پلاستیک، لاستیک خودرو، الیاف مصنوعی لباس و حتی بخشی از قطعات داخلی هواپیما، همه از جنس پلیمر ساخته می شوند. همین حضور گسترده در صنعت و زندگی روزمره باعث شده رشته مهندسی پلیمر با وجود شناخته شده نبودن در میان عموم داوطلبان، یکی از رشته های فنی با کاربرد صنعتی بالا باشد.
در ادامه می خوانید
این رشته دقیقا چه چیزی درس می دهد
دانشجوی این رشته با ساختار مولکولی پلاستیک ها، لاستیک ها، کامپوزیت ها، رنگ و رزین آشنا می شود و یاد می گیرد چطور یک ماده پلیمری را برای یک کاربرد خاص طراحی و فرآوری کند. بخش زیادی از واحدهای تخصصی هم به آزمایشگاه و کارگاه اختصاص دارد، نه فقط تئوری.
دروسی مثل شیمی پلیمر، فرآیند اکستروژن و قالب گیری تزریقی از دروس تخصصی اصلی این رشته به شمار می روند و پایه اصلی مهارت های عملی دانشجو در سال های پایانی را شکل می دهند.
محصولاتی مثل لوله های پلی اتیلن، ظروف بسته بندی مواد غذایی، قطعات کامپوزیتی بدنه خودرو و برخی تجهیزات پزشکی یکبار مصرف، همگی حاصل همین دانش طراحی و فرآوری پلیمر هستند. به همین دلیل دانش آموخته این رشته معمولا با طیف گسترده ای از صنایع سروکار پیدا می کند، نه فقط یک کارخانه خاص.
دروس پایه این رشته به شیمی و مهندسی مواد نزدیک است، به همین دلیل کسی که به رشته مهندسی شیمی هم علاقه دارد معمولا انتخاب راحت تری بین این دو خواهد داشت.
این رشته به چه کسی می خورد
علاقه به آزمایشگاه، دقت در کار با مواد شیمیایی و توانایی تحلیل داده های آزمایش، از ویژگی های مهم برای موفقیت در این رشته است. کسی که از کار عملی و کارگاهی خسته می شود، احتمالا در سال های اول دانشگاه با حجم واحدهای آزمایشگاهی این رشته کنار آمدن سختی خواهد داشت.
از طرف دیگر، همین رشته برای کسی که به طراحی محصول و بهبود کیفیت مواد علاقه دارد، فضای زیادی برای پروژه های کاربردی و همکاری با صنعت فراهم می کند، بیشتر از خیلی از رشته های صرفا تئوریک.
کجا می توان با این مدرک کار پیدا کرد
بازار کار رشته مهندسی پلیمر بیشتر در صنایع پتروشیمی، تولید لاستیک و تایر، بسته بندی، قطعات خودرو و صنایع رنگ و رزین تعریف می شود. بخش قابل توجهی از فارغ التحصیلان در واحدهای کنترل کیفیت یا تولید همین صنایع مشغول می شوند.
اندازه شرکت هم روی نوع کار اثر می گذارد. در یک واحد پتروشیمی بزرگ، فارغ التحصیل بیشتر درگیر کنترل کیفیت و استانداردهای بین المللی می شود، در حالی که در یک کارگاه کوچک تر تولید قطعه، دامنه وظایف او از طراحی تا اجرا گسترده تر خواهد بود.
عناوین شغلی رایج برای این رشته شامل کارشناس کنترل کیفیت پلیمر، مهندس فرآیند تولید و کارشناس آزمایشگاه مواد است، عناوینی که در آگهی های استخدام صنعت پتروشیمی و قطعه سازی به وفور دیده می شوند.
برخی گرایش های مهندسی مواد و متالورژی هم با تولید کامپوزیت های پلیمری همپوشانی دارند، پس آشنایی با هر دو حوزه برای کسی که دنبال فرصت شغلی گسترده تر است مفید خواهد بود.
سطح درآمد در این حوزه
درآمد رشته مهندسی پلیمر در واحدهای پتروشیمی و شرکت های صادرات محور معمولا از میانگین صنعت بالاتر است، در حالی که در کارگاه های کوچک تولید پلاستیک سطح حقوق پایین تر و متغیرتر است. تجربه کاری و تسلط بر استانداردهای کیفی، تفاوت درآمد بین دو فارغ التحصیل هم دوره را زیاد می کند.
ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد، به خصوص در گرایش های تخصصی تر مثل پلیمرهای پیشرفته یا نانوکامپوزیت، معمولا فرصت های شغلی با درآمد بالاتر باز می کند و مسیر تحقیقاتی را هم برای علاقه مندان باز می گذارد.
برای داوطلبی که هدفش صرفا حداکثر درآمد در کوتاه ترین زمان است، بهتر است از همان ابتدا گرایش و صنعت هدف خود را مشخص کند، چون تفاوت درآمد بین صنایع مختلف در این رشته گاهی بیشتر از تفاوت بین دو رشته مهندسی متفاوت است.
نکته پایانی
مهندسی پلیمر رشته ای است که کمتر دیده می شود اما در صنعت واقعی جای پررنگی دارد. برای داوطلبی که به مواد و فرآیندهای تولید علاقه دارد، این رشته می تواند مسیر شغلی پایداری فراهم کند. آشنایی زودهنگام با واقعیت های بازار کار این حوزه، تصمیم روز انتخاب رشته را مطمئن تر می کند.