برخلاف کنکور سراسری، دانشگاه آزاد از یک فرمول مستقل برای رتبه بندی داوطلبان استفاده می کند و همین موضوع باعث می شود بسیاری از داوطلبان درباره تراز یا رتبه در انتخاب رشته آزاد دچار سردرگمی شوند. دانستن دقیق تفاوت این دو مفهوم، پیش از تکمیل فرم انتخاب رشته آزاد، از خیلی اشتباهات رایج جلوگیری می کند.
در ادامه می خوانید
تراز در دانشگاه آزاد از کجا می آید
اهمیت تراز در دانشگاه آزاد از اینجا شروع می شود که این دانشگاه، برخلاف سراسری، کارنامه هر داوطلب را با فرمول تراز مستقل خودش محاسبه می کند، نه فقط بر اساس رتبه کشوری آزمون سراسری. یعنی ممکن است دو داوطلب با رتبه های نزدیک در سراسری، تراز کاملا متفاوتی برای پذیرش در آزاد داشته باشند، چون سهم هر درس در این فرمول با سراسری یکسان نیست.
نحوه محاسبه تراز در آزمون آزاد
محاسبه تراز در دانشگاه آزاد بر اساس مقایسه نمره خام هر درس داوطلب با میانگین و انحراف معیار نمرات همان درس در کل داوطلبان انجام می شود، سپس هر درس با ضریب مشخص همان رشته در مجموع تراز نهایی جمع می شود. همین روش باعث می شود درس هایی که ضریب بالاتری در یک رشته دارند، سهم بیشتری هم در تراز نهایی داشته باشند. برای همین، دو داوطلب با مجموع درصد نزدیک به هم، اگر توزیع درصدشان در درس های پرضریب فرق داشته باشد، می توانند تراز های کاملا متفاوتی به دست بیاورند.
رتبه کِی هنوز مهم است
نقش رتبه در پذیرش آزاد بیشتر در رشته های پرمتقاضی و پزشکی دیده می شود، جایی که رقابت فشرده است و مقایسه بین چند هزار داوطلب لازم می شود. در این حالت، تراز عملا همان ابزاری است که رتبه داخلی آزاد را می سازد، پس دانستن جایگاه تراز میان رقبا، دقیق تر از تکیه به رتبه سراسری است. در رشته های با ظرفیت بالا و تقاضای کمتر، این فاصله بین تراز و رتبه معمولا کمتر احساس می شود، چون تقریبا همه داوطلبان واجد شرایط، جایی در دفترچه پذیرفته می شوند.
پس این دو چه فرقی دارند
تفاوت تراز و رتبه کنکور در یک جمله این است: رتبه یک عدد ثابت و کشوری از سراسری است، اما تراز عددی مخصوص همان دانشگاه و همان فرمول پذیرش است که هر سال هم می تواند کمی جابه جا شود. برای همین، تکیه صرف به رتبه سراسری برای پیش بینی قبولی در آزاد، روش دقیقی نیست و می تواند داوطلب را نسبت به شانس واقعی اش در دانشگاه آزاد دچار برداشت اشتباه کند.
اشتباهات رایج در خواندن کارنامه آزاد
یکی از رایج ترین اشتباهات داوطلبان این است که رتبه کشوری سراسری را مستقیم با ظرفیت رشته های آزاد مقایسه می کنند، در حالی که این دو عدد از دو سیستم متفاوت بیرون می آیند. اشتباه دیگر، نادیده گرفتن تغییر تراز از سالی به سال دیگر است؛ چون هر سال ترکیب داوطلبان و سطح سوالات کمی فرق می کند، تراز قبولی رشته های پرمتقاضی هم می تواند نوسان داشته باشد. برای همین، بهتر است به جای یک عدد ثابت، به بازه احتمالی تراز قبولی چند سال اخیر همان رشته نگاه کرد.
نکاتی برای انتخاب دقیق تر در آزاد
پیش از نهایی کردن فهرست انتخاب رشته آزاد، بررسی ظرفیت پذیرش هر رشته محل در سال های اخیر و مقایسه آن با تعداد داوطلبان متقاضی همان رشته، تصویر واقعی تری از شانس قبولی می دهد. نکته مهم دیگر این است که برخی واحدهای دانشگاه آزاد در شهرهای مختلف، با وجود عنوان یکسان رشته، سطح رقابت و تراز قبولی متفاوتی دارند، پس مقایسه صرف نام رشته بدون توجه به واحد دانشگاهی می تواند گمراه کننده باشد. بررسی وضعیت اعتبار و امکانات هر واحد دانشگاهی، پیش از ثبت نام نهایی، به همان اندازه تراز و رتبه در رضایت بعد از قبولی اثر می گذارد.
جمع بندی
برای انتخاب رشته دانشگاه آزاد، تراز را ملاک اصلی بگیرید و رتبه سراسری را فقط به عنوان یک تخمین کلی نگاه کنید. اگر همزمان برای انتخاب رشته دانشگاه آزاد با رتبه خوب هم برنامه دارید، حتما شهریه دانشگاه در انتخاب رشته و تعداد انتخاب در انتخاب رشته آزاد را هم پیش از ثبت نام بررسی کنید تا تصمیم کامل تری بگیرید.