هر محصول غذایی که به دست مصرف کننده می رسد، پیش از آن مراحل تولید، فرآوری، نگهداری و کنترل کیفیت را پشت سر گذاشته است. متخصص همین بخش از زنجیره تولید غذا در رشته علوم و مهندسی صنایع غذایی کشاورزی تربیت می شود، رشته ای که زیرمجموعه دانشکده های کشاورزی است و با رشته مهندسی صنایع غذایی که در دانشکده های فنی ارائه می شود همپوشانی دارد اما یکی نیست.
در ادامه می خوانید
گروه آزمایشی و شرایط ورود
این رشته معمولاً هم از میان داوطلبان گروه تجربی و هم گروه ریاضی فیزیک دانشجو می پذیرد، چون در دفترچه انتخاب رشته کشاورزی برای هر دو گروه کد رشته جداگانه تعریف می شود. داوطلب باید هنگام انتخاب رشته دقت کند کد مربوط به گروه آزمایشی خودش را انتخاب کرده باشد، چون کد دانشگاه برای گروه ریاضی و گروه تجربی معمولاً با هم فرق دارد. جدای از شرایط عمومی کنکور سراسری، شرط سنی یا معدل خاصی برای این رشته وجود ندارد. داوطلبانی که به مباحث زیستی و آزمایشگاهی علاقه بیشتری دارند معمولاً از گروه تجربی وارد می شوند، در حالی که داوطلبان گروه ریاضی بیشتر به سمت جنبه های فرآوری و ماشین آلات این رشته گرایش دارند.
دروس و مهارت های رشته
دانشجویان این رشته با شیمی مواد غذایی، میکروبیولوژی مواد غذایی و اصول نگهداری و بسته بندی محصولات کشاورزی آشنا می شوند. بخش قابل توجهی از واحدها هم در آزمایشگاه های کنترل کیفیت مواد غذایی گذرانده می شود، جایی که دانشجو یاد می گیرد یک محصول را از نظر بهداشتی و شیمیایی بسنجد. آشنایی با ماشین آلات فرآوری و خطوط تولید کارخانه های غذایی هم بخشی از آموزش عملی این رشته است، به خصوص در نیمسال های پایانی که واحد کارآموزی برگزار می شود. دروسی مثل تکنولوژی غلات، تکنولوژی گوشت و فرآورده های آن، و ارزیابی حسی مواد غذایی هم در نیمسال های میانی و پایانی رشته قرار می گیرند و دانشجو را برای کار در بخش های تخصصی تر صنعت غذا آماده می کنند. طول دوره کارشناسی این رشته، مثل بیشتر رشته های مهندسی کشاورزی، چهار سال است.
ظرفیت پذیرش علوم و مهندسی صنایع غذایی کشاورزی
ظرفیت پذیرش علوم و مهندسی صنایع غذایی کشاورزی در هر دانشگاه با دانشگاه دیگر فرق دارد و به دوره تحصیلی، یعنی روزانه، نوبت دوم، غیرانتفاعی یا پیام نور، هم بستگی دارد. این عدد هر سال ممکن است کمی تغییر کند، پس داوطلب باید برای انتخاب رشته همان سال، دفترچه به روز را ملاک قرار دهد، نه آماری که از سال های قبل در خاطر دارد. نکته مهم تر از خود عدد ظرفیت، توزیع آن بین دانشگاه هاست؛ بعضی دانشگاه ها ظرفیت محدودتر اما امکانات آزمایشگاهی قوی تری دارند و همین را هم باید در تصمیم گیری در نظر گرفت.
دانشگاه های علوم و مهندسی صنایع غذایی کشاورزی
دانشگاه های علوم و مهندسی صنایع غذایی کشاورزی عمدتاً دانشگاه های دولتی دارای دانشکده کشاورزی هستند، و در کنار آن ها دانشگاه آزاد اسلامی هم در تعدادی از واحدهای خود این رشته را ارائه می دهد. برای داوطلبانی که دنبال هزینه کمتر و پذیرش صرفاً با کنکور سراسری هستند، دانشگاه های دولتی روزانه معمولاً اولویت اول محسوب می شوند و انتخاب رشته دانشگاه آزاد بیشتر یک گزینه جایگزین است، نه انتخاب نخست. مقایسه امکانات دانشکده کشاورزی هر دانشگاه، از جمله آزمایشگاه ها و ارتباط با صنعت منطقه، به تصمیم بهتر کمک می کند.
بازار کار و ادامه تحصیل
فارغ التحصیلان این رشته معمولاً در واحدهای کنترل کیفیت کارخانه های مواد غذایی، آزمایشگاه های غذا و دارو، و شرکت های صنایع تبدیلی محصولات کشاورزی مشغول می شوند. بازار کار رشته تجربی در حوزه صنایع غذایی نسبت به بسیاری از رشته های دیگر کشاورزی گسترده تر است، چون صنعت غذا همیشه به کنترل کیفیت مستمر نیاز دارد و این نیاز با رشد جمعیت و صادرات محصولات غذایی هم بیشتر می شود. ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد هم مسیر رایجی است، به خصوص برای کسانی که به پژوهش یا تدریس دانشگاهی علاقه دارند.
جمع بندی
رشته علوم و مهندسی صنایع غذایی کشاورزی ترکیبی از علوم پایه، فناوری فرآوری و کنترل کیفیت است که با نیاز واقعی صنعت غذا هماهنگ است. داوطلبی که به این حوزه علاقه دارد بهتر است پیش از انتخاب رشته، هم ظرفیت و هم امکانات آزمایشگاهی دانشگاه های مورد نظرش را با هم مقایسه کند، نه فقط رتبه قبولی سال های قبل را.