برخلاف بسیاری از رشته های پزشکی که فاصله رتبه قبولی بین مناطق مختلف کمتر از چند هزار است، در رشته مهندسی بهداشت محیط این فاصله به ده ها هزار رتبه می رسد؛ همین موضوع باعث شده کارنامه قبولی مهندسی بهداشت محیط بدون مشخص کردن منطقه داوطلب، عملا اطلاعات قابل استفاده ای در اختیار نگذارد. بر اساس آخرین کارنامه های موجود از کنکور سراسری، رتبه پذیرفته شدگان روزانه در منطقه یک عموما در بازه ای در حدود دوازده هزار تا بیست هزار قرار گرفته است.
در ادامه می خوانید
رتبه قبولی به تفکیک منطقه
برای داوطلبان منطقه دو، همین بازه بالاتر و در حدود بیست و پنج هزار تا نزدیک به سی و یک هزار ثبت شده، در حالی که رتبه لازم برای مهندسی بهداشت محیط در منطقه سه، به دلیل سهمیه بندی متفاوت این منطقه، تا حدود چهل و دو هزار هم دیده شده است. این فاصله زیاد نشان می دهد که مقایسه مستقیم رتبه دو داوطلب از دو منطقه متفاوت، بدون در نظر گرفتن سهمیه منطقه ای، هیچ معنای عملی ندارد.
وضعیت در دانشگاه آزاد
دانشگاه آزاد برای همین رشته ظرفیت و رتبه های پذیرش متفاوتی نسبت به سراسری دارد. در واحدهایی مثل کاشان، آخرین رتبه ثبت شده نزدیک به نود و شش هزار بوده، در حالی که پردیس های شهر تهران با رتبه ای نزدیک به هشتاد و هشت هزار و برخی واحدهای کوچک تر مثل بیرجند با رتبه ای بالاتر از صد و سیزده هزار هم پذیرش داشته اند. این تفاوت واحدها به داوطلبانی که حداقل درصد قبولی مهندسی بهداشت محیط در سراسری را کافی نمی دانند، مسیر جایگزینی در دانشگاه آزاد نشان می دهد.
پردیس خودگردان؛ گزینه ای میان روزانه و آزاد
بین سهمیه روزانه سراسری و دانشگاه آزاد، پردیس خودگردان همان دانشگاه های علوم پزشکی دولتی هم برای این رشته وجود دارد که با شهریه دانشجو می پذیرد اما مدرک آن از همان دانشگاه دولتی صادر می شود. رتبه قبولی پردیس معمولا فاصله محسوسی با رتبه روزانه همان دانشگاه دارد و به داوطلبی که رتبه اش برای روزانه یک دانشگاه خاص کافی نیست اما همچنان می خواهد در همان دانشگاه دولتی تحصیل کند، مسیر جایگزینی می دهد که از نظر هزینه هم معمولا مقرون به صرفه تر از دانشگاه آزاد است.
درصد دروس؛ عددی که رتبه به تنهایی نشان نمی دهد
درصد دروس مهندسی بهداشت محیط سراسری از یک داوطلب به داوطلب دیگر تفاوت زیادی دارد، چون ضریب دروس تخصصی این رشته با پزشکی و رشته های پرطرفدارتر یکسان نیست و داوطلبان با ترکیب های مختلفی از درصد زیست، شیمی و ریاضی به رتبه های نزدیک به هم می رسند. به همین دلیل، تمرکز صرف روی درصد زدن یک درس خاص، بدون توجه به ترکیب کلی، لزوما نتیجه بهتری در این رشته نمی دهد.
چرا فاصله رتبه ای بین مناطق این قدر زیاد است
بخشی از این فاصله زیاد، به تعداد پذیرش هر منطقه در سهمیه های مختلف برمی گردد، نه فقط به میزان تقاضا. مهندسی بهداشت محیط، برخلاف پزشکی که تقریبا در هر دانشگاه علوم پزشکی کشور کد رشته محل دارد، در تعداد محدودتری از دانشگاه ها ارائه می شود؛ همین محدودیت تعداد کد رشته محل ها باعث می شود سهم هر منطقه از ظرفیت کل، به طور نسبی کمتر از رشته های پرتعدادتر باشد و در نتیجه، رقابت درون هر منطقه فشرده تر شود. داوطلبی که این نکته را نداند، ممکن است فاصله رتبه ای منطقه یک تا منطقه سه را نشانه دشواری ذاتی رشته تصور کند، در حالی که بیشتر آن ریشه در ساختار ظرفیت دارد.
جمع بندی برای انتخاب رشته
داوطلبی که مهندسی بهداشت محیط را در نظر دارد، بهتر است پیش از هر تصمیمی، منطقه و سهمیه خودش را کنار بازه های بالا بگذارد و برای اطمینان بیشتر، همان بازه را با روند تراز قبولی مهندسی بهداشت محیط دانشگاه آزاد در چند واحد مختلف مقایسه کند تا هم سراسری و هم آزاد را همزمان در انتخاب رشته اش در نظر گرفته باشد.