شهرسازی و عمران هر دو زیرمجموعه علوم فنی و مهندسی هستند، اما نگاه شان به فضای شهر کاملا متفاوت است. تصمیم بین مهندسی شهرسازی یا عمران معمولا به این برمی گردد که داوطلب بیشتر به طراحی کلان یک منطقه علاقه دارد یا به ساخت و اجرای دقیق یک سازه، و همین تفاوت نگاه است که مسیر تحصیلی و شغلی این دو رشته را از هم جدا می کند.
در ادامه می خوانید
تفاوت اصلی این دو رشته در چیست
رشته مهندسی عمران بیشتر روی طراحی سازه، محاسبات بار و اجرای پروژه هایی مثل ساختمان، پل و راه تمرکز دارد. دروسی مثل مقاومت مصالح، مکانیک خاک و تحلیل سازه ها بخش مهمی از برنامه درسی این رشته را تشکیل می دهند. شهرسازی در مقابل، به برنامه ریزی کاربری زمین، ترافیک شهری و توسعه پایدار محله ها می پردازد، یعنی عمران سازنده است و شهرسازی برنامه ریز. دروس شهرسازی بیشتر به سمت جامعه شناسی شهری، طراحی محیط و قوانین توسعه شهری متمایل است، برخلاف عمران که بار درسی فنی و محاسباتی سنگین تری دارد.
دروس مشترک این دو رشته در دانشگاه
با وجود تفاوت های اصلی، بخشی از دروس پایه این دو رشته مثل ریاضیات عمومی، فیزیک و برخی دروس مقدماتی نقشه برداری مشترک است. همین اشتراک باعث می شود دانشجویانی که در سال های اول دانشگاه تصمیم می گیرند بین این دو رشته جابه جا شوند، معمولا با افت درسی شدیدی روبه رو نشوند. با این حال هرچه دانشجو به ترم های بالاتر نزدیک تر شود، تفاوت سرفصل ها بیشتر می شود و جابه جایی بین دو رشته سخت تر خواهد بود.
بازار کار و آینده شغلی هرکدام
آینده شغلی مهندسی شهرسازی بیشتر در نهادهای برنامه ریزی شهری، شرکت های مشاور و پروژه های توسعه شهری تعریف می شود، در حالی که فارغ التحصیل عمران معمولا مسیرهای متنوع تری در پیمانکاری، نظارت و اجرای پروژه های ساختمانی پیدا می کند. تعداد پروژه های اجرایی عمران معمولا بیشتر از پروژه های برنامه ریزی شهری است، به همین دلیل ورود اولیه به بازار کار برای فارغ التحصیل عمران گاهی ساده تر است. با این حال، شهرسازی در بلندمدت و برای کسانی که به سمت کارهای مدیریتی و مشاوره ای می روند، جایگاه ویژه خودش را دارد، چون تعداد متخصصان این حوزه معمولا کمتر از عمران است.
کدام رشته با کدام علاقه سازگارتر است
داوطلبی که از کار محاسباتی و اجرایی دقیق لذت می برد و ترجیح می دهد نتیجه کارش را در قالب یک سازه فیزیکی ملموس ببیند، معمولا با عمران راحت تر کنار می آید. کسی که به تحلیل کلان، جامعه شناسی شهری و طراحی فضاهای عمومی علاقه دارد و از کار روی نقشه ها و طرح های بلندمدت لذت می برد، در شهرسازی رضایت بیشتری پیدا می کند. هیچ کدام از این دو رشته ذاتا بهتر از دیگری نیست، بلکه تناسب با علاقه و سبک کار فرد تعیین کننده است.
برای داوطلبانی که هنوز بین گروه های مهندسی مردد هستند، مرور بازار کار رشته ریاضی فیزیک به طور کلی هم می تواند تصویر واقع بینانه تری از فرصت های شغلی این حوزه بدهد، چون هر دو رشته عمران و شهرسازی زیرمجموعه همین گروه آزمایشی محسوب می شوند و مقایسه کلی بازار کار به تصمیم گیری اولیه کمک می کند.
معیارهایی برای تصمیم گیری نهایی
پیش از ثبت نهایی انتخاب رشته، بهتر است داوطلب سرفصل های دقیق درسی هر دو رشته را در دانشگاه های مورد نظرش مقایسه کند، چون کیفیت و محتوای این دو رشته می تواند بین دانشگاه های مختلف کمی فرق داشته باشد. صحبت با دانشجویان یا فارغ التحصیلان هرکدام از این دو رشته هم می تواند تصویر واقعی تری از فضای کلاس ها و مسیر شغلی واقعی، فراتر از توضیحات کلی، در اختیار داوطلب قرار دهد.
جمع بندی
انتخاب بین شهرسازی و عمران باید بر اساس علاقه واقعی و نوع فعالیتی که فرد در آینده دوست دارد انجام دهد صورت بگیرد، نه فقط بر اساس شنیده ها. بررسی سرفصل های درسی هر دو رشته و مشورت با افراد باتجربه، پیش از انتخاب رشته نهایی، تصمیم را دقیق تر می کند.