سهمیه ایثارگران در کنکور سراسری بر اساس دو سطح جداگانه تعریف می شود که هرکدام قواعد و ظرفیت مستقل خود را دارند، و همین دوگانگی باعث می شود بسیاری از داوطلبان در تفسیر کارنامه های منتشر شده برای رشته های کم ظرفیت مانند شنوایی شناسی دچار اشتباه شوند.
در ادامه می خوانید
سازوکار سهمیه ایثارگران در رشته های کم ظرفیت
در رشته هایی که ظرفیت کل کشوری آن ها از چند ده صندلی فراتر نمی رود، مانند شنوایی شناسی، سهم اختصاص یافته به سهمیه ایثارگران عملا به یک یا دو صندلی در هر دانشگاه محدود می شود. همین محدودیت شدید باعث شده کارنامه قبولی شنوایی شناسی سهمیه ایثارگران به شکل مدون و دانشگاه به دانشگاه در منابع عمومی منتشر نشود، چون هر تغییر کوچک در تعداد متقاضیان یک سال، رتبه مرزی را به کلی جابه جا می کند. به همین دلیل رتبه قبولی شنوایی شناسی با سهمیه ایثارگران را باید بیشتر به صورت یک بازه تخمینی نگاه کرد تا یک عدد قطعی و همیشگی.
تفاوت سهمیه 25 درصد و 5 درصد
قانون از دو سطح حمایتی برای خانواده های ایثارگر یاد می کند: یکی سهمیه 25 درصد ایثارگران شنوایی شناسی که با رتبه در همان سهمیه محاسبه می شود و رقابت داخلی نسبتا محدودتری دارد، و دیگری سهمیه 5 درصد که در رقابت با سهمیه آزاد و با رتبه کشوری کلی سنجیده می شود. تفاوت این دو مسیر گاهی چند هزار رتبه فاصله ایجاد می کند و داوطلب باید پیش از هرگونه برآورد، مشخص کند مشمول کدام سطح از این دو سهمیه است.
کارنامه قبولی شنوایی شناسی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز و رتبه قبولی شنوایی شناسی دانشگاه ایران دو نمونه اند که همین دو سهمیه را در دانشگاه های دیگر نشان می دهند. حداقل درصد قبولی شنوایی شناسی هم می تواند تصویر کلی تری از حد نصاب این رشته در سهمیه های مختلف بدهد.
چرا عدد ثابتی برای این سهمیه منتشر نمی شود
در نبود آمار مستقل برای سهمیه ایثارگران این رشته، مرجع نسبتا قابل اتکا برای برآورد، مقایسه با رتبه سهمیه آزاد همان دانشگاه هاست. برای نمونه اگر کارنامه قبولی شنوایی شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران در سهمیه آزاد رتبه ای در حدود چند هزار نشان دهد، فاصله معمول میان سهمیه آزاد و سهمیه 25 درصد ایثارگران در بیشتر رشته های علوم پزشکی می تواند به عنوان یک شاخص کلی برای تخمین جایگاه این سهمیه استفاده شود، هرچند این شاخص قطعیت یک عدد رسمی را ندارد و باید با احتیاط به کار رود.
شرایط عمومی برای استفاده از این سهمیه
شرایط سهمیه ایثارگران در شنوایی شناسی همانند سایر رشته های علوم پزشکی، بر اساس مدارک هویتی خانواده و تایید نهادهای مربوط تعیین می شود، نه صرفا بر اساس درخواست داوطلب. داوطلبانی که مشمول این سهمیه هستند باید پیش از انتخاب رشته، وضعیت خود را در سامانه مربوط تایید نهایی کنند، چون هرگونه ابهام در مدارک می تواند در مرحله بررسی نهایی برای پذیرش مشکل ساز شود.
تاثیر ظرفیت کلی رشته بر همه سهمیه ها
نکته ای که اغلب نادیده گرفته می شود این است که محدودیت ظرفیت شنوایی شناسی تنها روی سهمیه ایثارگران اثر نمی گذارد، بلکه تمام سهمیه ها از جمله منطقه یک، دو و سه را هم تحت تاثیر قرار می دهد. برای نمونه در سهمیه آزاد، دانشگاه هایی مانند علوم پزشکی ایران با رتبه نزدیک به 4037 و دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با رتبه نزدیک به 4755 پذیرش داشته اند، ارقامی که نسبت به رشته های پرظرفیت تر علوم پزشکی، فاصله زیادی با رتبه های چند ده هزار ندارند. این مقایسه نشان می دهد شنوایی شناسی در همه سهمیه ها رشته ای با رقابت فشرده است و سهمیه ایثارگران هم از این قاعده مستثنا نیست، حتی اگر رقابت داخلی آن با سهمیه آزاد متفاوت باشد. داوطلب مشمول این سهمیه باید انتظار داشته باشد که حتی با مزیت سهمیه، همچنان باید آمادگی درسی قابل قبولی داشته باشد.
با توجه به نبود کارنامه دقیق و عمومی برای این سهمیه در رشته شنوایی شناسی، توصیه اصلی برای داوطلبان این است که به جای جست و جوی یک رتبه قطعی، با مشاوران آشنا به قوانین سهمیه ایثارگران مشورت کنند و تصمیم خود را بر پایه ترکیبی از رتبه سهمیه آزاد و شرایط شخصی خود بگیرند تا کمتر دچار برآورد نادرست شوند.