دانش آموزانی که رشته های فنی و حرفه ای یا کاردانش را در هنرستان می گذرانند، مسیر تحصیلی متفاوتی نسبت به رشته های نظری دارند و همین تفاوت باعث شده قوانین نظام وظیفه هم برایشان جداگانه تعریف شود. تسهیلات نظام وظیفه هنرستانی ها دقیقا برای پوشش همین تفاوت ها در نظر گرفته شده است.
در ادامه می خوانید
چرا هنرجویان تسهیلات جداگانه دارند
بخش زیادی از رشته های هنرستانی با کارگاه، آزمایشگاه و پروژه ی عملی همراه است و برنامه ی درسی شان ساختار متفاوتی نسبت به دبیرستان های نظری دارد. برای اینکه وقفه ی احتمالی در این دوره ها به حداقل برسد، مقررات جداگانه ای برای این گروه از دانش آموزان در نظر گرفته شده است. همین موضوع باعث می شود سوال های هنرجویان درباره ی مهلت معافیت، سن مشمولیت و زمان فارغ التحصیلی با دانش آموزان رشته های نظری کمی فرق داشته باشد.
امکانات سربازی هنرآموزان در رشته های فنی و حرفه ای
امکانات سربازی هنرآموزان از جهاتی با دانش آموزان رشته های نظری متفاوت تعریف شده است، از جمله در نحوه ی محاسبه ی سن مشمولیت و مهلت هایی که برای تکمیل دوره در نظر گرفته می شود. برای مثال، در برخی رشته های فنی که طول دوره کمی بیشتر از حالت معمول است، مهلت تحصیلی هم متناسب با آن تنظیم می شود تا هنرجو مجبور به رها کردن دوره ی نیمه تمام نشود.
معافیت سربازی هنرستانی ها و انواع آن
معافیت سربازی هنرستانی ها معمولا به شکل معافیت تحصیلی موقت اعمال می شود تا هنرجو بتواند دوره اش را کامل کند. این حالت یکی از انواع معافیت سربازی است که در کنار معافیت پزشکی و کفالت تعریف می شود، با این تفاوت که مدت اعتبارش مستقیم به زمان فارغ التحصیلی گره خورده و پس از آن دیگر تمدید نمی شود.
مدارک و زمان بندی لازم
برای برخورداری از این تسهیلات، هنرجو باید گواهی اشتغال به تحصیل معتبر از هنرستان محل تحصیل خود ارائه دهد و در صورت تغییر رشته یا وقفه ی تحصیلی، این تغییر را به موقع به مرجع مربوط اطلاع دهد. تاخیر در ارائه ی این مدارک، حتی اگر عمدی نباشد، می تواند روند رسیدگی به پرونده را کند کند و در مواردی معافیت را به تعویق بیندازد.
نمونه رشته هایی که این تسهیلات شامل آن ها می شود
رشته هایی مثل الکتروتکنیک، ساختمان، صنایع فلزی، گرافیک و رایانه از جمله رشته هایی هستند که بخش زیادی از واحدهای درسی شان به صورت کارگاهی و عملی برگزار می شود. در این رشته ها، وقفه ی چند ماهه در میانه ی دوره می تواند باعث افت مهارت عملی هنرجو شود، چون بسیاری از این مهارت ها نیاز به تمرین پیوسته دارند. به همین دلیل، مهلت های معافیت تحصیلی این رشته ها معمولا طوری تنظیم می شود که دوره بدون قطعی جدی به پایان برسد و هنرجو فرصت کامل کردن پروژه های عملی خود را از دست ندهد.
تفاوت شرایط هنرستان دولتی و غیردولتی
هنرجویانی که در هنرستان های دولتی درس می خوانند و هنرجویانی که در هنرستان های غیردولتی تحصیل می کنند، از نظر تسهیلات نظام وظیفه تفاوت چندانی با هم ندارند، به شرط آنکه هنرستان مورد نظر رسمی و دارای مجوز باشد. نکته ی مهم این است که مدرک فارغ التحصیلی و گواهی اشتغال به تحصیل باید توسط مرجع رسمی صادر و تایید شود، در غیر این صورت ممکن است در مرحله ی بررسی پرونده مشکل ایجاد شود و روند رسیدگی طولانی تر گردد.
بعد از پایان هنرستان چه اتفاقی می افتد
پس از فارغ التحصیلی، اگر هنرجو قصد ادامه تحصیل در دانشگاه یا حتی معافیت تحصیلی برای کنکور را داشته باشد، باید مدارک لازم را به موقع تحویل دهد تا معافیتش بدون وقفه ادامه پیدا کند. در غیر این صورت، نوبت تعیین محل خدمت سربازی برایش صادر خواهد شد و فرصت ادامه ی بی وقفه ی تحصیل از دست می رود. هنرجویانی که قصد ورود مستقیم به بازار کار را هم دارند، بهتر است پیش از فارغ التحصیلی از وضعیت دقیق معافیت خود مطلع شوند تا برنامه ریزی شغلی شان دچار وقفه ی ناخواسته نشود.