امنیت ملی فقط به نیروهای نظامی محدود نمی شود و بخش بزرگی از آن به تحلیل و پژوهش علمی نیاز دارد. رشته مطالعات امنیتی برای تربیت همین نیروی تحلیلگر طراحی شده، کسی که بتواند تهدیدها را از منظر علمی و سیاسی بررسی کند.
این رشته بیشتر جنبه دانشگاهی دارد تا عملیاتی. این حوزه در سال های اخیر با تغییر ماهیت تهدیدها، از جنگ های کلاسیک به سمت تهدیدهای سایبری و اقتصادی، اهمیت بیشتری هم پیدا کرده است.
در ادامه می خوانید
موضوع درس ها در این رشته
دانشجوی این رشته با مباحث امنیت ملی، ژئوپلیتیک، تحلیل تهدیدها و روابط بین الملل آشنا می شود. برخلاف رشته های صرفا نظامی، این رشته جنبه دانشگاهی و تحلیلی امنیت را پوشش می دهد.
دانشجو در این رشته برای کار پژوهشی و مشاوره ای آماده می شود، نه لزوما برای خدمت مستقیم عملیاتی. توانایی نوشتن گزارش تحلیلی و ارزیابی ریسک هم بخشی از مهارت هایی است که در طول تحصیل تقویت می شود. دانشجو همچنین با روش های جمع آوری و تحلیل اطلاعات باز آشنا می شود، مهارتی که در بسیاری از مشاغل تحلیلی امروز کاربرد دارد.
مهارت ها و ویژگی های لازم برای این رشته
توانایی تحلیل منطقی، دقت در بررسی داده ها و تسلط نسبی به زبان انگلیسی برای مطالعه منابع بین المللی، از پیش نیازهای مهم موفقیت در این رشته است. کسی که به مطالعه اخبار سیاسی و بین المللی علاقه دارد، معمولا زمینه ذهنی مناسبی برای این رشته دارد.
از آنجا که بخشی از فرصت های شغلی این رشته به نهادهای خاص محدود می شود، داشتن آمادگی روانی برای فرآیندهای گزینشی سخت گیرانه تر هم جزو الزامات این مسیر است.
دانشگاه های رشته مطالعات امنیتی
دانشگاه های رشته مطالعات امنیتی تعدادشان کم است و اغلب زیر نظر نهادهای تخصصی امنیتی و دفاعی اداره می شوند.
همین ویژگی باعث می شود فرآیند پذیرش این رشته، از نظر مدارک و مراحل گزینش، با بیشتر رشته های دانشگاهی معمول فرق داشته باشد. برخی داوطلبان پیش از ثبت نام نهایی، مصاحبه حضوری یا بررسی سوابق را هم به عنوان بخشی از فرآیند گزینش تجربه می کنند.
ظرفیت پذیرش رشته مطالعات امنیتی
ظرفیت پذیرش رشته مطالعات امنیتی محدود است و این رشته معمولا در دانشگاه های خاصی که با نهادهای امنیتی و دفاعی ارتباط دارند ارائه می شود.
برخی از این دانشگاه ها شرایط گزینش اختصاصی، جدا از کنکور سراسری، دارند که داوطلب باید از قبل درباره آن اطلاعات کسب کند.
بازار کار و رشته های مرتبط
فارغ التحصیلان این رشته می توانند در مراکز پژوهشی امنیتی، نهادهای تحلیل سیاسی و بخش های مشاوره امنیتی مشغول شوند. برخی از آن ها هم در نهادهای پژوهشی دانشگاهی مرتبط با روابط بین الملل فعالیت می کنند. برخی از فارغ التحصیلان هم در رسانه ها به عنوان تحلیلگر مسائل امنیتی و بین المللی فعالیت می کنند.
به دلیل حساسیت این حوزه، بسیاری از فرصت های شغلی آن نیازمند گذراندن دوره های تکمیلی تخصصی بعد از فارغ التحصیلی هم هستند. این موضوع باعث می شود مسیر شغلی این رشته کمی طولانی تر از بسیاری از رشته های دانشگاهی دیگر باشد.
داوطلبانی که بیشتر به بعد فناوری امنیت علاقه دارند، می توانند رشته امنیت اطلاعات را هم بررسی کنند، چون این رشته روی امنیت سایبری و داده تمرکز دارد، نه امنیت کلان و سیاسی. کسانی که به تحلیل مسائل بین المللی امنیت علاقه بیشتری دارند، بهتر است رشته امنیت بین الملل را هم به عنوان گزینه نزدیک در نظر بگیرند.
جمع بندی
رشته مطالعات امنیتی مسیری تخصصی و کمتر شناخته شده برای علاقه مندان به تحلیل امنیت و سیاست است. به دلیل شرایط خاص گزینش، تحقیق دقیق درباره هر دانشگاه پیش از انتخاب رشته اهمیت زیادی دارد. کسی که به تحلیل عمیق مسائل کلان علاقه دارد و از فرآیندهای گزینشی سخت گیرانه نمی هراسد، می تواند این رشته را با اطمینان بیشتری انتخاب کند.