نگارش برخلاف خیلی از درس های حفظی، بیشتر روی مهارت نوشتن تمرکز دارد و همین ویژگی باعث می شود خیلی از داوطلبان رشته انسانی نمره اش را دست کم بگیرند. اما وقتی صحبت از بودجه بندی درس نگارش می شود، این درس هم مثل بقیه دروس یک ساختار مشخص و قابل پیش بینی دارد که می شود برایش برنامه ریزی کرد. این مطلب اولین بخش از یک مجموعه سه قسمتی است که به ترتیب پایه های دهم تا دوازدهم را پوشش می دهد.
در ادامه می خوانید
جایگاه نگارش در سال دهم
کتاب نگارش دهم پایه و بنیان مهارت هایی است که در دو سال بعد پیچیده تر می شوند، از همین رو نمی توان آن را با ذهنیت یک درس فرعی و کم اهمیت کنار گذاشت. بخش زیادی از نمره این درس در طول سال و از طریق تمرین های کلاسی به دست می آید، نه فقط در یک امتحان نهایی.
از آنجا که نمره امتحان نهایی این درس بخشی از تاثیر سوابق تحصیلی در کنکور را می سازد، بی توجهی به آن در بلندمدت روی نتیجه کنکور هم اثر می گذارد، حتی اگر نگارش خودش سوال مستقیم کنکور نداشته باشد.
مباحث اصلی کتاب نگارش دهم
در پایه دهم، بیشتر مباحث نگارش کنکور انسانی حول محور توصیف نویسی، خلاصه نویسی متون ساده و نوشتن بندهای منسجم می چرخد. تسلط بر همین مهارت های ابتدایی، مسیر یادگیری نامه نگاری و مقاله نویسی را که در پایه های بعد می آید، بسیار ساده تر می کند.
تمرین های این کتاب معمولاً از ساده به پیچیده طراحی شده اند، به همین دلیل جا انداختن حتی یک درس می تواند در فهم درس های بعدی که به آن تکیه دارند، مشکل ایجاد کند.
چالش رایج دانش آموزان در این پایه
یکی از مشکلات رایج در پایه دهم این است که دانش آموز نگارش را با انشای دوره راهنمایی اشتباه می گیرد و انتظار ارزیابی مشابه دارد، در حالی که معیارهای این درس دقیق تر و ساختارمندتر است. نداشتن تمرین منظم نوشتن، حتی در حد چند خط در هفته، باعث می شود مهارت نگارشی به جای پیشرفت، در جا بزند.
برخی دانش آموزان هم برعکس، فقط به حفظ نکات دستوری تکیه می کنند و از تمرین عملی نوشتن غافل می شوند؛ در حالی که این درس نمی تواند فقط با خواندن تئوری جمع بندی شود، چون ارزشیابی آن بر پایه تولید متن واقعی است.
ارتباط نگارش با درس ادبیات فارسی
نگارش و ادبیات فارسی دو درس جدا هستند، اما مهارت هایی که در نگارش تمرین می شود، مستقیم به فهم بهتر متن های ادبیات فارسی هم کمک می کند؛ کسی که در تشخیص ساختار یک بند تمرین کرده باشد، تحلیل متن های پیچیده تر ادبیات را هم ساده تر پیش می برد. از این نظر، وقتی صرف شده برای نگارش هرگز محدود به همان یک درس نمی ماند.
معلمان ادبیات هم معمولاً از دانش آموزانی که پایه نگارشی قوی تری دارند انتظار پاسخ های تشریحی منسجم تری دارند، موضوعی که در نمره مستمر کلاسی هم بی تاثیر نیست.
منابع مناسب برای شروع
بهترین منابع درس نگارش کنکور برای این پایه، در درجه اول خود کتاب درسی و تمرین های پایان هر درس است، نه جزوه های جانبی پیچیده. نوشتن روزانه چند خط درباره یک موضوع ساده، حتی خارج از تکالیف مدرسه، تاثیر بیشتری از خواندن صرف تئوری نگارش دارد.
گرفتن بازخورد از معلم یا یک همکلاسی برای همان چند خط روزانه، نقطه ضعف هایی را نشان می دهد که خود داوطلب معمولاً متوجه آن ها نمی شود، چون نوشتن و ویرایش کردن متن خود دو مهارت جدا هستند.
جمع بندی
نگارش دهم پایه ای است که در دو بخش بعدی این مجموعه، یعنی بودجه بندی نگارش بخش دوم و بخش سوم، تکمیل می شود. جدی گرفتن این درس از همین پایه، فشار درسی سال های بعد را کاهش می دهد.