تصور رایج بین بسیاری از داوطلبان این است که فقط دو یا سه رشته ی مشخص، مثل پزشکی یا مهندسی کامپیوتر، شانس واقعی برای مهاجرت دارند و بقیه ی رشته ها اصلاً روی این مسیر حساب نمی شوند. واقعیت این است که فهرست رشته های مهاجرت تحصیلی و کاری بسیار وسیع تر از این چند گزینه ی معروف است.
در ادامه می خوانید
رشته مناسب برای مهاجرت را چطور می توان تشخیص داد
وقتی هدف فقط بازار کار داخلی باشد، معیارهای انتخاب رشته با وقتی که چشم انداز خروج از کشور هم مطرح است، فرق می کند. رشته ای که در بازار داخلی جایگاه خوبی دارد، ممکن است مدرکش در کشورهای دیگر به همان راحتی پذیرفته نشود یا نیاز به معادل سازی طولانی داشته باشد. رشته مناسب برای مهاجرت معمولاً از میان رشته های فنی و مهندسی با کاربرد جهانی، حوزه های پزشکی و رشته های پردرآمد پیراپزشکی با تقاضای بین المللی بالا، و برخی رشته های تخصصی مثل انتخاب رشته علوم کامپیوتر انتخاب می شود؛ رشته هایی که استانداردهای آموزشی و ارزیابی شان تا حد زیادی مشترک و جهانی است.
معیارهایی که غیر از نام رشته اهمیت دارند
مدرک زبان، سابقه ی پروژه یا کار عملی، و آشنایی از قبل با شرایط پذیرش کشور مقصد، گاهی از خود نام رشته هم مهم تر می شوند. دو داوطلب با یک رشته ی یکسان می توانند مسیرهای کاملاً متفاوتی در مهاجرت داشته باشند، فقط به این دلیل که یکی از قبل روی این موارد کار کرده و دیگری همه چیز را به بعد از فارغ التحصیلی موکول کرده است. آشنایی با فرهنگ کاری کشور مقصد و شبکه سازی حرفه ای از همان دوران دانشجویی هم می تواند تاثیر قابل توجهی روی سرعت جذب در بازار کار خارجی داشته باشد.
مراحل عملی که از همان سال اول دانشگاه قابل شروع است
گرفتن مدرک زبان معتبر، شرکت در پروژه های عملی یا کارآموزی مرتبط با رشته، و آشنایی با فرآیند معادل سازی مدارک تحصیلی، سه گام عملی هستند که نیازی نیست تا سال آخر تحصیل به تعویق بیفتند. دانشجویی که از همان ترم های اول این مسیر را با آگاهی طی می کند، در سال آخر با انبوهی از کارهای عقب افتاده روبه رو نمی شود و فرصت بیشتری برای تصمیم گیری آگاهانه دارد.
تفاوت رشته های نظری و عملی در مسیر مهاجرت
رشته های با پایه عملی و کاربردی بیشتر، معمولاً مسیر ساده تری برای معادل سازی و ورود به بازار کار خارج از کشور دارند، چون مهارت هایشان مستقل تر از نظام آموزشی خاص یک کشور قابل ارزیابی است. رشته های نظری تر هم می توانند مسیر مهاجرت داشته باشند، اما معمولاً به مدرک تحصیلات تکمیلی یا سابقه پژوهشی قوی تری برای پذیرش نیاز دارند.
برنامه ریزی برای تحصیل و کار در خارج از کشور
برای کسی که جدی به فکر تحصیل و کار در خارج از کشور است، بهتر است این مسیر از همان مرحله ی انتخاب رشته برنامه ریزی شود، نه بعد از فارغ التحصیلی. بررسی این که کدام دانشگاه های مقصد، مدرک همان رشته را با چه شرایطی می پذیرند، و چه آزمون های زبان یا تخصصی برای آن رشته لازم است، از همان سال های اول دانشگاه قابل پیگیری است و نیازی نیست همه ی این تصمیم ها یک باره در سال آخر گرفته شود.
نقش مشاوره در این تصمیم
مشورت با یک مشاور خوب کنکور که به مسیرهای بین المللی هم آشنا باشد، در این تصمیم گیری کمک زیادی می کند، چون خیلی از داوطلبان اطلاعات کافی درباره ی معادل سازی مدرک یا بازار کار جهانی رشته ی مورد نظرشان ندارند. این مشورت لزوماً به معنای انتخاب یک رشته ی خاص نیست، بلکه بیشتر کمک می کند گزینه ها با اطلاعات واقعی سنجیده شوند، نه با شنیده های عمومی.
جمع بندی
مهاجرت یک تصمیم چند ساله است، نه یک انتخاب لحظه ای سر جلسه ی انتخاب رشته. رشته ی درست آن رشته ای است که هم با علاقه ی داوطلب و هم با این چشم انداز بلندمدت همخوانی داشته باشد.