نمره ای که در کارنامه نهایی کنکور کنار اسم هر داوطلب می نشیند، دیگر فقط حاصل درصدهای همان روز آزمون نیست؛ بخش قابل توجهی از آن پیش تر، از روی معدل کتبی و نمرات امتحان نهایی دو پایه آخر دبیرستان ساخته شده است. میزان سهم معدل از نمره کل در سال های اخیر به قدری بالا رفته که خیلی از داوطلبان و خانواده هایشان، برنامه ریزی برای معدل را همتراز با برنامه ریزی برای درصدهای کنکور جدی گرفته اند.
در ادامه می خوانید
نحوه اعمال سهم سوابق تحصیلی
نحوه اعمال سهم سوابق تحصیلی بین دو پایه یازدهم و دوازدهم فرق دارد. نمرات پایه یازدهم فقط در صورتی وارد محاسبه می شوند که به نفع داوطلب باشند، یعنی اگر معدل این پایه پایین تر از سطح مورد انتظار باشد، اثر منفی روی نمره نهایی نمی گذارد. اما نمرات پایه دوازدهم، از جمله امتحان نهایی، به شکل قطعی و بدون این اغماض وارد فرمول نمره کل می شوند، به همین دلیل ضعف در همین یک سال آخر می تواند تاثیر محسوسی روی رتبه نهایی بگذارد، حتی اگر داوطلب در آزمون کنکور خوب ظاهر شده باشد. برای همین، دو داوطلب با درصد آزمون کاملا یکسان، اگر یکی از آن ها معدل کتبی بالاتری در پایه دوازدهم داشته باشد، در کارنامه نهایی نمره کل متفاوتی می گیرند، چون همین تفاوت معدل مستقیم وارد فرمول نمره کل می شود.
سهم سوابق تحصیلی در رشته های پرمتقاضی
سهم سوابق تحصیلی در رشته های پرمتقاضی، مثل بسیاری از رشته های گروه پزشکی و مهندسی های محبوب، به مرز شصت درصد از نمره کل نزدیک شده و چهل درصد باقی مانده به عملکرد داوطلب در آزمون کنکور اختصاص دارد. این یعنی داوطلبی که فقط روی درصدهای روز آزمون تمرکز می کند و معدل کتبی اش را جدی نمی گیرد، حتی با یک آزمون خوب هم ممکن است نتیجه ای پایین تر از انتظارش بگیرد، چون بخش بزرگی از نمره از قبل با معدل او شکل گرفته است.
تفاوت این سهم بین رشته های کم متقاضی
در رشته ها و دانشگاه هایی که تعداد داوطلب به اندازه رشته های پرمتقاضی زیاد نیست، فشار رقابتی روی همین سهم سوابق تحصیلی کمتر احساس می شود، چون فاصله نمره بین داوطلبان از ابتدا کمتر است. با این حال، این به معنای بی اهمیت بودن معدل نیست؛ حتی در چنین رشته هایی، دو داوطلب با درصد کنکور تقریبا یکسان، در نهایت با همین سهم سوابق تحصیلی از هم متمایز می شوند و رتبه بهتر نصیب کسی می شود که معدل کتبی بالاتری داشته است.
روند تغییر سهم سوابق تحصیلی در سال های اخیر
سهم سوابق تحصیلی در کنکور مسیر ثابتی نداشته و طی چند دوره اخیر چندین بار مورد بازنگری قرار گرفته است. در یک دوره، بحث اصلی حذف کامل کنکور و پذیرش صرفا بر اساس سوابق تحصیلی بود، طرحی که در نهایت به همین شکل ترکیبی فعلی رسید که هم معدل و هم آزمون کنکور، هر دو در کنار هم دیده می شوند. برای داوطلب امسال، نکته مهم این نیست که این سهم در گذشته چقدر بوده، بلکه این است که در وضعیت فعلی، هر دو بخش نمره به یک اندازه واقعی هستند و نادیده گرفتن هیچ کدام به نفع داوطلب نیست. دبیرستان هایی که این تغییر را زودتر جدی گرفتند و برنامه درسی داخلی خودشان را متناسب با آن تنظیم کردند، معمولا دانش آموزانی با آمادگی بهتر برای این بخش از نمره کنکور تحویل می دهند، در مقایسه با مدرسه هایی که هنوز فقط روی آزمون کنکور تمرکز دارند.
جمع بندی
میزان سهم معدل از نمره کل دیگر یک جزئیات فرعی کنکور نیست، بلکه یکی از دو ستون اصلی محاسبه رتبه نهایی هر داوطلب است. کنار همین موضوع، دانستن تاثیر نمرات امتحان نهایی در کنکور هم اهمیت دارد، چون همین نمرات هستند که بخش سوابق تحصیلی را در عمل می سازند. داوطلبی که می خواهد رتبه واقعی خودش را پیش بینی کند، باید هم تراز کنکور چیست را بشناسد و هم بداند نحوه محاسبه درصد تست در آزمون چطور با معدل کتبی ترکیب و به یک عدد نهایی تبدیل می شود.