در میان دروس تخصصی رشته انسانی، علوم و فنون ادبی جایگاه ویژه ای دارد؛ چون بر خلاف فارسی یا عربی، در برنامه درسی دو رشته دیگر اصلاً دیده نمی شود. به همین دلیل، داوطلبان رشته انسانی معمولاً دقیق تر از بقیه دنبال ضریب علوم و فنون ادبی امتحان نهایی می گردند. برای خیلی از این داوطلبان، همین درس جایی است که علاقه واقعی شان به ادبیات فارسی محک می خورد.
در ادامه می خوانید
علوم و فنون ادبی در نظام هدایت تحصیلی انسانی
این درس بخشی از مسیر تخصصی هدایت تحصیلی رشته انسانی است و مباحثی مثل عروض، قافیه، و آرایه های ادبی را در سطحی عمیق تر از فارسی عمومی پوشش می دهد. همین عمق محتوا باعث می شود بعضی داوطلبان آن را دشوارتر از فارسی معمولی بدانند، هرچند با تمرین منظم قابل جبران است. برخلاف فارسی که در هر سه رشته یکسان تدریس می شود، علوم و فنون ادبی فقط برای کسانی طراحی شده که مسیر تخصصی شان ادبیات و زبان است.
تفاوت علوم و فنون با فارسی عمومی
فارسی عمومی بیشتر روی درک مطلب، املا، و آشنایی کلی با متون تمرکز دارد، در حالی که علوم و فنون ادبی وارد جزئیات فنی شعر و نثر می شود: وزن عروضی یک بیت، نوع قافیه، و شناسایی دقیق آرایه های ادبی در یک متن. این تفاوت سطح یعنی داوطلبی که فقط با تکیه بر پایه فارسی عمومی وارد این درس شود، معمولاً در همان جلسات اول با چالش جدی روبه رو می شود. به همین دلیل شروع زودهنگام و تمرین مستمر برای این درس اهمیت بیشتری نسبت به دروس عمومی مشابه دارد.
سهم علوم و فنون در محاسبه سوابق تحصیلی
ضریب درس علوم و فنون دوازدهم چون یک درس اختصاصی رشته انسانی است، معمولاً جایگاه محکم تری نسبت به دروس عمومی در محاسبه سوابق تحصیلی این رشته دارد. عدد دقیق آن هم مانند بقیه دروس، هرسال در اطلاعیه رسمی ثبت نام مشخص می شود و ممکن است نسبت به سال قبل کمی تغییر کند.
چالش های رایج در یادگیری این درس
یکی از چالش های رایج داوطلبان، اشتباه گرفتن قواعد عروضی با قواعد دستور زبان فارسی است، در حالی که این دو مبحث منطق کاملاً متفاوتی دارند. چالش دیگر، تمرین ناکافی روی نمونه ابیات متنوع است؛ داوطلبی که فقط مثال های کتاب درسی را حفظ کند، در برخورد با بیت های تازه در جلسه امتحان دچار مشکل می شود. تمرین روزانه با ابیات جدید، حتی چند بیت در روز، این ریسک را به طور محسوسی کم می کند و اعتماد به نفس داوطلب را هم در جلسه امتحان بالا می برد.
ارتباط این درس با دروس تخصصی کنکور انسانی
خبر خوب برای داوطلبان انسانی این است که وقتی روی علوم و فنون ادبی امتحان نهایی سرمایه گذاری می کنند، این تلاش هدر نمی رود، چون بخش زیادی از مهارت های همین درس در آزمون های تخصصی ادبیات و زبان فارسی کنکور هم کاربرد دارد. تسلط بر عروض و قافیه، برای مثال، پایه ای است که در تحلیل شعر برای کنکور هم به کار می آید. به همین دلیل این درس را می توان یکی از معدود دروسی دانست که هم زمان به نمره کارنامه مدرسه و هم به آمادگی کنکور کمک می کند.
افزایش نمره علوم و فنون ادبی
میزان تاثیر علوم و فنون در معدل برای داوطلبان انسانی که قصد رقابت در زیرگروه های ادبی و زبان را دارند بیشتر محسوس است. بالا بردن نمره علوم و فنون ادبی امتحان نهایی معمولاً با تمرین منظم روی تشخیص وزن شعر و آرایه ها، نه فقط حفظ تعریف ها، به دست می آید.
جمع بندی
یک بودجه بندی علوم و فنون کنکور دقیق، همراه با تمرین روزانه چند بیت شعر برای تحلیل، بهترین راه برای نزدیک شدن نمره کلاسی به سطح مورد نیاز کنکور است. غفلت از این درس تخصصی، برای داوطلب رشته انسانی هزینه بیشتری نسبت به یک درس عمومی دارد و جبران آن در ماه های پایانی سال دشوارتر از پیشگیری زودهنگام است.