هر سال، حوالی تابستان، یک شایعه ثابت در فضای مجازی می چرخد: کنکور امسال حذف می شود و یک روش کاملا تازه جایش را می گیرد. اغلب همین شایعه با تغییر سال نو می شود و دوباره برای دور بعد تکرار می شود. اما امسال فرق دارد، چون برای اولین بار یک تصمیم رسمی اعلام شده که تعیین تکلیف فرمول پذیرش از سال 1407 به بعد را به یک نهاد دیگر واگذار کرده، یعنی دقیقا همان چیزی که ریشه بحث های اخیر درباره طرح جایگزین کنکور سراسری شده است.
در ادامه می خوانید
احتمال اجرای طرح جدید کنکور 1406
احتمال اجرای طرح جدید کنکور 1406 را باید از دو زاویه دید. برای خود کنکور 1406، فرمول فعلی که همین امسال نهایی شد همچنان پابرجاست: بخش عمده نمره از آزمون تستی می آید و سهم قابل توجهی هم از سوابق تحصیلی، تا شصت درصد برای رشته های پرمتقاضی. اما آنچه واقعا تازه است این است که تصمیم گیری درباره تعداد و ترکیب دروس برای دوره های بعد از 1406 به نهاد دیگری سپرده شده، نشانه ای که تغییرات بیشتر در راه است، هرچند هنوز به شکل یک طرح واحد و نهایی برای همین یک سال اعلام نشده است.
بررسی طرح جایگزین آزمون سراسری
در بررسی طرح جایگزین آزمون سراسری که این روزها مطرح می شود، بیشتر پیشنهادها حول دو محور می چرخند: افزایش سهم سوابق تحصیلی تا جایی که آزمون تستی نقش کمرنگ تری پیدا کند، یا گسترش مسیرهای پذیرش بدون آزمون برای رشته هایی که تقاضای بالا ندارند. هیچ کدام از این دو مسیر به معنای حذف کامل و ناگهانی کنکور نیست، بلکه بیشتر شبیه یک تغییر تدریجی در طول چند سال است که بخشی از آن، یعنی افزایش وزن سوابق تحصیلی، همین امسال عملی شده است. بخش دیگر این تغییر تدریجی سال هاست در حال اجراست، چون مسیرهای پذیرش بدون آزمون در دانشگاه پیام نور، دانشگاه آزاد، و مراکز غیرانتفاعی از قبل فعال بودند و آنچه امسال تازه است فقط گسترش همین مسیر به سمت تعداد بیشتری از رشته های دانشگاه های دولتی است، نه اختراع یک روش کاملا نو.
خبر طرح جدید پذیرش دانشگاه
خبر طرح جدید پذیرش دانشگاه که این روزها بیشتر سرچ می شود معمولا به پیشنهادهایی اشاره دارد که هنوز در مرحله بحث و بررسی هستند، نه یک قانون ابلاغ شده و آماده اجرا. به همین دلیل بهترین راه برای داوطلب این است که به جای دنبال کردن هر خبر پراکنده و بدون منبع روشن، فقط تغییراتی را جدی بگیرد که رسما و با تاریخ دقیق منتشر شده اند، درست مثل همان تصمیمی که سهم سوابق تحصیلی امسال را مشخص کرد.
چرا حذف کامل کنکور بعید است
با وجود سال ها بحث، حذف کامل کنکور در عمل بعید به نظر می رسد، چون تعداد داوطلبان برای رشته های پرطرفدار مثل پزشکی همچنان چند برابر ظرفیت واقعی دانشگاه هاست. تا وقتی این فاصله بین تقاضا و ظرفیت جدی باقی بماند، یک ابزار رتبه بندی، چه به شکل آزمون تستی و چه به شکل ترکیبی از سوابق تحصیلی و آزمون، همچنان لازم خواهد بود. حتی کشورهایی که سال ها پیش آزمون متمرکز را کنار گذاشتند، برای رشته های پررقابتشان دوباره به نوعی سنجش اضافه برگشته اند. همین الگو در تصمیم اخیر هم دیده می شود: به جای یک قانون قطعی و بلندمدت برای همه سال های آینده، تعیین تکلیف هر دوره جداگانه و به نهاد مسئول همان مقطع سپرده شده، دقیقا به همین دلیل که تجربه چند دهه اخیر نشان داده تغییرات یک باره و بی برگشت در این حوزه به ندرت دوام می آورند.
جمع بندی
جمع بندی واقع بینانه این است که برای 1406 نباید منتظر یک طرح تعویق کنکور سراسری یا یک انقلاب کامل در شیوه پذیرش بود، بلکه روند فعلی که همان حذف تدریجی کنکور سراسری به نفع سوابق تحصیلی است، با سرعتی آرام ادامه دارد. تا وقتی این مسیر تدریجی به یک قانون کامل نرسیده، بهترین گزینه برای داوطلبانی که آماده رشته های خاص هستند، آشنایی دقیق با شرایط پذیرش صرفا سوابق تحصیلی در کنار برنامه معمول درسی است.