خانواده هایی که مشمول سهمیه ایثارگری هستند، معمولا رتبه کشوری فرزندشان را با رتبه لازم رشته مورد نظر مقایسه می کنند و از نتیجه ناامید می شوند، در حالی که این مقایسه اصلا تصویر درستی از شانس واقعی قبولی نمی دهد. تاثیر سهمیه ایثارگران 25 درصد در کنکور دقیقا از همین جا شروع می شود؛ داوطلب این سهمیه دو رتبه جداگانه دارد و رتبه ای که برای انتخاب رشته اهمیت دارد، رتبه در سهمیه است، نه رتبه کشوری. این تفاوت به خصوص برای رشته های پرمتقاضی مثل پزشکی یا داروسازی اهمیت بیشتری دارد، چون فاصله بین رتبه کشوری و رتبه در سهمیه در همین رشته ها معمولا محسوس تر است.
جابجایی رتبه با سهمیه ایثارگران
جابجایی رتبه با سهمیه ایثارگران به این معناست که داوطلب علاوه بر رتبه کشوری واقعی اش، یک رتبه دیگر هم در میان جمعیت مشمولان همان سهمیه می گیرد. چون تعداد داوطلبان دارای سهمیه بیست و پنج درصد نسبت به کل داوطلبان کنکور بسیار کمتر است، رتبه در سهمیه معمولا عدد بسیار کوچک تری نسبت به رتبه کشوری نشان می دهد. همین تفاوت باعث می شود ظرفیت های اختصاص یافته به این سهمیه در رشته های پرمتقاضی هم برای بخشی از این داوطلبان قابل دسترسی باشد. برای همین داوطلب و خانواده اش باید هر دو نوع رتبه را کنار هم نگه دارند، رتبه کشوری برای درک جایگاه کلی در میان همه داوطلبان و رتبه در سهمیه برای تصمیم گیری واقعی هنگام چیدن اولویت های انتخاب رشته.
شرایط سهمیه 25 درصد ایثارگران
شرایط سهمیه 25 درصد ایثارگران محدود به گروه های مشخصی است؛ همسر و فرزندان شهدا، آزادگان و همسر و فرزندان آزادگان، و جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر به همراه خانواده درجه یک آن ها. تایید نهایی این شرایط باید از طریق مراجع رسمی مربوط به امور ایثارگران انجام شود، نه فقط با اعلام شفاهی وضعیت خانوادگی هنگام ثبت نام. بهتر است این تاییدیه ها پیش از شروع ثبت نام کنکور آماده باشند، چون فرآیند تایید در برخی مراجع ممکن است چند هفته زمان ببرد و تاخیر در آن می تواند گزینه های داوطلب را در مهلت ثبت نام محدود کند. نکته مهمی که این سهمیه را از سهمیه پنج درصد جدا می کند، شانس محسوس بالاتر قبولی در همان رشته و دانشگاه است، چون رقابت داخل سهمیه بیست و پنج درصد به مراتب کمتر از رقابت در سهمیه آزاد است.
محاسبه رتبه با سهمیه ایثارگری
محاسبه رتبه با سهمیه ایثارگری به تنهایی راه قبولی را باز نمی کند؛ داوطلب همچنان باید حدنصاب علمی لازم همان رشته را کسب کند تا اصلا وارد رقابت داخل سهمیه شود. یعنی کسی که نمره اش خیلی پایین تر از سطح رشته مورد نظر است، صرفا با داشتن سهمیه به آن رشته نمی رسد. بعد از احراز همین حدنصاب است که رتبه در سهمیه وارد محاسبه انتخاب رشته می شود و می تواند مسیر قبولی را نسبت به رتبه کشوری خیلی کوتاه تر کند. در رشته هایی که ظرفیت سهمیه بیست و پنج درصد محدود است، حتی در میان خود داوطلبان همین سهمیه هم رقابت وجود دارد، پس هرچه رتبه در سهمیه پایین تر باشد، یعنی جایگاه بهتر، شانس قبولی در رشته های پرطرفدارتر هم بیشتر می شود.
جمع بندی
شناخت دقیق تفاوت رتبه کشوری و رتبه در سهمیه، همراه با احراز حدنصاب علمی، دو پایه اصلی تصمیم گیری برای داوطلبان مشمول این سهمیه است. مرور کلی سهمیه ایثارگران در کنکور و مراحل عملی انتخاب رشته ایثارگران پیش از ثبت اولویت ها، از اشتباهات رایج جلوگیری می کند. برای مقایسه، آشنایی با سهمیه بومی گزینی دانشگاه آزاد هم نشان می دهد سهمیه ها همیشه با یک منطق ثابت کار نمی کنند و هرکدام قواعد جداگانه خودشان را دارند. داوطلبی که این دو مرحله را جدی بگیرد، معمولا با تصمیمی آرام تر و دقیق تر وارد مرحله انتخاب رشته می شود.