تابستان بین پایه ی دهم و یازدهم اغلب نادیده گرفته می شود، در حالی که همین چند ماه می تواند فاصله ی داوطلب با هم کلاسی هایش را در سال یازدهم مشخص کند. برنامه ریزی تابستان دهم به یازدهم اگر درست انجام شود، ورود به سال دوم دبیرستان را بسیار سبک تر می کند و از همان مهر ماه احساس عقب افتادگی را از بین می برد.
در ادامه می خوانید
چرا این تابستان با بقیه فرق دارد
پایه ی یازدهم معمولاً سنگین ترین سال از نظر حجم دروس تخصصی است و دانش آموزی که با پایه ی ضعیف وارد آن شود، در طول سال زمان زیادی صرف جبران عقب افتادگی می کند به جای پیشرفت. تابستان بهترین فرصت برای رفع اشکال دهم و پیش خوانی یازدهم است.
برخلاف تصور رایج، هدف از این تابستان جلو افتادن کامل از کتاب های سال بعد نیست، بلکه رسیدن به نقطه ای است که در هفته های اول مهر، دانش آموز احساس غریبگی با مطالب تازه نداشته باشد.
برنامه ریزی تابستان برای هر سه رشته
برنامه ریزی تابستان برای هر سه رشته اصول مشترکی دارد؛ ابتدا مرور نقاط ضعف دهم، بعد پیش خوانی سرفصل های اول یازدهم و در نهایت تمرین منظم روی دروس عمومی مثل ادبیات و زبان که در هر سه رشته مشترک اند. تفاوت اصلی رشته ها فقط در وزن دهی زمان مطالعه به دروس تخصصی است.
دانش آموز رشته ی ریاضی باید زمان بیشتری برای هندسه و حسابان بگذارد، رشته ی انسانی روی ادبیات تخصصی و عربی تمرکز کند، و در هر دو حالت زبان انگلیسی و دین و زندگی نباید فراموش شود. تنظیم یک برنامه ی هفتگی ساده، حتی با چند ساعت مطالعه در روز، بهتر از برنامه ی فشرده ای است که بعد از دو هفته کنار گذاشته می شود.
برنامه تابستانی رشته تجربی یازدهم
برنامه تابستانی رشته تجربی یازدهم باید با وزن بیشتری روی زیست شناسی بسته شود، چون حجم مطالب زیست در یازدهم به شکل محسوسی نسبت به دهم افزایش پیدا می کند. شیمی یازدهم هم مبحث تازه ای مثل ترمودینامیک را وارد می کند که پایه ی آن اگر تابستان گرفته شود، در طول سال کار را بسیار راحت تر می کند.
فیزیک یازدهم تجربی نیز با مباحثی مثل حرکت شناسی آغاز می شود که پیش نیاز فصل های بعدی است، پس مرور دقیق مفاهیم پایه ی حرکت در همین تابستان، از سردرگمی های اول سال جلوگیری می کند.
چند نکته عملی برای اجرای برنامه
برنامه ی تابستان نباید آن قدر فشرده باشد که دانش آموز از همان هفته های اول خسته شود؛ گنجاندن استراحت منظم و چند روز تعطیل واقعی در میان برنامه، به تداوم آن کمک می کند.
ثبت پیشرفت روزانه، حتی به شکل ساده، کمک می کند دانش آموز متوجه شود کجا عقب مانده و کجا جلوتر از برنامه است، به جای این که فقط حس کند کار زیاد است.
نقش دروس عمومی در برنامه تابستان
در میان تمرکز روی دروس تخصصی، بسیاری از دانش آموزان دروس عمومی مثل ادبیات فارسی، عربی و دین و زندگی را در برنامه ی تابستان فراموش می کنند، در حالی که سهم این دروس در کارنامه ی نهایی کنکور برای هر سه رشته یکسان و قابل توجه است.
تنظیم ساعت مطالعه یازدهم برای کنکور از همین تابستان، اگر بخشی از آن به مرور واژگان عربی و قواعد نگارشی فارسی اختصاص یابد، از فشار مضاعف در طول سال تحصیلی جلوگیری می کند. حتی نیم ساعت مطالعه ی روزانه در این دروس، در بلندمدت تفاوت محسوسی ایجاد می کند.
مقایسه ی مداوم برنامه با هم کلاسی ها یا الگوهای آماده ی اینترنتی معمولاً نتیجه ی خوبی ندارد، چون شرایط پایه ی هر دانش آموز فرق دارد و برنامه ای که برای یک نفر جواب می دهد، ممکن است برای دیگری مناسب نباشد.
جمع بندی
یک تابستان با برنامه، فاصله ی زیادی بین شروع سال یازدهم برای داوطلب کنکور رقم می زند. کسی که این فرصت را از دست بدهد، معمولاً تا نیمه ی سال درگیر جبران عقب افتادگی می ماند.
برای رشته ی تجربی، شناخت زودتر مباحث تست خیز کنکور تجربی از همین تابستان می تواند جهت مطالعه ی سال بعد را هم مشخص کند و از پراکنده خوانی جلوگیری کند.