شاید هیچ رشته ی مهندسی دیگری به اندازه ی رشته مهندسی مکانیک در صنایع گوناگون حضور نداشته باشد؛ از خودروسازی و نیروگاه ها گرفته تا کارخانه های تولیدی و صنایع هوایی. همین گستردگی، این رشته را به یکی از پرمتقاضی ترین رشته های زیرگروه فنی تبدیل کرده است. ظرفیت پذیرش این رشته هم در بسیاری از دانشگاه های کشور، نسبت به برخی رشته های مهندسی دیگر، بیشتر است.
در ادامه می خوانید
دامنه ی کاربرد مهندسی مکانیک در صنعت
این رشته با طراحی، ساخت و نگهداری ماشین آلات، موتورها و سیستم های مکانیکی سروکار دارد. از میان رشته های زیرگروه ریاضی فیزیک، مکانیک یکی از رشته هایی است که کاربرد آن تقریبا در همه ی صنایع دیده می شود، چون هر خط تولیدی به تجهیزات مکانیکی نیاز دارد.
دروس پایه ی این رشته شامل استاتیک، مقاومت مصالح، ترمودینامیک و مکانیک سیالات است. دانشجویان معمولا در ادامه با نرم افزارهای طراحی سه بعدی هم آشنا می شوند، ابزاری که در صنعت طراحی و ساخت قطعات کاربرد فراوانی دارد و یادگیری آن، مزیت قابل توجهی برای ورود به بازار کار محسوب می شود.
صنایع خودروسازی، یکی از بزرگ ترین جذب کننده های فارغ التحصیلان این رشته در کشور است، از طراحی قطعات موتور گرفته تا کنترل کیفیت خط تولید خودرو.
گرایش های رشته مهندسی مکانیک
دانشجوی این رشته معمولا در ادامه ی تحصیل، یکی از گرایش هایی مثل طراحی جامدات، تبدیل انرژی، حرارت و سیالات یا ساخت و تولید را انتخاب می کند. هر گرایش، مسیر شغلی نسبتا متفاوتی دارد؛ برای مثال گرایش تبدیل انرژی بیشتر به صنایع نیروگاهی نزدیک است، در حالی که ساخت و تولید بیشتر در کارخانه های صنعتی و خطوط تولید کاربرد دارد.
گرایش طراحی جامدات هم معمولا به سمت طراحی قطعات و سیستم های مکانیکی پیچیده تر می رود و پایه ی مناسبی برای ورود به صنایع خودروسازی و ساخت ماشین آلات صنعتی فراهم می کند.
برخی دانشگاه ها گرایش هایی مثل مکاترونیک یا رباتیک را هم به عنوان زیرمجموعه یا رشته ی نزدیک به مهندسی مکانیک ارائه می دهند، حوزه هایی که در سال های اخیر رشد قابل توجهی داشته اند.
چشم انداز شغلی و سطح درآمد
بازار کار رشته مهندسی مکانیک به دلیل تنوع صنایع مرتبط، نسبتا گسترده است؛ از شرکت های خودروسازی تا صنایع نفت و پتروشیمی، همه به این تخصص نیاز دارند. با این حال، درآمد رشته مهندسی مکانیک بین صنایع مختلف تفاوت زیادی دارد.
مهندسانی که در پروژه های تخصصی تر مثل طراحی سیستم های حرارتی فعالیت می کنند، معمولا درآمد بالاتری کسب می کنند. رشته هایی مثل رشته مهندسی صنایع هم در بسیاری از این کارخانه ها در کنار مکانیک فعالیت می کنند و همکاری نزدیکی با این رشته دارند.
عناوین شغلی رایج در این رشته شامل مهندس طراحی، مهندس نگهداری و تعمیرات و مهندس کنترل کیفیت می شود. تجربه ی کار با نرم افزارهای شبیه سازی و تحلیل اجزای محدود هم می تواند شانس استخدام فارغ التحصیل را افزایش دهد.
ادامه تحصیل و حوزه های به روز این رشته
بسیاری از فارغ التحصیلان مهندسی مکانیک، برای تخصصی تر شدن در حوزه هایی مثل طراحی سیستم های خودکار یا انرژی های تجدیدپذیر، تحصیلات تکمیلی را ادامه می دهند. رشد صنایع مرتبط با اتوماسیون و رباتیک هم در سال های اخیر، فرصت های تازه ای برای فارغ التحصیلان این رشته ایجاد کرده است. برخی از این فارغ التحصیلان هم به سمت صنایع هوایی یا خودروهای الکتریکی، حوزه هایی با رشد سریع در سال های اخیر، حرکت می کنند.
جمع بندی
مهندسی مکانیک به دلیل کاربرد گسترده اش، یکی از پایدارترین رشته های فنی از نظر بازار کار است. شناخت گرایش های آن پیش از انتخاب رشته، مسیر تحصیلی را هدفمندتر می کند. آشنایی زودهنگام با یکی از گرایش های تخصصی این رشته، می تواند مسیر انتخاب دروس اختیاری دانشگاهی را هم برای دانشجو روشن تر کند. مقایسه ی سرفصل های دانشگاه های مختلف در این رشته هم می تواند به انتخاب دانشگاه مناسب تر کمک کند.