درس فارسی یازدهم از نظر ساختار شبیه دهم است، اما چون واژگان و متن های آرایه ای پیچیده تری وارد می شوند، خیلی از داوطلبان همان سال اول افت نمره را تجربه می کنند، اگر پایه ی دهم را جدی نگرفته باشند. همین شباهت ظاهری باعث می شود خیلی ها غافلگیر شوند، چون انتظار سختی بیشتری نداشته اند.
این افت نمره لزوما به معنای ضعف در فارسی نیست؛ بیشتر به این برمی گردد که داوطلب انتظار نداشته با متن ها و آرایه های تازه ای روبه رو شود که در دهم کمتر با آن ها تمرین کرده است.
در ادامه می خوانید
نکات کنکوری فارسی یازدهم
نکات کنکوری فارسی یازدهم بیشتر حول شناخت آرایه های ادبی در متن های نو و ناآشنا می چرخد، نه فقط مثال های تکراری کتاب درسی. تمرین با متن های بیرون از کتاب، برای تقویت همین مهارت خاص کمک زیادی می کند و داوطلب را برای مواجهه با متن های تازه ی کنکور آماده تر می کند.
دسته بندی آرایه ها بر اساس شباهت ظاهری شان، مثل تشبیه و استعاره که هر دو بر پایه ی مقایسه اند، به جای حفظ جدا جدا، تشخیص سریع تر آن ها را در متن کنکور ممکن می کند. تمرین منظم با متن های روزنامه ای یا ادبی معاصر هم دایره ی مواجهه ی داوطلب با متن های ناآشنا را گسترش می دهد، مهارتی که مستقیما در پاسخ به سوالات آرایه ی کنکور به کار می آید.
بودجه بندی فارسی یازدهم
بودجه بندی فارسی یازدهم نسبت به دهم، سهم بیشتری به آرایه های ادبی و بخشی از دستور زبان پیچیده تر اختصاص می دهد. قرابت معنایی همچنان پرسوال ترین بخش باقی می ماند، اما دیگر تنها بخش تعیین کننده ی نمره نیست، و غفلت از آرایه ها می تواند همان اندازه به نتیجه ی نهایی آسیب بزند.
همین گسترش سهم آرایه ها، دلیل اصلی است که خیلی از داوطلبان یازدهم را سخت ترین سال فارسی در سه سال دبیرستان می دانند، هرچند از نظر حجم کتاب لزوما بیشترین نیست.
خلاصه درس فارسی یازدهم
خلاصه درس فارسی یازدهم بهتر است شامل فهرست آرایه های تازه ی این پایه، همراه با یک یا دو مثال شخصی برای هرکدام باشد، نه فقط تعریف خشک کتاب. این شکل از خلاصه نویسی، به یاد ماندن آرایه ها را در ذهن داوطلب طولانی تر می کند.
اضافه کردن یک ستون کوتاه برای اشتباهات رایج در تشخیص هر آرایه هم به همین خلاصه، در مرور نهایی کمک زیادی می کند، چون خیلی از خطاهای کنکور از اشتباه های تکراری و قابل پیش بینی سرچشمه می گیرند. بازخوانی همین خلاصه هر دو سه هفته یک بار، حتی برای چند دقیقه، از فراموشی تدریجی آرایه هایی که کمتر تکرار می شوند جلوگیری می کند.
ارتباط فارسی یازدهم با دهم و دوازدهم
فارسی یازدهم نه یک واحد مستقل، بلکه حلقه ی میانی بین دهم و دوازدهم است. ضعف در قرابت معنایی دهم، مستقیما روی عملکرد یازدهم اثر می گذارد، و نمی توان این ضعف را نادیده گرفت و امیدوار بود در دوازدهم خودش برطرف شود.
مهارت هایی که در تشخیص آرایه در همین پایه تقویت می شوند، پایه ی اصلی جمع بندی دوازدهم خواهند بود. به همین دلیل نباید یازدهم را صرفا یک سال گذرا و کم اهمیت در نظر گرفت. برنامه ی مطالعاتی این پایه بهتر است از همان مهر با در نظر گرفتن همین ارتباط سه ساله چیده شود، نه با نگاه جدا به هر سال.
جمع بندی
منابع فارسی پایه یازدهم در کنار کتاب درسی، بهتر است شامل یک مجموعه تست ترکیبی از دهم و یازدهم هم باشد، چون کنکور معمولا بین این دو پایه فرقی نمی گذارد. خیلی از داوطلبان برای تکمیل این بخش، منابع درس ادبیات فارسی کنکور را هم به موازات کتاب درسی دنبال می کنند.
شرکت در بحث های کلاسی درباره ی تحلیل یک متن ادبی، فراتر از حل تست، درک عمیق تری از منطق پشت هر آرایه یا نکته ی دستوری می دهد که صرفا با تست زدن به دست نمی آید.