زمان مرور دروس، گاهی به همان اندازه ی نوع مرور اهمیت دارد؛ خیلی از داوطلبان جزوه ی خوب و منظمی دارند، اما در ساعت اشتباهی از روز سراغش می روند و بازده لازم را نمی گیرند.
در ادامه می خوانید
چرا نحوه مرور مطالب درسی کنکور روی یادگیری بلندمدت اثر می گذارد
نحوه مرور مطالب درسی کنکور تعیین می کند که آیا اطلاعات در حافظه ی کوتاه مدت باقی می ماند یا واقعاً به حافظه ی بلندمدت منتقل می شود. مروری که فقط با خواندن دوباره ی متن انجام شود، اثر کمتری نسبت به مروری دارد که همراه با یادآوری فعال و تست باشد.
یادآوری فعال یعنی داوطلب پیش از نگاه کردن به جزوه، سعی کند مطلب را از حافظه اش بازیابی کند. همین تلاش برای به یاد آوردن، حتی اگر ناقص باشد، مسیر عصبی مربوط به آن اطلاعات را تقویت می کند.
تفاوت بین این دو نوع مرور را می توان با یک آزمایش ساده حس کرد: یک روز فقط جزوه را بخوانید و روز بعد فقط با یادآوری فعال مرور کنید، سپس یک هفته بعد میزان یادآوری خودتان را در هر دو حالت مقایسه کنید.
همین تفاوت در نوع مرور، دلیل اصلی این است که دو داوطلب با ساعت مطالعه ی یکسان، گاهی نتیجه ی بسیار متفاوتی در آزمون های آزمایشی می گیرند.
بهترین زمان مطالعه برای کنکور از نظر ریتم بدن
پاسخ به اینکه بهترین زمان مطالعه برای کنکور چه ساعتی از روز است، برای همه ی داوطلبان یکسان نیست. برخی افراد در ساعات ابتدایی صبح تمرکز بیشتری دارند و برخی دیگر در ساعات پایانی شب. نکته ی مهم این است که مباحث سنگین و مفهومی را در ساعتی بخوانید که هوشیاری ذهنی در بالاترین سطح خودش است، نه صرفاً هر زمانی که فرصت پیدا شد.
برای شناخت ریتم شخصی، می توان چند روز پشت سر هم، سطح تمرکز خود را در ساعت های مختلف روز یادداشت کرد. این یادداشت ساده، تصویری واقعی تر از توانایی های شخصی می دهد، نه یک قانون کلی که برای همه یکسان باشد.
خواب کافی شب قبل هم مستقیماً روی همین ریتم اثر می گذارد؛ کم خوابی می تواند حتی بهترین ساعت طبیعی تمرکز فرد را موقتاً از بین ببرد.
روش مرور دروس کنکور با فاصله زمانی
روش مرور دروس کنکور که بیشترین ماندگاری را ایجاد می کند، مرور فاصله دار است: یک بار در همان روز، یک بار بعد از چند روز، و یک بار بعد از چند هفته. این الگو، برخلاف روش مرور برای کنکور که فقط شب امتحان انجام می شود، مطلب را واقعاً در ذهن تثبیت می کند.
فاصله ی دقیق بین هر مرور لازم نیست کاملاً ثابت باشد؛ مهم این است که مرور درست زمانی انجام شود که مطلب در آستانه ی فراموش شدن است، نه خیلی زود و نه خیلی دیر.
برای دروسی که ماهیت محاسباتی دارند، مثل ریاضی و فیزیک، مرور فاصله دار بهتر است همراه با حل دوباره ی چند مسئله باشد، نه فقط خواندن فرمول ها، چون مهارت حل مسئله با گذشت زمان زودتر از حفظیات افت می کند.
استفاده از یک تقویم ساده یا یادآوری روی گوشی برای زمان بندی همین مرورها، کار را برای داوطلبی که حافظه ی برنامه ریزی ضعیفی دارد، قابل مدیریت تر می کند.
اشتباهات رایج در زمان بندی مرور
یکی از اشتباهات رایج، به تعویق انداختن مرور تا شب امتحان است، در حالی که در آن لحظه دیگر زمان کافی برای مرور فاصله دار وجود ندارد و مغز فقط تحت فشار حافظه ی کوتاه مدت کار می کند.
اشتباه دیگر، مطالعه ی مباحث سنگین در ساعاتی است که بدن طبیعتاً به خواب یا استراحت نیاز دارد، مثل نیمه شب برای اکثر افراد، که بازده یادگیری را به شدت پایین می آورد.
جمع بندی
ترکیب زمان مناسب با روش مرور درست، بازدهی مطالعه را بدون افزایش ساعت مطالعه بالا می برد. داوطلبی که این دو عامل را همزمان مدیریت کند، معمولاً با خستگی کمتری به جمع بندی نهایی می رسد.