اهمال کاری یکی از رایج ترین دلایلی است که داوطلبان با وجود داشتن وقت کافی، به برنامه ی مطالعاتی شان نمی رسند. رفع اهمال کاری در درس خواندن با شناخت علت اصلی این وضعیت شروع می شود، نه با سرزنش خود یا افزایش فشار روانی.
در ادامه می خوانید
دلایل رایج اهمال کاری در کنکوری ها
دلایل اهمال کاری کنکوری ها معمولاً به ترس از شکست، حجم زیاد و نامشخص بودن نقطه ی شروع برمی گردد. وقتی داوطلب فکر می کند حجم درس ها آنقدر زیاد است که شروع کردن بی فایده به نظر می رسد، به جای برنامه ریزی، کار را به روز بعد موکول می کند و این چرخه هر روز تکرار می شود. برخی داوطلبان هم از ترس نتیجه ی ضعیف، ترجیح می دهند اصلاً شروع نکنند تا با شکست احتمالی روبه رو نشوند.
کمال گرایی هم می تواند یکی از ریشه های پنهان اهمال کاری باشد؛ داوطلبی که فکر می کند باید هر جلسه ی مطالعه را کامل و بی نقص انجام دهد، گاهی ترجیح می دهد اصلاً شروع نکند تا با یک تلاش ناقص روبه رو نشود. نبود بازخورد فوری، یعنی ندیدن نتیجه ی زود هنگام تلاش، هم می تواند انگیزه ی ادامه دادن را در داوطلبانی که به نتیجه ی سریع عادت دارند، کاهش دهد.
راه حل عملی برای شروع
راه حل تنبلی در مطالعه معمولاً از کوچک کردن هدف شروع می شود، نه از افزایش انگیزه. تعیین یک بازه ی زمانی کوتاه، مثلاً بیست تا سی دقیقه، بدون فکر کردن به کل برنامه ی روز، اولین قدم برای شکستن مقاومت ذهنی است. بعد از شروع، ادامه دادن معمولاً از خود شروع کردن ساده تر است، چون بخش سخت کار همان قدم اول بوده است.
در نظر گرفتن یک پاداش کوچک بعد از پایان همان بازه ی زمانی کوتاه، مثلاً چند دقیقه استراحت دلخواه، هم می تواند انگیزه ی شروع دوباره را در جلسه ی بعدی افزایش دهد. نوشتن فهرست کوتاهی از کارهای همان روز، به جای نگه داشتن همه ی برنامه در ذهن، هم فشار روانی شروع کار را کم می کند.
نقش محیط مطالعه در کاهش اهمال کاری
محیط مطالعه هم روی میزان اهمال کاری اثر مستقیم دارد. حضور گوشی همراه در دسترس، اعلان های شبکه های اجتماعی و محیط پر سروصدا، همه باعث می شوند شروع کار سخت تر شود، حتی وقتی داوطلب قصد جدی برای درس خواندن دارد. دور کردن گوشی از میز مطالعه، یا استفاده از حالت مزاحم نشوید در بازه های مطالعه، برای بسیاری از داوطلبان تفاوت محسوسی در سرعت شروع کار ایجاد می کند.
تغییر مکان مطالعه، حتی برای چند روز، هم می تواند چرخه ی عادت های قبلی مرتبط با تعویق را بشکند. برخی داوطلبان با تعیین یک زمان و مکان ثابت برای مطالعه ی هر روز، حتی بدون برنامه ریزی دقیق ساعت به ساعت، توانسته اند اهمال کاری شان را تا حد زیادی کاهش دهند.
تفاوت اهمال کاری با نیاز واقعی به استراحت
یکی از نکاتی که کمتر به آن توجه می شود، تفاوت استراحت و اهمال کاری است. گاهی بدن و ذهن واقعاً به استراحت نیاز دارند و ادامه دادن به زور، نتیجه ی مطلوب نمی دهد؛ در این حالت، مشکل تنبلی نیست، بلکه خستگی انباشته است. نشانه ی خستگی واقعی معمولاً این است که حتی بعد از استراحت کوتاه هم انگیزه برنمی گردد، در حالی که در اهمال کاری، معمولاً بعد از شروع اجباری کار، انرژی و تمرکز به تدریج برمی گردد.
تشخیص درست این دو حالت از یکدیگر، به داوطلب کمک می کند به جای سرزنش خودش، تصمیم درست تری برای ادامه یا توقف موقت مطالعه بگیرد.
جمع بندی
غلبه بر اهمال کاری تحصیلی یک فرآیند تدریجی است، نه یک تصمیم لحظه ای که یک شبه نتیجه بدهد. ترکیب برنامه ریزی واقع بینانه با تکنیک پومودورو مطالعه می تواند نقطه ی شروع خوبی برای کسی باشد که مدت هاست مطالعه اش را به تعویق می اندازد. ثبت روزانه ی میزان پیشرفت، هرچند کوچک، هم می تواند به داوطلب کمک کند تا روند بهبود را با چشم خودش ببیند و انگیزه اش برای ادامه دادن حفظ شود.