در سال های اخیر، بحث حذف تدریجی کنکور سراسری بارها از زبان مسئولان آموزشی مطرح شده، اما نکته ی کلیدی در همین واژه ی تدریجی نهفته است: قرار نیست کنکور یک شبه از نظام پذیرش دانشگاه کنار برود، بلکه این مسیر به شکل مرحله به مرحله و در طول چند دوره ی پذیرش طی می شود.
در ادامه می خوانید
منظور از حذف تدریجی کنکور سراسری چیست
وقتی از حذف تدریجی کنکور سراسری صحبت می شود، منظور یک طرح جایگزین کنکور است که به جای لغو فوری آزمون، سهم آن در پذیرش را سال به سال کم می کند. در این مدل، بخشی از ظرفیت رشته ها همچنان از طریق آزمون پر می شود و بخش دیگر به سمت روش های تازه حرکت می کند، تا داوطلبان و خانواده ها فرصت داشته باشند خودشان را با قوانین جدید تطبیق دهند.
این تغییر به چه شکلی اجرا می شود
در عمل، اجرای این طرح از رشته ها یا مقاطعی شروع می شود که زیرساخت لازم برای ارزیابی جایگزین را دارند و سپس به تدریج به بقیه ی رشته ها تعمیم پیدا می کند. در این دوره ی گذار، بسیاری از کارشناسان معتقدند پذیرش صرفا سوابق تحصیلی بدون آماده سازی کافی مدارس و برگزاری امتحانات نهایی استاندارد، می تواند نتیجه ی معکوس بدهد؛ به همین دلیل، سرعت اجرا عمداً پایین نگه داشته شده است.
چرا مسیر تدریجی به جای حذف یک باره انتخاب شده
انتخاب مسیر تدریجی به جای یک تصمیم آنی، چند دلیل عملی دارد. اول این که مدارس، دبیران و خانواده ها به زمان نیاز دارند تا خودشان را با معیارهای تازه ی سنجش تطبیق دهند؛ یک تغییر ناگهانی در وسط مسیر تحصیلی دانش آموزان، می تواند برنامه ریزی چند ساله ی خیلی از خانواده ها را بر هم بزند. دوم این که ابزارهای سنجش جایگزین، از جمله استانداردسازی امتحانات نهایی در سطح کشور، هنوز در همه ی مدارس به یک اندازه جا نیفتاده و نیاز به آزمایش و اصلاح دارد. سوم، تجربه ی طرح های آموزشی مشابه در گذشته نشان داده که اجرای مرحله ای، امکان اصلاح خطاها را پیش از تعمیم کامل فراهم می کند. به همین دلیل، اجرای حذف تدریجی کنکور سراسری بیشتر شبیه یک پروژه ی چند مرحله ای با نقاط بازبینی مشخص است تا یک بخشنامه ی یک روزه که یک شبه همه چیز را تغییر دهد.
داوطلبان امسال چه رویکردی باید داشته باشند
برای داوطلبی که همین امسال یا سال آینده قصد شرکت در کنکور دارد، این روند تدریجی عملاً تغییر فوری در قوانین ثبت نام یا شیوه ی برگزاری آزمون ایجاد نمی کند. توصیه ی رایج مشاوران این است که داوطلب فعلی، برنامه ی درسی خودش را بر اساس قوانین همین سال تنظیم کند و به موازات آن، به معدل و کیفیت امتحانات نهایی هم بی توجه نباشد، چون در بسیاری از طرح های مطرح شده، وزن این دو مولفه به تدریج در حال افزایش است. غفلت از این نکته می تواند داوطلب را در میانه ی یک تغییر تدریجی، بدون آمادگی کافی برای هیچ کدام از دو مسیر رها کند. بهترین راهکار، پیگیری از منابع رسمی و پرهیز از تصمیم گیری بر اساس شایعات است.
تغییر نظام پذیرش دانشگاه در این مسیر
تغییر نظام پذیرش دانشگاه در این طرح به معنای وزن بیشتر برای معدل و نمرات امتحان نهایی در کنار کاهش تدریجی نقش تست زنی است. کارشناسان بارها تاکید کرده اند که تاثیر سوابق تحصیلی در کنکور باید به شکل عادلانه و با معیارهای یکسان برای همه ی مدارس سنجیده شود، وگرنه دانش آموزان مدارس با امکانات متفاوت، شرایط برابری برای رقابت نخواهند داشت.
جمع بندی
حذف تدریجی کنکور سراسری یک فرایند چند ساله است، نه یک تصمیم لحظه ای؛ پس داوطلبان فعلی باید همچنان طبق قوانین کنکور سراسری موجود برنامه ریزی کنند و تغییرات را به عنوان یک روند تدریجی دنبال کنند، نه بهانه ای برای رها کردن درس خواندن. پیگیری منظم اخبار کنکور سراسری از منابع رسمی، بهترین راه برای این است که داوطلب هیچ تغییری را در میانه ی راه از دست ندهد.