حجم بالای دروس حفظی در رشته انسانی باعث می شود فراموشی خیلی سریع تر از سایر رشته ها اتفاق بیفتد؛ مطلبی که امروز حفظ می شود، اگر تا دو هفته دیگر مرور نشود، بخش زیادی از آن از ذهن پاک می شود. مرور دروس کنکور انسانی دقیقاً همین چالش فراموشی را هدف قرار می دهد. این افت به ویژه در درس هایی مثل عربی و دین و زندگی که واژگان و اصطلاحات تخصصی زیادی دارند، محسوس تر است.
در ادامه می خوانید
فرق مرور واقعی با دوباره خوانی کامل
بسیاری از داوطلبان تصور می کنند مرور یعنی خواندن دوباره کتاب از ابتدا تا انتها، درحالی که مرور مؤثر یعنی نگاهی سریع به نکاتی که از پیش یادداشت شده اند، فقط برای تثبیت در حافظه بلندمدت. اگر هنوز جزوه یا خلاصه ای از دروس آماده نشده باشد، اولین قدم باید تهیه همین خلاصه ها باشد، چون بدون آن ها مرور معنای واقعی خود را از دست می دهد و عملاً به همان دوباره خوانی کامل تبدیل می شود.
برنامه مرور اختصاصی هر درس
چون تاریخ، جغرافیا، عربی و دین و زندگی هرکدام سبک متفاوتی از حفظیات دارند، یک برنامه مرور اختصاصی هر درس بسیار بهتر از یک الگوی یکسان برای همه دروس جواب می دهد. برای نمونه جغرافیا بیشتر به نقشه، مقایسه و تحلیل داده نیاز دارد، درحالی که عربی به تکرار قواعد دستوری و ترجمه احتیاج بیشتری دارد. تاریخ هم به ترتیب زمانی رویدادها وابسته است و نمی توان آن را مثل دین و زندگی که بیشتر مفهومی است مرور کرد. دین و زندگی هم به دلیل ترکیب حفظیات و مفاهیم اعتقادی، به روشی نیاز دارد که هم تعریف دقیق آیات و روایات را پوشش دهد و هم برداشت مفهومی از آن ها را. تنظیم برنامه بر اساس همین تفاوت ها، زمان مرور را به شکل قابل توجهی کوتاه تر می کند و از خستگی ناشی از یک روش یکنواخت برای همه دروس جلوگیری می کند.
فاصله گذاری زمانی در مرور
یکی از موثرترین تکنیک های علمی برای تثبیت حافظه، فاصله گذاری در مرور است: هر مطلب تازه ابتدا در همان روز اول، سپس سه روز بعد، و در نهایت یک هفته بعد دوباره مرور می شود. این روش مخصوصاً برای دروسی مثل جغرافیا که حجم اطلاعات نقشه ای و آماری بالایی دارند، اثر محسوس تری نشان می دهد. این فاصله گذاری، برخلاف مرور فشرده و یک باره در آخرین روزها، مطالب را واقعاً وارد حافظه بلندمدت می کند و احتمال فراموشی در روز کنکور را به شدت کاهش می دهد. نوشتن همین برنامه سه مرحله ای روی یک تقویم کاغذی یا دیجیتال، پیگیری آن را هم برای داوطلب راحت تر می کند.
نقش تست زدن در تثبیت مرور
مرور دروس انسانی اگر فقط با خواندن دوباره جزوه انجام شود، تصویر واقعی از میزان یادگیری به داوطلب نمی دهد؛ حل تست بعد از هر دور مرور، مشخص می کند کدام نکته واقعاً در ذهن ثابت شده و کدام هنوز نیاز به تکرار دارد. برای دروسی مثل عربی و ادبیات که هم جنبه حفظی دارند و هم جنبه تحلیلی، ترکیب مرور جزوه با حل چند تست کوتاه بعد از هر بخش، سرعت یادگیری را نسبت به مرور خالی و بدون سنجش به وضوح بالاتر می برد. اگر در تست یک نکته اشتباه پاسخ داده شود، همان لحظه باید به جزوه برگشت و آن نکته را با رنگی متفاوت علامت زد تا در دور بعدی مرور، توجه بیشتری به آن شود.
جمع بندی دروس انسانی در هفته های آخر
برای جمع بندی دروس انسانی در روزهای پایانی، بهتر است یک تقویم مرور دوره ای برای همه دروس تنظیم شود، نه فقط برای درس هایی که داوطلب بیشتر دوست دارد. سهم هر درس در این تقویم باید متناسب با ضریب آن درس و میزان ضعف داوطلب در آن باشد، نه به صورت مساوی بین همه دروس تقسیم شود. مشورت با یک مشاور خوب کنکور در تنظیم همین تقویم می تواند از پراکنده کاری در روزهای حساس پایانی جلوگیری کند.
جمع بندی
مرور دروس انسانی بدون نظم مشخص، خیلی سریع به فراموشی برمی گردد، پس فاصله گذاری و برنامه اختصاصی هر درس را جدی بگیرید. در کنار این کار، توجه به بهترین روش درس خواندن به صورت عمومی هم به تثبیت این عادت ها در طول سال کمک می کند.