فصل انسان و محیط زیست، آخرین فصل کتاب زیست دوازدهم است و خیلی از داوطلبان به خاطر فشار زمانی پایان سال، آن را با عجله می خوانند یا حتی به طور کامل کنار می گذارند. بودجه بندی فصل انسان و محیط زیست اما نشان می دهد این تصمیم لزوما درست نیست و می تواند امتیازهای قابل دسترسی را از دست بدهد.
در ادامه می خوانید
فصل انسان و محیط زیست چقدر در کنکور اهمیت دارد
اهمیت فصل انسان و محیط زیست در کنکور بیشتر از حجم ظاهری آن است. مطالب این فصل، که عمدتا حول رابطه ی انسان با منابع طبیعی، آلودگی محیط زیست، و توسعه ی پایدار می چرخد، نسبتا مفهومی و کاربردی هستند، نه حفظی سنگین مثل بعضی فصل های دیگر زیست؛ به همین دلیل یادگیری آن نسبت به زمانی که می گیرد، بازده بالایی دارد.
تعداد سوالات این فصل و ارزش زمانی آن چقدر است
تعداد سوالات انسان و محیط زیست در مقایسه با فصل های حجیم تر زیست مثل ژنتیک یا تولید مثل، معمولا کمتر است، اما همین سوالات محدود هم با کمی مرور هدفمند قابل جواب دادن اند. نسبت زمان لازم برای مطالعه به تعداد سوالی که پوشش می دهد، این فصل را به یکی از با صرفه ترین بخش های زیست از نظر بازده مطالعه تبدیل می کند؛ در همان یک یا دو ساعت مطالعه، احتمال پاسخ درست به هر سوال احتمالی این فصل به شکل محسوسی بالا می رود.
ریشه ی این فصل در زیست دهم را فراموش نکنید
بخشی از مفاهیم پایه ی این فصل، مثل چرخه های زیستی و ارتباط جانداران با محیط، در بودجه بندی زیست شناسی دهم هم مطرح شده اند؛ داوطلبی که آن پایه را فراموش کرده، ممکن است در فهم بعضی سوالات ترکیبی این فصل با مشکل مواجه شود. یک مرور کوتاه از آن مفاهیم پایه، پیش از ورود به جمع بندی فصل انسان و محیط زیست دوازدهم، فهم مطلب را سریع تر می کند.
چطور این فصل را در جمع بندی جا بدهیم
بهترین زمان برای مرور این فصل، همان هفته های پایانی است، دقیقا وقتی فصل های سنگین تر مثل ژنتیک زمان بیشتری از داوطلب می گیرند. اختصاص یک یا دو جلسه ی کوتاه، همراه با حل چند نمونه سوال متنوع، معمولا برای تثبیت کامل این مبحث کافی است؛ نیازی به خواندن مکرر یا حفظ کردن جزئیات کم اهمیت نیست.
خلاصه کردن این فصل در یک صفحه، همراه با یک نمودار یا شمای ساده از رابطه ی مفاهیم اصلی با هم، مرور روزهای پایانی را چند برابر سریع تر می کند و از سردرگمی بین جزئیات مشابه جلوگیری می کند.
یک روش عملی برای مرور سریع این فصل
یکی از روش های کاربردی، تبدیل مفاهیم اصلی فصل به یک نمودار درختی ساده است که رابطه ی موضوعاتی مثل منابع طبیعی، آلودگی، و توسعه ی پایدار را در یک نگاه نشان بدهد. این کار، برخلاف خواندن خطی متن کتاب، امکان مرور کل فصل را در چند دقیقه فراهم می کند و برای هفته های پرفشار پایان سال، که وقت اضافه برای خواندن کامل هر فصل وجود ندارد، گزینه ی مناسب تری است.
حل چند سوال ترکیبی از این فصل با فصل های نزدیک به آن، مثل زیست بوم یا تولید مثل، هم به تثبیت مطلب کمک می کند و هم داوطلب را با سبک واقعی سوالات کنکور، که کمتر به صورت مستقل و بیشتر به صورت ترکیبی طراحی می شوند، آشنا نگه می دارد.
نادیده گرفتن این فصل، یک اشتباه رایج و قابل اجتناب است. توجه به آن هم برای کنکور و هم برای امتحانات نهایی پایه دوازدهم ارزش دارد؛ خیلی از داوطلبانی که در آزمون پیشرفت تحصیلی دوازدهم این فصل را جدی گرفته اند، در جمع بندی نهایی هم وقت کمتری برایش صرف کرده اند.