در پایان پایه نهم، هر دانش آموز باید بین چند مسیر تحصیلی یکی را انتخاب کند و یکی از رایج ترین دوراهی ها همان هنرستان یا دبیرستان است. این تصمیم صرفاً درباره جایی که سه سال بعد در آن درس می خوانند نیست، بلکه مسیر بعد از دیپلم را هم تا حد زیادی شکل می دهد. این تصمیم معمولاً با مشورت خانواده، معلمان راهنما و گاهی مشاور مدرسه گرفته می شود، نه فقط بر اساس علاقه لحظه ای دانش آموز.
در ادامه می خوانید
تفاوت اصلی در ساختار درسی
دبیرستان نظری روی دروس عمومی و آماده سازی برای کنکور سراسری متمرکز است، در حالی که هنرستان بخش زیادی از ساعت هفتگی را به کارگاه و مهارت عملی یک رشته مشخص اختصاص می دهد. دانش آموز هنرستان معمولاً از همان سال اول یک تخصص مشخص را دنبال می کند، در حالی که دانش آموز دبیرستان تا انتخاب رشته کنکور دامنه بازتری دارد.
همین تفاوت باعث می شود تغییر مسیر در میانه راه، برای دانش آموز هنرستانی معمولاً سخت تر از یک دانش آموز دبیرستانی باشد، چون بخشی از ساعت های درسی او به مهارتی اختصاص یافته که در مسیر جدید کاربرد مستقیم ندارد.
مقایسه از نظر مسیر بعد از دیپلم
در یک مقایسه هنرستان و دبیرستان، مهم ترین فرق شاید همین باشد که فارغ التحصیل هنرستان با مدرک کاردانش یا فنی حرفه ای، امکان ورود مستقیم به بازار کار یا رشته های نیمه متخصص دانشگاهی را دارد، بدون آنکه لزوماً در کنکور سراسری معمول شرکت کند. دانش آموز دبیرستان اما مسیرش بیشتر به سمت کنکور و رشته های نظری در دانشگاه باز است.
معدل لازم رشته کاردانش برای برخی رشته های پرتقاضای هنرستانی با معدل مورد نیاز رشته های پرطرفدار دبیرستان تفاوت دارد و بهتر است پیش از انتخاب نهایی، این عدد برای رشته مورد نظر بررسی شود.
وقتی هنرستان برای علاقه مندان به علوم پزشکی معنا پیدا می کند
انتخاب هنرستان برای رشته تجربی وقتی منطقی می شود که دانش آموز به حوزه های وابسته به سلامت علاقه دارد اما لزوماً قصد رفتن به پزشکی یا دندانپزشکی از مسیر کنکور را ندارد؛ رشته هایی مثل بهیاری یا کمک های تشخیصی در همین چارچوب هنرستانی قابل دنبال کردن است. این مسیر کوتاه تر است، اما دامنه انتخاب رشته دانشگاهی را هم محدودتر می کند.
هزینه و امکانات جانبی دو مسیر
هنرستان ها معمولاً به دلیل کارگاه ها و تجهیزات عملی، هزینه های جانبی بیشتری نسبت به دبیرستان های عادی دارند، هرچند این هزینه بسته به رشته و منطقه جغرافیایی متفاوت است. خانواده هایی که قصد انتخاب هنرستان دارند، بهتر است پیش از ثبت نام، فهرست کامل این هزینه ها را از خود مدرسه بگیرند.
در مقابل، دبیرستان های نظری معمولاً هزینه جانبی کمتری دارند، اما ممکن است هزینه کلاس های کمک آموزشی خارج از مدرسه برای آماده سازی کنکور را جبران کند، هزینه ای که برای دانش آموز هنرستانی معمولاً کمتر مطرح است.
چه کسی برای هرکدام مناسب تر است
دانش آموزی که هنوز نسبت به رشته دانشگاهی آینده تصمیم قطعی ندارد و می خواهد گزینه های بازتری داشته باشد، معمولاً با دبیرستان راحت تر است. در مقابل، کسی که از همان سال دهم به یک مهارت عملی مشخص علاقه دارد و می خواهد زودتر وارد بازار کار شود، از هنرستان بیشتر بهره می برد.
دانش آموزی که در دروس نظری مثل ریاضی یا زبان ضعف محسوسی دارد اما در کار عملی و دستی توانمند است، معمولاً در محیط هنرستان هم انگیزه بیشتری پیدا می کند و هم نتیجه بهتری می گیرد.
جمع بندی
هیچ کدام از این دو مسیر به طور مطلق بهتر نیست و تصمیم درست به علاقه، توان مالی خانواده و هدف بلندمدت دانش آموز بستگی دارد. مشورت با یک مشاور خوب کنکور پیش از این تصمیم، از تغییر رشته پرهزینه در سال های بعد جلوگیری می کند. بازدید از یک هنرستان و صحبت با دانش آموزان یا فارغ التحصیلان آن، تصویر واقعی تری از فضای این مسیر نسبت به شنیده های کلی می دهد.