دانشگاه آزاد اسلامی برای بسیاری از رشته ها دو نوع ظرفیت پذیرش دارد که رتبه لازم برای هرکدام تفاوت محسوسی با هم دارند. شناخت این دو مسیر پیش از بستن دفترچه انتخاب رشته، از حدس زدن یک رتبه واحد برای کل دانشگاه آزاد مفیدتر است. بسیاری از داوطلبان فقط یک بار رتبه قبولی رشته مورد نظر خود را می بینند و فرض می کنند همان عدد برای همه واحدها و همه ظرفیت ها ثابت است، در حالی که واقعیت پیچیده تر از این است و به چند متغیر مختلف بستگی دارد.
تفاوت ظرفیت عادی و ظرفیت خودگردان دانشگاه آزاد
ظرفیت عادی همان ظرفیت اصلی و معمول هر واحد دانشگاهی است، در حالی که ظرفیت خودگردان یا مازاد برای داوطلبانی در نظر گرفته شده که با رتبه عادی پذیرفته نشده اند اما حاضرند شهریه بالاتری بپردازند. برای نمونه در رشته پزشکی واحد تهران، ظرفیت عادی تا رتبه ای حدود 3734 پذیرش داشته، در حالی که همین رشته در همان واحد از طریق ظرفیت خودگردان تا رتبه حدود 5913 هم داوطلب پذیرفته است. این فاصله نشان می دهد ظرفیت مازاد عملا یک فرصت دوم برای همان رشته و همان واحد به شمار می رود. شهریه ظرفیت خودگردان معمولا از شهریه ظرفیت عادی بالاتر است، به همین دلیل این مسیر بیشتر برای خانواده هایی مناسب است که توان پرداخت هزینه اضافی برای رسیدن به رشته مورد نظر خود را دارند و رتبه فرزندشان تنها با کمی فاصله از ظرفیت عادی جا مانده است.
نمونه رتبه آخرین نفر قبولی آزاد در رشته های پرمتقاضی
رتبه آخرین نفر قبولی آزاد در واحدهای دیگر هم الگوی مشابهی دارد. در رشته پزشکی، واحد تبریز تا رتبه حدود 4009، واحد مشهد تا حدود 4495، واحد یزد تا حدود 5375 و واحد کرمان تا حدود 5643 پذیرش انجام داده اند. در ظرفیت خودگردان همین رشته، واحد زاهدان تا رتبه ای در حدود 11177 هم داوطلب پذیرفته که نشان می دهد فاصله بین واحدهای مختلف دانشگاه آزاد می تواند بسیار زیاد باشد و انتخاب واحد درست به اندازه انتخاب رشته اهمیت دارد. داوطلبی که رتبه اش برای واحد تهران کافی نیست، ممکن است با همان رتبه در واحدهای کوچک تر یا کمتر شناخته شده همان رشته را با موفقیت به دست بیاورد.
رتبه قبولی در رشته های غیر پزشکی دانشگاه آزاد
کارنامه قبولی دانشگاه آزاد در رشته های غیر پزشکی معمولا رتبه های بسیار بازتری نسبت به رشته های علوم پزشکی نشان می دهد. برای مثال در رشته مهندسی برق، رتبه کشوری قبولی دانشگاه آزاد در حدود 12578 گزارش شده، عددی که فاصله زیادی با رتبه های چهار رقمی رشته پزشکی همان دانشگاه دارد. این تفاوت نشان می دهد داوطلبانی که به دنبال انتخاب رشته دانشگاه آزاد با رتبه خوب هستند باید بسته به رشته مورد نظرشان انتظارات کاملا متفاوتی از رتبه لازم داشته باشند و رشته های مهندسی را با معیار رشته های پزشکی نسنجند. همین الگو در بیشتر رشته های فنی و مهندسی دانشگاه آزاد تکرار می شود، جایی که رتبه قبولی معمولا در محدوده چند هزار تا چند ده هزار باقی می ماند.
تاثیر منطقه بر کارنامه قبولی دانشگاه آزاد
سهمیه منطقه هم روی رتبه قبولی دانشگاه آزاد اثر مستقیم دارد. برای نمونه در رشته پزشکی، منطقه یک واحد تهران تا رتبه حدود 2131، منطقه دو واحد ساری تا حدود 2342 و منطقه سه واحد مشهد تا رتبه ای در حدود 10801 پذیرش داشته است. این پراکندگی زیاد بین مناطق نشان می دهد رتبه آخرین نفر قبولی آزاد را باید همیشه در کنار سهمیه منطقه ای داوطلب و نوع ظرفیت ثبت نام بررسی کرد، نه به صورت یک عدد مستقل و یکسان برای همه داوطلبان کشور. داوطلبی که در منطقه سه ثبت نام کرده معمولا با رتبه ای بازتر از هم رتبه های منطقه یک یا دو در همان واحد دانشگاهی پذیرفته می شود، الگویی که در کنکور سراسری هم دیده می شود.