علوم و فنون ادبی در نگاه اول یک درس فرعی به نظر می رسد، اما بودجه بندی علوم و فنون کنکور نشان می دهد سهم قابل توجهی از سوالات کنکور انسانی را به خودش اختصاص می دهد. شناخت دقیق این بودجه بندی، اولین قدم برای برنامه ریزی درست این درس در طول سال است.
در ادامه می خوانید
علت کم توجهی به علوم و فنون ادبی در برنامه ریزی
بخشی از داوطلبان چون علوم و فنون را جزو دروس عمومی نمی بینند، آن را به روزهای آخر جمع بندی موکول می کنند و همین تاخیر، فشار زیادی به هفته های پایانی قبل از کنکور وارد می کند. درحالی که این درس با یک برنامه ی منظم از همان پاییز، به راحتی قابل مدیریت است و نیازی به فشرده کردن آن در چند هفته ی آخر نیست.
مباحث علوم و فنون ادبی کنکور
مباحث علوم و فنون ادبی کنکور را می شود در سه بخش اصلی دید؛ بخش اول تاریخ ادبیات ایران و جهان، بخش دوم عروض و قافیه، و بخش سوم آرایه های ادبی شامل بیان و بدیع. هرکدام از این سه بخش سهم مشخصی از سوالات را دارند، اما آرایه های ادبی معمولا بیشترین حجم تست را به خودش اختصاص می دهد، به همین دلیل نباید در برنامه ریزی نادیده گرفته شود. عروض و قافیه هم اگرچه سهم کمتری دارد، اما چون قاعده محور است، با تمرین محدود می شود به تسلط نسبتا کامل رسید.
جدول مباحث علوم و فنون
اگر بخواهیم جدول مباحث علوم و فنون را ساده تر توضیح دهیم؛ تاریخ ادبیات بیشتر نیاز به مرور و حفظ منظم دارد، عروض و قافیه نیاز به تمرین محاسباتی و روی کاغذ کار کردن دارد، و آرایه های ادبی نیاز به تست زنی مکرر برای تشخیص سریع در زمان محدود دارد. تقسیم زمان مطالعه بر همین اساس، یعنی اختصاص جلسات جداگانه به هر بخش به جای مرور همه با هم، نتیجه ی بهتری از خواندن پراکنده می دهد.
روش مطالعه پیشنهادی برای هر بخش
برای تاریخ ادبیات، بهترین روش ساخت جدول های مقایسه ای دوره ها و شاعران است تا حجم زیاد اطلاعات، منظم تر در ذهن بماند. برای عروض، حل روزانه ی چند بیت و تمرین وزن یابی، بهتر از خواندن یکجای قواعد جواب می دهد. برای آرایه های ادبی هم تمرین روی متن های متنوع، از جمله متن های خارج از کتاب درسی، کمک می کند داوطلب با سبک های مختلف طراحی سوال آشنا شود، نه فقط با مثال های محدود کتاب.
اشتباهات رایج در مطالعه علوم و فنون
یکی از رایج ترین اشتباهات داوطلبان، خواندن آرایه های ادبی به صورت جداگانه از متن های شعر و نثر است، درحالی که در کنکور معمولا آرایه ها در دل یک بیت یا عبارت پرسیده می شوند، نه به صورت مجزا. اشتباه دیگر، نادیده گرفتن عروض به بهانه ی سختی ظاهری آن است؛ درحالی که این بخش قاعده محورترین قسمت علوم و فنون است و با حل چند ده تمرین منظم، قابل تسلط کامل می شود. مرور نامنظم و پراکنده ی تاریخ ادبیات هم باعث می شود اطلاعات با گذشت زمان قاطی شوند، برای همین بهتر است این بخش را در فواصل زمانی مشخص و کوتاه مرور کنید، نه فقط یک بار در طول سال. توجه به همین سه اشتباه، در کنار بودجه بندی درست، می تواند نمره ی این درس را در مدت کوتاهی به شکل محسوسی بالا ببرد.
جمع بندی
علوم و فنون ادبی با یک بودجه بندی مشخص و روشن، از آن درس هایی است که با تمرین منظم، به سرعت نتیجه اش دیده می شود. اگر روش خلاصه نویسی کنکور را برای بخش تاریخ ادبیات هم به کار ببرید و آن را در کنار بودجه بندی تاریخ کنکور انسانی مرور کنید، جمع بندی نهایی درس های انسانی تان خیلی منظم تر پیش می رود.