ترافیک درهم، بافت فرسوده و رشد بی برنامه ی شهرها مشکلاتی هستند که حل شان از عهده ی یک مهندس عمران به تنهایی برنمی آید؛ اینجاست که رشته ای با نگاه کلان تر به شهر وارد می شود و انتخاب رشته مهندسی شهرسازی را برای علاقه مندان به برنامه ریزی و طراحی فضای شهری گزینه ای جدی می کند. این رشته بیشتر برای کسی مناسب است که هم به طراحی علاقه دارد و هم دغدغه ی مسائل اجتماعی و کیفیت زندگی شهری را دارد.
در ادامه می خوانید
شهرسازی دقیقاً به چه کاری می پردازد
برخلاف تصور رایج، شهرساز فقط نقشه ی خیابان نمی کشد؛ کارش تحلیل نیاز جمعیت، توزیع کاربری های مسکونی و تجاری، و برنامه ریزی برای آینده ی رشد شهر است. این رشته بین طراحی معماری و مدیریت شهری قرار می گیرد و به همین دلیل هم دانش فنی و هم دید اجتماعی لازم دارد. دانشجوی این رشته باید بتواند هم نقشه و طرح فنی بخواند و هم گزارش های آماری و جمعیتی را تحلیل کند. بخش بزرگی از کار روزمره ی یک شهرساز هم در تعامل با شهروندان و نهادهای محلی می گذرد، نه فقط پشت میز طراحی.
دروس مهم دوران تحصیل
برنامه ی درسی شهرسازی ترکیبی از دروس طراحی مثل کارگاه طراحی شهری، دروس نظری مثل جامعه شناسی شهری و اقتصاد شهری، و دروس فنی تر مثل نقشه برداری و سیستم اطلاعات جغرافیایی است. همین تنوع درسی باعث می شود دانشجو در طول تحصیل با ابزارهای کاملاً متفاوتی، از قلم طراحی تا نرم افزارهای تحلیل داده ی مکانی، کار کند.
تفاوت شهرسازی با مهندسی عمران
خیلی از داوطلبان این دو را قاطی می کنند، اما تفاوت شان روشن است: انتخاب رشته مهندسی عمران بیشتر روی ساخت سازه، پل و راه تمرکز دارد، درحالی که شهرسازی به الگوی رشد شهر، کاربری زمین و کیفیت زندگی ساکنان نگاه می کند. اگر دوست دارید یک ساختمان بسازید عمران، و اگر دوست دارید یک محله را طراحی کنید شهرسازی گزینه ی مناسب تر شماست.
گرایش های مهندسی شهرسازی
گرایش های مهندسی شهرسازی در مقاطع تکمیلی معمولاً شامل برنامه ریزی شهری و منطقه ای، طراحی شهری و مدیریت شهری می شود. در دوره ی کارشناسی دروس عمومی تری مثل جامعه شناسی شهری، اقتصاد شهری و مبانی طراحی خوانده می شود که پایه ی همین تخصص های بعدی است.
بازار کار مهندس شهرساز
فارغ التحصیلان این رشته معمولاً در شهرداری ها، مهندسان مشاور طراحی شهری و سازمان های برنامه ریزی منطقه ای مشغول به کار می شوند. برخی هم به سمت پژوهش و ادامه ی تحصیل در مقاطع بالاتر می روند، چون بسیاری از پروژه های بزرگ شهری نیاز به تحلیل های تخصصی تری دارند که معمولاً از سطح کارشناسی فراتر می رود. مهارت در نرم افزارهای طراحی و تحلیل مکانی، برگ برنده ی بزرگی برای ورود سریع تر به این بازار کار است.
مهارت های لازم برای مهندس شهرساز
کسی که در این رشته موفق می شود معمولاً هم توانایی طراحی بصری و درک فضایی دارد و هم می تواند داده های آماری و جمعیتی را تحلیل کند و از دل آن ها تصمیم درست بگیرد. حساسیت به مسائل اجتماعی، مثل عدالت در دسترسی به خدمات شهری یا کیفیت زندگی در محله های مختلف، هم بخش مهمی از این رشته است که در بسیاری از رشته های فنی دیگر کمتر دیده می شود. علاوه بر این، چون بسیاری از تصمیم های شهرسازی نیاز به هماهنگی با نهادهای مختلف دارد، توانایی ارائه و دفاع از یک طرح در جلسات کارشناسی هم مهارتی است که دانشجوی این رشته باید در طول تحصیل تقویت کند.
ظرفیت دانشگاه های مهندسی شهرسازی
ظرفیت دانشگاه های مهندسی شهرسازی در دانشگاه هایی مثل تهران، شهید بهشتی و علم و صنعت وجود دارد، هرچند نسبت به عمران محدودتر است. از آنجا که این رشته زیرمجموعه ی شغل های رشته ریاضی محسوب می شود، پیش از انتخاب باید رتبه مجاز انتخاب رشته در سال های اخیر را در همین دانشگاه ها بررسی کنید تا تصمیم واقع بینانه ای بگیرید.