته می تواند مسیر شغلی روشنی برایتان بسازد؛ فقط پیش از ثبت نهایی انتخاب، حتماً تفاوت گرایش ها، شرایط جسمانی لازم و حجم دوره های عملی را بررسی کنید و در صورت تردید با یک مشاور خوب کنکور مشورت کنید.