پس از پایان کنکور و مشاهده نتایج اولیه، نوبت به مرحله بسیار مهم و تاثیرگذار انتخاب رشته می رسد.
اهمیت این مرحله اگر با خود کنکور برابر نباشد، کمتر از آن نیست.
هر اشتباه در انتخاب رشته کنکور می تواند بهای سنگینی داشته باشد و تلاش چند ساله داوطلب را هدر دهد.

رازهای انتخاب رشته موفق کنکور سراسری
نکته ای که باید از همان ابتدا صریح گفته شود این است که هیچ راز مخفی و میانبری برای انتخاب رشته کنکور وجود ندارد. اما خبر خوب این است که یک سری اصول درست و منطقی برای انتخاب رشته وجود دارد که با استفاده از آن ها، هر داوطلب می تواند متناسب با رتبه و شرایط خودش، به بهترین نتیجه ممکن برسد.
عناوینی مثل شیوه قبولی تضمینی در کنکور یا قبولی صد در صد در کنکور، در نگاه اول جذاب به نظر می رسند، چون وعده می دهند خیلی سریع داوطلب را به رویای قبولی در رشته مورد نظرش برسانند. اما واقعیت این است که کسانی که چنین وعده هایی به داوطلبان کنکور می دهند، در بسیاری موارد باعث می شوند داوطلب حتی در جاهایی که به طور عادی و با توجه به رتبه اش می توانست قبول شود هم قبول نشود. پس از کنار گذاشتن این نوع وعده های غیرواقعی، نوبت به اصول حرفه ای انتخاب رشته کنکور می رسد.
تکنیک های انتخاب رشته کنکور
شیوه های مختلفی برای انتخاب رشته وجود دارد که با مبنا قرار دادن هر کدام از آن ها، کل فرآیند انتخاب به شکل متفاوتی انجام می شود؛ به همین دلیل، مشخص کردن شیوه انتخاب رشته پیش از هر کاری اهمیت زیادی دارد.
یک اصل بسیار مهم، مشخص کردن ترجیحات فردی داوطلب است.
برای این اصل، سه عامل شهر، رشته و دانشگاه مطرح است، و اولویت قرار دادن هر کدام از این سه عامل، بر اساس شرایط زندگی، محدودیت ها و علایق شخصی هر داوطلب متفاوت خواهد بود.
برای مثال ممکن است داوطلبی صرفا به دلیل مسائل شخصی بخواهد در شهر شیراز قبول شود و برایش مهم نباشد در چه رشته ای، یا در دانشگاه آزاد یا سراسری، پذیرفته می شود. در چنین حالتی، روش درست چیدن انتخاب رشته این است که ابتدا تمام کد رشته های موجود در شهر شیراز، از طریق دفترچه انتخاب رشته کنکور پیدا و یادداشت شوند؛ سپس بین همین کد رشته ها، بر اساس علاقه شخصی داوطلب، اولویت بندی انجام شود.
مثال دیگر اینکه ممکن است اولویت اصلی داوطلبی صرفا رشته پزشکی باشد و برایش مهم نباشد در کدام شهر پذیرفته می شود. در این حالت، ابتدا تمام کد رشته های پزشکی از دفترچه انتخاب رشته پیدا و یادداشت می شوند؛ سپس بر اساس شهر محل زندگی داوطلب، ابتدا دانشگاه همان شهر در اولویت قرار می گیرد و پس از آن، بر اساس نزدیکی به شهر محل زندگی، سایر کد رشته ها یادداشت می شوند.

نکاتی برای انتخاب رشته آزمون سراسری
پس از مشخص شدن ترجیحات اصلی، نوبت به شیوه اولویت بندی کد رشته ها برای ثبت در سایت سازمان سنجش می رسد.
یک مدل رایج اولویت بندی، بر اساس خوش بینانه، واقع بینانه و بدبینانه بودن انتخاب هاست.
به این معنا که داوطلبی که با توجه به رتبه اش و بررسی مشاور، به طور واقع بینانه می تواند در یک دانشگاه مشخص قبول شود، ابتدا انتخاب های خوش بینانه خود، یعنی رشته ها و دانشگاه هایی که قبولی در آن ها نسبت به رتبه اش کمی خوش بینانه است، را در صفحه انتخاب رشته وارد می کند. سپس انتخاب های واقع بینانه خود را وارد می کند و در آخر انتخاب های بدبینانه را، یعنی دانشگاه هایی با سطح پایین تر که در صورت رد شدن از انتخاب های قبلی، همچنان قابل قبول باشند.
پس از مشخص شدن ترجیحات و شیوه اولویت بندی، نوبت به وارد کردن آن ها در سایت سازمان سنجش می رسد که رعایت چند نکته کلی در این مرحله اهمیت دارد:
- پیش از ورود به صفحه انتخاب رشته، بهتر است تمام کد رشته های مورد نظر از قبل روی کاغذ یادداشت و چند بار به طور دقیق با مشاور بازبینی شوند.
- کد رشته ها باید به ترتیب اولویت در صفحه انتخاب رشته وارد شوند و پس از ورود هر کد، باید بررسی شود که ثبت آن با موفقیت انجام شده باشد.
اشتباهات رایج در انتخاب رشته کنکور سراسری
فرآیند انتخاب رشته، فرآیندی حساس و پرچالش است که قبولی در دانشگاه مورد نظر، تا حد زیادی به همین مرحله بستگی دارد.
رعایت دقیق مراحل گفته شده در ابتدای همین مطلب، استرس داوطلب را در این مرحله به میزان زیادی کاهش می دهد و همین موضوع، احتمال اشتباهات ناخواسته در حین انتخاب رشته را کم تر می کند.
در ادامه، نکات کلی که بسیاری از داوطلبان معمولا هنگام انتخاب رشته با آن ها مواجه می شوند آورده شده است:
- انتخاب رشته برای دانشگاه های دولتی و دانشگاه آزاد فرآیند جداگانه ای دارد: انتخاب رشته دانشگاه آزاد در سایت سازمان سنجش انجام نمی شود، در حالی که انتخاب رشته دانشگاه های سراسری، پیام نور و غیرانتفاعی در همان سایت انجام می شود.
- پیش از قرار دادن هر رشته و دانشگاهی در لیست انتخاب ها، باید اطلاعات کافی درباره آن به دست آمده باشد؛ چون در صورت قبولی در رشته ای ناخواسته، تغییر آن انتخاب بسیار دشوار و پرمرحله خواهد بود.
- پردیس های خودگردان دانشگاه های دولتی شهریه دارند و این موضوع باید پیش از قرار دادن آن ها در اولویت ها در نظر گرفته شود.
- بهتر است ثبت انتخاب رشته به ساعات پایانی مهلت موکول نشود، چون در آن ساعات، به دلیل حجم بالای مراجعه داوطلبان، احتمال بروز مشکلات فنی در سایت سازمان سنجش افزایش می یابد.
- معدل و سایر مشخصات فردی باید برای آخرین بار پیش از ثبت نهایی بررسی شوند.
- سهمیه ها و شرایط خاص پذیرش، مانند سهمیه مناطق یا رشته های نیازمند مصاحبه و گزینش تکمیلی، باید پیش از قرار دادن آن کد رشته ها در لیست، به دقت بررسی شوند.
- تکیه صرف بر لیست انتخاب رشته یک آشنا یا فرد دیگر، بدون تطبیق دقیق آن با رتبه و شرایط خود داوطلب، یکی از رایج ترین اشتباهات قابل پیشگیری در این مرحله است.

حساس بودن نسبت به مرحله انتخاب رشته، از هدر رفتن زحمات مسیر سخت کنکور به خاطر یک انتخاب رشته نادرست جلوگیری می کند.
فرآیند انتخاب رشته کنکور، فرآیندی مهم و حساس است که نمی توان بدون در نظر گرفتن نکات ظریف آن، اقدام به انجامش کرد. به همین دلیل، کمک گرفتن از یک مشاور آگاه و باتجربه برای رسیدن به بهترین انتخاب رشته متناسب با شرایط و رتبه هر داوطلب، توصیه می شود.
رعایت نکات گفته شده در این مطلب و سایر مطالب مرتبط با انتخاب رشته در سایت مگوپ، می تواند به داوطلبان کمک کند بهترین انتخاب رشته ممکن را داشته باشند.
سوالات متداول
در انتخاب رشته به چه نکاتی باید توجه کرد؟
ترجیحات و علایق فردی، ظرفیت هر رشته، و آخرین تراز یا رتبه قبولی سال های قبل همان کد رشته، از مهم ترین عوامل در انتخاب رشته هستند؛ هرچند تراز یا رتبه قبولی سال های گذشته فقط یک راهنماست، نه تضمینی برای نتیجه امسال.
چه داوطلبانی می توانند در آزمون سراسری انتخاب رشته کنند؟
تمام داوطلبان شرکت کننده در آزمون سراسری می توانند وارد مرحله انتخاب رشته شوند. اما انتخاب رشته در رشته های روزانه، شبانه، فرهنگیان و پزشکی دانشگاه آزاد، تنها برای داوطلبان مجاز به انتخاب همان رشته ها امکان پذیر است.
