فاصله میان رتبه لازم برای پزشکی در تهران و رتبه لازم برای همان رشته در یک دانشگاه کوچک استانی گاهی به بیش از بیست برابر می رسد، عددی که نشان می دهد صحبت از یک رتبه لازم واحد برای کل کشور از اساس نادرست است.
در ادامه می خوانید
بازه واقعی رتبه در سه منطقه کنکور
بر اساس آخرین کارنامه های موجود، رتبه کشوری آخرین پذیرفته شده رشته پزشکی روزانه در منطقه یک از 58 در تهران تا حدود 1482 در دانشگاه هایی مثل جیرفت گسترده است. در منطقه دو این بازه از 65 در تهران تا حدود 3027 در جیرفت می رسد و در منطقه سه از 69 در شیراز تا حدود 1349 در جیرفت متغیر است. کسی که دنبال کارنامه قبولی پزشکی سراسری است باید این بازه را نقطه شروع در نظر بگیرد، نه یک عدد ثابت.
چرا رتبه های منطقه را نباید کنار هم گذاشت
رتبه هر داوطلب تنها در میان داوطلبان هم سهمیه و هم منطقه او معنا دارد. رتبه 58 در منطقه یک و رتبه 590 در منطقه سه هر دو می توانند به یک ظرفیت پذیرش برسند، بدون اینکه یکی از دیگری برتر باشد، چون سهم هر منطقه از ظرفیت کل از پیش تعیین شده است. به همین علت رتبه لازم برای پزشکی سراسری یک عدد جهانی نیست و باید برای هر منطقه جداگانه محاسبه شود.
حداقل درصد و اهمیت زیست و شیمی
در کارنامه های موجود، حداقل درصد قبولی پزشکی 1406 برای داوطلبان رتبه های زیر هزار معمولا در درس زیست بالای هفتاد درصد و در شیمی نزدیک به همین سطح است، در حالی که در ادبیات و زبان دامنه پذیرفتگان بسیار گسترده تر و پراکنده تر است. این الگو نشان می دهد درصد دروس پزشکی سراسری به تنهایی یک عدد نیست بلکه ترکیبی از عملکرد قوی در دروس اختصاصی و عملکرد قابل قبول در عمومی هاست که رتبه نهایی را می سازد.
نقش شهر و ظرفیت دانشگاه
دانشگاه های بزرگ با تقاضای بالا مثل تهران و شهید بهشتی به دلیل محبوبیت، رتبه های بسیار پایین تری نسبت به دانشگاه های کوچک تر می پذیرند، هرچند ظرفیت پذیرش آن ها معمولا بیشتر هم هست. در مقابل، دانشگاه های استانی با ظرفیت محدود تر، رتبه مرزی بالاتری دارند اما نوسان رتبه از سالی به سال دیگر در آن ها بیشتر است، چون تعداد کم پذیرفته شدگان باعث می شود جابه جایی چند داوطلب اثر محسوسی روی رتبه مرزی بگذارد.
نقش سوابق تحصیلی در محاسبه نمره کل
در کنار درصد دروس کنکور، نمرات سوابق تحصیلی دوران دبیرستان هم بخشی از نمره کل داوطلب را می سازد و در محاسبه رتبه نهایی اثر می گذارد. این بخش از نمره برای همه داوطلبان یکسان محاسبه نمی شود و به معدل و نمرات دروس نهایی هر داوطلب بستگی دارد، به همین دلیل دو داوطلب با درصد یکسان در کنکور می توانند رتبه های متفاوتی بگیرند اگر سوابق تحصیلی متفاوتی داشته باشند.
تفکیک رتبه دختران و پسران
یکی از نکاتی که در بررسی رتبه لازم برای پزشکی کمتر دیده می شود این است که رتبه و ظرفیت پذیرش برای دختران و پسران به طور جداگانه محاسبه و اعلام می شود، نه در یک فهرست مشترک. همین موضوع باعث می شود مقایسه مستقیم رتبه یک داوطلب پسر با یک داوطلب دختر، حتی در یک منطقه و یک دانشگاه، دقیق نباشد و باید هر داوطلب رتبه خودش را در فهرست هم جنس خودش بسنجد.
مقایسه با سهمیه های خاص
داوطلبانی که سهمیه خاصی مثل ایثارگران دارند باید توجه کنند که کارنامه قبولی پزشکی روزانه یاسوج یا هر دانشگاه دیگر در سهمیه عادی، معیار مناسبی برای سنجش کارنامه آن ها نیست. رتبه در سهمیه های خاص از مسیر جداگانه ای محاسبه می شود و باید با کارنامه های هم سهمیه مقایسه شود، نه با بازه عمومی که در این متن آمد.
نکته پایانی درباره برنامه ریزی انتخاب رشته
در نهایت، داوطلبی که می خواهد شانس قبولی خودش را در رشته پزشکی بسنجد باید رتبه، منطقه، سهمیه و سوابق تحصیلی خودش را همزمان در نظر بگیرد، نه هرکدام را جداگانه. نگاه فقط به یک عامل، مثل تنها رتبه کشوری بدون توجه به بقیه عوامل، معمولا برآورد نادرستی از شانس واقعی قبولی به دست می دهد.