در سال های اخیر توجه عمومی به سلامت و تغذیه درست باعث شده اقبال به رشته علوم تغذیه بیشتر از قبل شود. اما پیش از انتخاب این رشته، شناخت دقیق گرایش ها و مسیر شغلی آن اهمیت زیادی دارد، چون تصور رایج از این رشته با آنچه در دانشگاه تدریس می شود فاصله دارد. خیلی از داوطلبان این رشته را با تصویر تولیدکننده های محتوای تغذیه در شبکه های اجتماعی اشتباه می گیرند، در حالی که پایه اصلی این رشته علم و آزمایش است، نه فقط توصیه های کلی سبک زندگی.
گرایش ها و محتوای درسی علوم تغذیه
دروس علوم تغذیه ترکیبی از زیست شناسی، بیوشیمی و علوم غذایی است. دانشجویان یاد می گیرند که نیازهای تغذیه ای افراد سالم و بیمار را چطور محاسبه کنند و چطور یک برنامه غذایی را بر اساس وضعیت جسمی هر فرد شخصی سازی کنند. بخش تغذیه بالینی به کار در بیمارستان و برنامه ریزی غذایی برای بیماران خاص مثل دیابتی ها یا بیماران کلیوی می پردازد و نیاز به همکاری نزدیک با تیم پزشکی بیمار دارد. بخش تغذیه جامعه هم به آموزش عمومی تغذیه در سطح مدرسه ها و مراکز بهداشتی مربوط است و بیشتر جنبه پیشگیرانه دارد تا درمانی. در سال های بالاتر، برخی دانشجویان به سمت تغذیه ورزشی هم علاقه مند می شوند که با باشگاه ها و تیم های ورزشی همکاری دارد و برنامه غذایی را متناسب با نوع تمرین و هدف ورزشکار طراحی می کند.
محیط های اشتغال فارغ التحصیلان
بیمارستان ها و کلینیک های تغذیه، اصلی ترین محل کار فارغ التحصیلان این رشته هستند. کارشناس تغذیه در بیمارستان معمولا مسئول تنظیم رژیم غذایی بیماران بستری است و باید برنامه غذایی را با شرایط پزشکی هر بیمار هماهنگ کند. خارج از محیط درمانی، صنایع غذایی هم برای برچسب گذاری تغذیه ای و طراحی محصولات جدید به کارشناس تغذیه نیاز دارند، نقشی که کمتر دیده می شود اما در سال های اخیر رشد کرده است. مدارس و مهدکودک ها هم گاهی برای برنامه ریزی تغذیه دانش آموزان با کارشناسان این رشته همکاری می کنند. بعضی فارغ التحصیلان هم بعد از گرفتن پروانه، مطب خصوصی تغذیه راه اندازی می کنند و مستقیم با مراجعه کننده کار می کنند، مسیری که نیاز به مهارت های ارتباطی قوی هم دارد.
بازار کار و درآمد رشته علوم تغذیه
بازار کار رشته علوم تغذیه در سال های اخیر رشد کرده، چون آگاهی عمومی از رابطه تغذیه و بیماری های مزمن مثل دیابت و فشار خون بالا رفته است. با این حال، رقابت در این رشته هم زیاد شده، پس فارغ التحصیلی به تنهایی تضمین کننده شغل نیست و کسب تجربه عملی از همان دوران دانشجویی اهمیت زیادی دارد. درآمد رشته علوم تغذیه در بخش دولتی محدود به حقوق ثابت است، اما مطب خصوصی و همکاری با باشگاه های ورزشی یا تولیدکننده های مکمل غذایی می تواند درآمد را بالاتر ببرد. کسانی که مهارت تولید محتوا هم دارند و می توانند دانش تغذیه را ساده توضیح دهند، معمولا سریع تر مخاطب و مراجعه کننده پیدا می کنند، هرچند این مسیر به زمان و ثبات قدم زیادی نیاز دارد. از نظر ثبات شغلی، این رشته را می توان در کنار رشته علوم آزمایشگاهی بررسی کرد. هر دو در حوزه سلامت هستند اما علوم آزمایشگاهی بیشتر با داده و آزمایش سروکار دارد و علوم تغذیه بیشتر با مراجعه کننده و مشاوره مستقیم سروکار دارد. از نظر سطح درآمد هم، درآمد رشته پرستاری که ساعت کاری مشخص تری دارد، معمولا در ابتدای مسیر ثبات بیشتری نسبت به تغذیه خصوصی ایجاد می کند، در حالی که تغذیه در بلندمدت و با ساختن جایگاه حرفه ای، پتانسیل رشد درآمد بیشتری دارد.
جمع بندی
علوم تغذیه رشته ای است که نیاز به صبر برای ساختن جایگاه حرفه ای دارد، به خصوص اگر مسیر خصوصی را انتخاب کنند. کسی که از همان سال های دانشجویی روی تجربه عملی، به روز نگه داشتن دانش علمی خود و مهارت ارتباط با مراجعه کننده کار کند، شانس بیشتری برای موفقیت در این بازار کار رو به رشد خواهد داشت.