یکی از سوال های تکراری داوطلبان این است که رشته مدیریت صنعتی با مهندسی صنایع چه فرقی دارد. هر دو با بهبود عملکرد کارخانه و سازمان سروکار دارند، اما نگاه و ابزار کارشان یکسان نیست. این ابهام باعث می شود خیلی از داوطلبان بدون شناخت دقیق تفاوت، صرفا بر اساس اسم رشته تصمیم بگیرند.
در ادامه می خوانید
گرایش های رشته مدیریت صنعتی
در مقطع کارشناسی ارشد، این رشته معمولا به گرایش های تولید و عملیات، مالی، و تحقیق در عملیات تقسیم می شود. گرایش تولید و عملیات به برنامه ریزی و کنترل جریان تولید در کارخانه ها می پردازد و مباحثی مثل مدیریت موجودی و زمان بندی تولید را هم شامل می شود. گرایش مالی بیشتر روی تحلیل هزینه و سرمایه گذاری های صنعتی تمرکز دارد و برای کسانی مناسب است که به جنبه اقتصادی تصمیم های صنعتی علاقه دارند. گرایش تحقیق در عملیات هم از مدل های ریاضی برای بهینه سازی تصمیم های سازمانی استفاده می کند و نیاز به پایه ریاضی قوی تری نسبت به دو گرایش دیگر دارد. برخی دانشگاه ها هم گرایش کیفیت و بهره وری را جداگانه ارائه می دهند که مستقیم به استانداردسازی فرآیندهای تولید و کاهش ضایعات کارخانه مربوط است.
تفاوت مدیریت صنعتی و مهندسی صنایع
انتخاب رشته مهندسی صنایع برای کسی مناسب تر است که به طراحی فنی سیستم های تولید، مثل چیدمان خط تولید یا کنترل کیفیت مهندسی علاقه دارد. مدیریت صنعتی اما نگاه مدیریتی و اقتصادی تری به همان مسائل دارد و بیشتر روی تصمیم گیری، برنامه ریزی منابع و مدیریت هزینه تمرکز می کند. به همین دلیل، فارغ التحصیلان این دو رشته معمولا در یک تیم کنار هم کار می کنند، نه در رقابت با هم. یک مثال ساده این تفاوت، طراحی خط تولید است. مهندس صنایع مسئول طراحی فنی و چیدمان بهینه ماشین آلات است، در حالی که مدیر صنعتی مسئول برنامه ریزی زمان بندی تولید و کنترل هزینه های آن خط است.
ابزارها و مهارت های تکمیلی
آشنایی با نرم افزارهای برنامه ریزی منابع سازمانی و روش های بهبود مستمر تولید، امروز تقریبا در همه موقعیت های شغلی این رشته انتظار می رود. تسلط به تحلیل داده و گزارش گیری هم مهارتی است که فارغ التحصیل را در رقابت با سایر متقاضیان همین موقعیت شغلی متمایز می کند. روش هایی مثل شش سیگما و تولید ناب هم در بسیاری از کارخانه های بزرگ ایرانی به کار گرفته می شود، پس آشنایی نظری و عملی با این متدها برای فارغ التحصیل این رشته یک امتیاز رقابتی محسوب می شود. کسانی که علاوه بر دانش مدیریتی، توانایی کار با این ابزارها را هم داشته باشند، معمولا سریع تر از دیگران در محیط کار جدید جا می افتند.
بازار کار و درآمد رشته مدیریت صنعتی
بازار کار رشته مدیریت صنعتی عمدتا در کارخانه ها و شرکت های تولیدی، بخش برنامه ریزی تولید، کنترل کیفیت و زنجیره تامین است. شرکت های مشاوره مدیریت هم گاهی این فارغ التحصیلان را برای پروژه های بهبود فرآیند استخدام می کنند و این نوع همکاری معمولا به شکل پروژه ای و با درآمد متغیر است. درآمد رشته مدیریت صنعتی در صنایع بزرگ، به خصوص صنایع خودرو و پتروشیمی، معمولا از میانگین مشاغل اداری بالاتر است، چون این صنایع برای بهبود مستمر تولید بودجه مشخصی دارند. فارغ التحصیلانی که در کنار مدیریت صنعتی، مهارت های نزدیک به رشته مدیریت بازرگانی مثل بازاریابی صنعتی یا فروش سازمانی هم داشته باشند، معمولا مسیرهای شغلی متنوع تری پیش رو خواهند داشت.
جمع بندی
مدیریت صنعتی برای کسی مناسب است که هم به دنیای تولید علاقه دارد و هم می خواهد نگاه مدیریتی و تحلیلی به آن داشته باشد، نه صرفا فنی. این ترکیب باعث می شود فارغ التحصیلان این رشته در بسیاری از صنایع نقش رابط بین بخش فنی و بخش مدیریتی را ایفا کنند و در تیم های چندتخصصی جایگاه مشخصی داشته باشند، جایگاهی که با تجربه و ابزارهای تحلیلی به روز، هر سال ارزشمندتر هم می شود.