در مقایسه با رشته هایی مثل عمران یا برق، رشته مهندسی نساجی شناخته شده تر نیست، اما همچنان بخش مهمی از زنجیره ی تولید پوشاک و منسوجات کشور را تشکیل می دهد. برخی داوطلبان به دلیل کمتر شناخته شدن این رشته، اطلاعات کافی درباره ی آن ندارند. با این حال، این رشته همچنان در برخی دانشگاه های دولتی و آزاد کشور با ظرفیت مشخصی ارائه می شود.
در ادامه می خوانید
جایگاه مهندسی نساجی در صنعت پوشاک
این رشته با فرآیندهای تولید الیاف، ریسندگی، بافندگی و رنگرزی پارچه سروکار دارد. بخشی از دروس آن، مخصوصا در حوزه ی شیمی رنگ و الیاف مصنوعی، با رشته مهندسی پلیمر اشتراک دارد.
شهرهایی که سابقه ی صنعتی در تولید نساجی دارند، مثل یزد و اصفهان، معمولا دانشگاه های قدیمی تری در این رشته دارند و امکانات آزمایشگاهی بهتری برای آموزش آن فراهم کرده اند. بخشی از تولید امروز نساجی هم به سمت منسوجات فنی، مثل پارچه های پزشکی و صنعتی، حرکت کرده است که آینده ی این صنعت را از پوشاک معمولی فراتر می برد.
برخی کارخانه های تولید پوشاک صادراتی، به دلیل نیاز به کنترل کیفیت دقیق پارچه، همچنان به استخدام فارغ التحصیلان این رشته اهمیت زیادی می دهند.
گرایش های مهندسی نساجی
گرایش های مهندسی نساجی شامل تکنولوژی نساجی، شیمی نساجی و مدیریت پوشاک می شود. هر گرایش، دانشجو را به سمت بخش متفاوتی از صنعت هدایت می کند؛ برای مثال گرایش شیمی نساجی بیشتر با رنگرزی و تکمیل پارچه ارتباط دارد، در حالی که مدیریت پوشاک به سمت برنامه ریزی تولید و طراحی محصول نزدیک تر است.
گرایش تکنولوژی نساجی هم بیشتر با فرآیندهای ریسندگی و بافندگی سروکار دارد و دانشجو را برای کار در خط تولید کارخانه های پارچه بافی آماده می کند.
دانشجویانی که به بخش طراحی محصول علاقه دارند، معمولا گرایش مدیریت پوشاک را ترجیح می دهند، در حالی که علاقه مندان به فرآیندهای شیمیایی، بیشتر به سمت گرایش شیمی نساجی گرایش پیدا می کنند.
وضعیت اشتغال در این رشته
بازار کار مهندسی نساجی کوچک تر از بسیاری از رشته های مهندسی دیگر است، اما همچنان در کارخانه های تولید پارچه و پوشاک، فرصت های شغلی مشخصی وجود دارد.
برخی از دانشگاه های ارائه دهنده ی این رشته، از طریق انتخاب رشته دانشگاه آزاد هم پذیرش دارند که می تواند گزینه ی مناسبی برای داوطلبان علاقه مند به این حوزه باشد. آشنایی با نرم افزارهای طراحی پارچه هم می تواند شانس استخدام فارغ التحصیل را افزایش دهد.
برخی فارغ التحصیلان این رشته، به جای کار در کارخانه های بزرگ، مسیر تولید کوچک و برند شخصی پوشاک را هم دنبال می کنند، مسیری که به دانش فنی نساجی در کنار خلاقیت طراحی نیاز دارد.
آینده ی این رشته در ایران
رشد توجه جهانی به منسوجات فنی و پایدار، می تواند در بلندمدت روی صنعت نساجی داخلی هم اثر بگذارد و فرصت های تازه ای برای فارغ التحصیلان علاقه مند به این حوزه ایجاد کند. برخی دانشگاه ها هم در سال های اخیر، سرفصل های خود را با تمرکز بیشتر بر فناوری های نوین نساجی به روزرسانی کرده اند. آشنایی با اصول طراحی پارچه های فنی، می تواند فارغ التحصیل این رشته را برای ورود به این بازار نوظهور آماده تر کند. برخی مراکز پژوهشی داخلی هم در حوزه ی منسوجات هوشمند و پارچه های ضدباکتری فعالیت می کنند، حوزه هایی که تقاضای جهانی رو به رشدی دارند.
جمع بندی
مهندسی نساجی رشته ای تخصصی و کم رقابت تر نسبت به بسیاری از رشته های مهندسی پرطرفدار است. برای داوطلبی که به صنعت پوشاک و منسوجات علاقه دارد، این رشته می تواند مسیر شغلی مشخصی فراهم کند. بررسی دقیق سرفصل های دانشگاه های ارائه دهنده ی این رشته، پیش از انتخاب رشته، می تواند به انتخاب گرایش مناسب تر کمک کند. کسانی که به ترکیب صنعت سنتی و فناوری روز علاقه دارند، معمولا از این رشته رضایت بیشتری خواهند داشت.