نزدیک به یک دهه از تغییر کامل کتاب های درسی دوره دوم متوسطه گذشته، اما هرسال هنوز عده کمی از داوطلبان با دیپلم نظام قدیم یا معادل بزرگسالان در کنکور ثبت نام می کنند. همین حضور کوچک اما پابرجا، دلیل اصلی وجود کنکور مجزا نظام جدید و قدیم در کنار هم است، حتی وقتی جمعیت مدارس امروز کاملا زیر نظام جدید درس می خواند.
تفاوت کنکور نظام قدیم و جدید
تفاوت کنکور نظام قدیم و جدید از جنس محتوای درسی است، نه فقط اسم. داوطلب نظام قدیم روی کتاب های دوره دبیرستان چهار ساله و پیش دانشگاهی سنجیده می شود، در حالی که داوطلب نظام جدید بر اساس کتاب های دهم تا دوازدهم دوره دوم متوسطه امتحان می دهد. چون فصل بندی، ترتیب مباحث و گاهی عمق برخی موضوعات بین این دو مجموعه کتاب فرق دارد، طراحی یک سوال مشترک برای هر دو گروه عملا ممکن نیست و برای برخی دروس، دو دفترچه سوال جداگانه تهیه می شود. برای داوطلبی که سال ها پیش از مدرسه فارغ التحصیل شده و حالا دوباره برای کنکور برمی گردد، همین تفاوت کتاب یعنی نمی تواند صرفا با منابع کمک درسی امروز آماده شود، بلکه باید مطمئن شود منبعی که می خرد دقیقا برای همان مجموعه کتاب های نظام قدیم نوشته شده است.
برگزاری کنکور برای نظام قدیمی ها
برگزاری کنکور برای نظام قدیمی ها از نظر تاریخ آزمون معمولا با نظام جدید همزمان است، اما دفترچه سوال و گاهی حوزه امتحانی مجزا در نظر گرفته می شود تا تداخلی در طراحی سوال ایجاد نشود. با کوچکتر شدن سال به سال جمعیت داوطلبان نظام قدیم، جزئیات اجرایی مثل تعداد حوزه های اختصاصی هم هرسال با جمعیت واقعی ثبت نام کننده تنظیم می شود، نه یک عدد ثابت از سال های قبل. در برخی سال های گذشته، به دلیل تفاوت زیاد در تعداد داوطلبان هر گروه، حتی روند اجرایی مثل زمان بندی توزیع کارت ورود به جلسه هم برای این دو گروه یکسان پیش نرفته است. برای کنکور 1406، جزئیات دقیق نحوه برگزاری هنوز اعلام نشده و تا انتشار دفترچه ثبت نام، فقط می توان به همین الگوی کلی چند سال اخیر استناد کرد.
شرایط کنکور نظام آموزشی جدید
شرایط کنکور نظام آموزشی جدید امروز عملا شرایط اکثریت قریب به اتفاق داوطلبان است، چون تقریبا تمام دانش آموزانی که این روزها دوره دوم متوسطه را می گذرانند، زیر همین نظام درس می خوانند. یک تفاوت عملی مهم برای این گروه، ارتباط مستقیم نمرات امتحانات نهایی سه سال آخر با بخشی از پرونده سوابق تحصیلی است، مکانیزمی که برای داوطلب نظام قدیم به همین شکل و با همین مدارک وجود ندارد و مسیر مستندسازی متفاوتی می طلبد. به همین دلیل، داوطلب نظام جدید باید از همان سال دهم مراقب ثبت درست نمراتش باشد، چون این نمرات سال ها بعد هم روی پرونده کنکورش اثر می گذارد. یک نکته دیگر این است که برای داوطلب نظام جدید، منابع کمک درسی و کلاس های آماده سازی به وفور و برای همان کتاب های فعلی طراحی شده اند، در حالی که داوطلب نظام قدیم معمولا باید با منابع محدودتر و قدیمی تری کار کند، نکته ای که در برنامه ریزی مطالعه هم باید لحاظ شود.
جمع بندی
برای خانواده هایی که هنوز کنکور داوطلبان نظام قدیم را دنبال می کنند، خبر خوب این است که با وجود تمدید نشدن کنکور نظام قدیم به شکل رسمی و گسترده در سال های اخیر، مسیر ثبت نام برای این گروه کوچک همچنان باز مانده است. با این حال، سابقه شکایت متقاضیان کنکور نظام قدیم در سال های قبل نشان می دهد بهتر است هر داوطلب این گروه، شرایط دقیق مدرک خودش را پیش از ثبت نام با مدرسه یا مرکز صادرکننده مدرک بررسی کند، تا در روز ثبت نام با یک مشکل مدرکی غافلگیر نشود.