خیلی از داوطلبانی که علاقه به شیمی دارند، مستقیم سراغ مهندسی شیمی می روند و اصلاً نمی دانند رشته ای به اسم شیمی محض هم وجود دارد که ماهیتش کاملاً متفاوت است. انتخاب رشته شیمی محض برای کسانی مناسب است که دنبال شناخت عمیق تر پدیده های شیمیایی هستند، نه لزوماً طراحی و ساخت فرآیندهای صنعتی. این تفاوت دیدگاه، همان چیزی است که باید پیش از پر کردن دفترچه انتخاب رشته کاملاً برای داوطلب روشن باشد.
در ادامه می خوانید
رشته شیمی محض چیست و چه تفاوتی با مهندسی شیمی دارد
شیمی محض یک رشته علوم پایه است و بیشتر حول پژوهش، آزمایشگاه و درک بنیادی واکنش ها می چرخد، در حالی که مهندسی شیمی بیشتر به طراحی و بهینه سازی فرآیندهای صنعتی نزدیک است. کسی که در دبیرستان با کمک بهترین دبیر شیمی کنکور به عمق مباحث علاقه مند شده، معمولاً در شیمی محض راحت تر است تا مهندسی. تفاوت دیگر در بازار کار است؛ فارغ التحصیل مهندسی شیمی معمولاً مستقیم تر جذب صنعت می شود، در حالی که مسیر شیمی محض بیشتر به سمت تحصیلات تکمیلی و پژوهش کشیده می شود.
گرایش های شیمی محض
گرایش های شیمی محض شامل آلی، معدنی، فیزیک، تجزیه و کاربردی می شود که هرکدام معمولاً از مقطع کارشناسی ارشد به بعد مشخص تر انتخاب می شوند. در مقطع کارشناسی، دروس پایه مشترک بین همه گرایش ها گذرانده می شود و تخصصی شدن بعداً اتفاق می افتد. شیمی آلی معمولاً بیشترین متقاضی را در مقاطع تکمیلی دارد، چون با صنایع دارویی و پلیمر ارتباط نزدیک تری دارد؛ شیمی تجزیه هم به خاطر کاربرد در آزمایشگاه های کنترل کیفیت، بازار کار نسبتاً پایدارتری دارد.
ظرفیت دانشگاه های شیمی محض
ظرفیت دانشگاه های شیمی محض در دانشگاه های دولتی معمولاً محدودتر از رشته های پرمتقاضی است، به همین دلیل شناخت دقیق رتبه لازم برای قبولی کنکور در این رشته پیش از انتخاب رشته اهمیت زیادی دارد. برای کسانی که رتبه شان کفاف دانشگاه دولتی را نمی دهد، انتخاب رشته دانشگاه آزاد هم یک گزینه قابل بررسی است. در دفترچه انتخاب رشته سازمان سنجش، ظرفیت هر دانشگاه برای این رشته معمولاً به روشنی درج شده و بهتر است پیش از چیدن اولویت ها، فهرست کامل دانشگاه های پذیرنده با دقت بررسی شود.
بازار کار و مسیر تحصیلات تکمیلی شیمی محض
مسیر شغلی شیمی محض بیشتر از مسیرهای مهندسی به تحصیلات تکمیلی وابسته است؛ خیلی از فرصت های پژوهشی و آموزشی این رشته، از مقطع کارشناسی ارشد و دکتری به بعد باز می شوند. کسانی که در همان کارشناسی به دنبال ورود سریع به بازار کار هستند، باید بدانند این مسیر معمولاً کندتر از مهندسی شیمی به نتیجه ملموس می رسد. در مقابل، برای کسی که هدفش تدریس دانشگاهی یا کار در مراکز پژوهشی است، شیمی محض مسیر مستقیم تری نسبت به مهندسی فراهم می کند.
شرایط لازم برای موفقیت در شیمی محض
موفقیت در این رشته بیشتر از رشته های پرکاربرد صنعتی، به صبر و علاقه واقعی به کار آزمایشگاهی و پژوهش نیاز دارد، چون نتیجه بسیاری از پروژه های پژوهشی زود به دست نمی آید. دانشجویی که دنبال نتیجه سریع و ملموس در کوتاه مدت است، ممکن است در این مسیر با سرخوردگی روبه رو شود. تسلط نسبی بر ریاضیات و فیزیک پایه هم کمک زیادی به درک بهتر مباحث فیزیک شیمی و شیمی تجزیه می کند، هرچند این رشته به اندازه مهندسی به ریاضیات پیشرفته وابسته نیست.
جمع بندی
شیمی محض رشته ای است بیشتر برای آینده پژوهشی و آموزشی تا صنعتی محض. کسی که علاقه واقعی به آزمایشگاه و پژوهش دارد نه فقط نمره خوب در شیمی دبیرستان، می تواند این رشته را انتخاب درستی برای خودش بداند. پیش از ثبت این گزینه در دفترچه، مقایسه آن با رشته های مشابه و بررسی تراز یا رتبه در انتخاب رشته سراسری کمک می کند تصمیم نهایی آگاهانه تر گرفته شود.