روانشناسی تکاملی تبیین می کند که بسیاری از رفتارها و تمایلات انسان، ریشه در چالش های بقا و تولیدمثل اجداد ما دارد. در چارچوب علوم میان رشته ای، زیست شناسی تکاملی و انسان شناسی با روانشناسی ادغام می شوند تا چرایی الگوهایی چون حسادت، همکاری، پرخاشگری یا انتخاب همسر را از دید تاریخی و ژنتیکی بررسی کنند. این نظریه می گوید مغز ما در طول میلیون ها سال برای زیستن در محیط های شکارچی-گردآورنده تکامل یافته و بسیاری از سازوکارهای امروزی ما بازتاب همان دوران است. هرچند فرهنگ و آموزش می تواند این الگوها را تغییر دهد، اما زیرساختی عمیق در سطوح بیولوژیک وجود دارد. روانشناسی تکاملی گاه مورد نقد واقع می شود؛ چرا که تبیین های تکاملی را برای رفتارهای پیچیده انسانی بیش از حد ساده می داند. اما فارغ از این نقدها، این رویکرد پنجره ای تازه به درک ریشه های رفتار اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی می گشاید.
