هنرستان با دبیرستان های نظری یک فرق اساسی دارد: تعداد رشته هایش به قدری زیاد است که انتخاب اول همیشه از آب درنمی آید. همین تنوع باعث می شود تغییر رشته در هنرستان برای خیلی از دانش آموزان یک نیاز واقعی باشد، نه یک استثنای نادر.
در ادامه می خوانید
چرا انتخاب اول همیشه درست نیست
خیلی از دانش آموزان در پایان دوره ی راهنمایی، رشته ی هنرستان را بر اساس شنیده ها یا توصیه ی اطرافیان انتخاب می کنند، نه شناخت واقعی از محتوای درس ها و بازار کارش. بعد از یک یا دو ترم که با کارگاه های عملی و دروس تخصصی رشته روبه رو می شوند، تازه متوجه می شوند علاقه یا توانایی شان با آن مسیر همخوانی ندارد. در بعضی مدرسه ها، دانش آموز حتی پیش از ثبت نام قطعی، امکان بازدید از کارگاه های عملی رشته را ندارد و همین موضوع احتمال یک انتخاب اشتباه در همان روز اول را بالا می برد.
تغییر رشته کاردانش هنرستان چطور اتفاق می افتد
تغییر رشته کاردانش هنرستان معمولاً وقتی مطرح می شود که دانش آموز بعد از مدتی متوجه می شود بازار کار یا علاقه اش با رشته ی انتخابی همخوانی ندارد. چون رشته های کاردانش خیلی تخصصی و کاربردی هستند، جابه جایی بین دو رشته ی کاملاً متفاوت، مثلاً از الکتروتکنیک به گرافیک، معمولاً به معنای از سرگیری بخشی از واحدهای عملی هم هست، نه فقط تغییر عنوان روی کارنامه.
تفاوت شاخه های صنعت، خدمات و کشاورزی در کاردانش
رشته های کاردانش معمولاً در سه شاخه ی کلی صنعت، خدمات و کشاورزی دسته بندی می شوند و جابه جایی بین این شاخه ها، معمولاً سخت تر از جابه جایی داخل یک شاخه است. برای مثال، دانش آموزی که از یک رشته ی صنعت مثل تاسیسات به یک رشته ی خدماتی مثل حسابداری منتقل می شود، باید تقریباً از صفر با فضای درسی تازه ای آشنا شود، چون نوع مهارت ها، ابزارها و حتی نوع ارزشیابی این دو شاخه با هم فرق زیادی دارد. به همین دلیل، پیش از درخواست انتقال، بهتر است دانش آموز چند جلسه در کلاس های رشته ی مقصد حضور پیدا کند تا واقعیت آن رشته را از نزدیک ببیند، نه فقط بر اساس توصیف دیگران تصمیم بگیرد.
شرایط تغییر رشته از دبیرستان و برعکس
شرایط تغییر رشته از دبیرستان به هنرستان، یا برعکس، معمولاً سخت گیرانه تر از جابه جایی داخل خود هنرستان است، چون نظام آموزشی و دروس دو مسیر تفاوت زیادی با هم دارند. رضایت ولی، بررسی معدل، و در بسیاری موارد گذراندن یک دوره ی جبرانی برای دروس عمومی، از جمله شرایط رایج این نوع تغییر مسیر است. دانش آموزی که از هنرستان به دبیرستان نظری برمی گردد، معمولاً باید چند درس نظری را که در هنرستان کمتر دیده، به صورت فشرده جبران کند. در برخی موارد، مدرسه ی مبدا و مقصد باید مستقیماً با هم هماهنگ کنند تا سوابق تحصیلی و واحدهای گذرانده به درستی منتقل شود، فرایندی که بدون پیگیری خانواده معمولاً کند پیش می رود.
چه چیزهایی پیش از درخواست باید بررسی شود
پیش از ثبت درخواست، حتماً با هنرآموز یا مشاور هنرستان درباره ی وضعیت واحدهای گذرانده و امکان معادل سازی شان صحبت کنید تا زمان و انرژی تان بیهوده هدر نرود. بررسی وضعیت کارگاه های عملی رشته ی جدید، و اطمینان از اینکه ظرفیت خالی برای پذیرش دانش آموز انتقالی وجود دارد، دو نکته ای است که خیلی وقت ها فراموش می شود. بررسی هزینه های احتمالی، مثل خرید دوباره ی ابزار یا وسایل کارگاهی رشته ی جدید، هم نکته ای است که در تصمیم گیری اولیه معمولاً نادیده گرفته می شود.
جمع بندی
برای دانش آموزانی که هنوز بین ادامه در هنرستان یا بازگشت به دبیرستان مردد هستند، مقایسه ی شغل های رشته ریاضی با رشته های پردرآمد پیراپزشکی در کنار مسیر فنی حرفه ای می تواند تصمیم را روشن تر کند. مهم این است که تصمیم نهایی بر اساس شناخت واقعی از بازار کار گرفته شود، نه فقط شنیده ها.