هر سال نزدیک به فصل ثبت نام کنکور، در فضای مجازی خبری دست به دست می شود که قرار است سهمیه ها یک باره حذف شوند، اما وقتی دفترچه ثبت نام واقعی منتشر می شود همان ساختار چند سهمیه ای قبلی دوباره دیده می شود. لایحه ساماندهی سهمیه های کنکور دقیقا همین مسیر را طی کرده است، یک طرح که سال ها پیش مطرح شد اما هنوز به قانون اجرایی تبدیل نشده است.
در ادامه می خوانید
حذف و تغییر سهمیه های کنکور 1406
حذف و تغییر سهمیه های کنکور 1406 موضوعی است که ریشه اش به سال هزار و سیصد و نود و هشت برمی گردد، زمانی که نهاد مسئول آموزش عالی لایحه ای برای ساماندهی سهمیه های ورود به دانشگاه ها تهیه کرد. هدف اصلی این لایحه کاهش تعداد و درصد سهمیه های مختلف و نزدیک کردن سهم پذیرش بر اساس سهمیه آزاد به مرور زمان بود. با این حال، کمیسیون آموزش مجلس در همان سال این لایحه را رد کرد و به مرحله تصویب نهایی نرسید. از آن زمان تا امروز، هرچند بارها زمزمه بازگشت این طرح شنیده شده، هیچ نسخه جدیدی از آن رسما اجرایی نشده است.
طرح تغییرات سهمیه کنکور سراسری
طرح تغییرات سهمیه کنکور سراسری در سال های بعد از رد شدن لایحه اول هم چند بار توسط نمایندگان مختلف مجلس دوباره مطرح شد، اما هیچ کدام از این طرح ها مسیر کامل تصویب را طی نکردند. اظهارنظرهای رسمی منتشرشده در سال های بعد هم بارها تاکید کرده اند که سهمیه های موجود تغییری نکرده و مصوبه جدیدی در این زمینه وجود ندارد. این یعنی داوطلبانی که با شنیدن خبرهای پراکنده نگران از دست رفتن سهمیه شان هستند، باید به جای اعتماد به شایعات، وضعیت رسمی اعلام شده در دفترچه هر سال را ملاک قرار دهند.
اجرای قانون جدید سهمیه بندی
اجرای قانون جدید سهمیه بندی نیازمند طی چند مرحله قانونی است که به همین دلیل معمولا چند سال طول می کشد: تدوین لایحه توسط دستگاه مسئول، بررسی در کمیسیون تخصصی مجلس، تصویب در صحن علنی و در نهایت ابلاغ برای اجرا. لایحه ساماندهی سهمیه ها دقیقا در مرحله دوم متوقف شد و هرگز به صحن نرسید. تا زمانی که این چرخه کامل طی نشود، هیچ تغییری در ساختار فعلی سهمیه ها قطعی محسوب نمی شود، حتی اگر خبر آن در رسانه ها منتشر شده باشد.
چرا این لایحه هنوز اجرایی نشده
یکی از دلایل اصلی که این نوع لوایح به سرانجام نمی رسند، تعارض منافع بین گروه های مختلف ذی نفع است. هر گروهی که از یک سهمیه خاص بهره می برد، طبیعتا در برابر حذف یا کاهش آن مقاومت می کند، و همین باعث می شود کمیسیون های مجلس زمان زیادی صرف بررسی و جمع بندی نظرات کنند. برای داوطلبی که همین امسال یا سال بعد قصد ثبت نام دارد، نتیجه عملی این کندی این است که تا اعلام رسمی و نهایی، بهتر است برنامه ریزی خود را بر اساس ساختار فعلی سهمیه ها انجام دهد و منتظر تغییری بماند که هنوز تاریخ مشخصی برای آن اعلام نشده است.
چه کسانی بیشترین تاثیر را از این لایحه می گیرند
اگر روزی نسخه ای از این لایحه واقعا به تصویب برسد، بیشترین تاثیر را داوطلبانی می گیرند که در حال حاضر از سهمیه های غیرمنطقه ای مثل ایثارگری یا سهمیه های خاص دیگر استفاده می کنند، چون هدف اصلی لایحه کاهش سهم این نوع سهمیه ها به نفع سهمیه آزاد بوده است. داوطلبان منطقه یک که همیشه با رقابت فشرده تری روبرو بوده اند، در صورت اجرای چنین طرحی ممکن است رقابت کمی متعادل تر ببینند، اما تا زمانی که این لایحه به قانون تبدیل نشود، این سناریو فقط یک فرض نظری است، نه واقعیتی که در دفترچه امسال قابل مشاهده باشد.
جمع بندی
فهم دقیق قوانین کنکور سراسری از جمله مسیر طولانی تصویب یک لایحه، به داوطلب کمک می کند به جای دنبال کردن هر شایعه، منتظر اخبار کنکور سراسری از منابع رسمی بماند. تا زمان انتشار دفترچه نهایی هر سال، بهترین راهبرد این است که بر اساس شرایط ثبت نام کنکور سراسری فعلی برنامه ریزی شود و هر تغییر احتمالی به عنوان یک بروزرسانی بعدی در نظر گرفته شود، نه پیش فرض اصلی برنامه.