اسم رشته بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها برای بیشتر داوطلبان کنکور تجربی آشنا نیست، چون در مقایسه با رشته هایی مثل پزشکی یا پرستاری خیلی کمتر دیده می شود. این رشته درباره شناخت حشرات و جانورانی است که ناقل بیماری هستند، مثل پشه یا جونده ها، و روش های کنترل جمعیت آن ها برای پیشگیری از شیوع بیماری.
در ادامه می خوانید
رشته بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها چه رشته ای است
این رشته زیرمجموعه علوم پزشکی است و بیشتر به سلامت عمومی و پیشگیری مربوط می شود تا درمان مستقیم بیمار. دانشجو در طول تحصیل با زیست شناسی جانوران ناقل، روش های نمونه برداری میدانی و راهکارهای کنترل زیستی و شیمیایی آفات آشنا می شود.
بخشی از دروس این رشته هم به بهداشت محیط و اپیدمیولوژی بیماری های ناشی از ناقلین اختصاص دارد، حوزه ای که ارتباط مستقیمی با سلامت عمومی جامعه دارد و کمتر در معرفی های سطحی رشته دیده می شود. برخلاف تصور اولیه، این حوزه ارتباط نزدیکی هم با کشاورزی و محیط زیست دارد، چون بسیاری از ناقلین بیماری در محیط های کشاورزی یا طبیعی زندگی می کنند.
نمونه ای از فعالیت روزانه در این حوزه
یک نمونه از کار در این حوزه، همکاری با مراکز بهداشت برای ردیابی کانون های تجمع پشه در فصل شیوع بیماری های منتقله است، از شناسایی محل تخم ریزی تا اجرای برنامه کنترل جمعیت. این نوع فعالیت میدانی، تصویر متفاوتی از یک رشته علوم پزشکی نسبت به کار معمول در بیمارستان یا مطب ارائه می دهد.
چرا این رشته کمتر دیده می شود
نام طولانی و تخصصی رشته، نبود تبلیغات گسترده و نزدیک نبودن آن به تصور رایج از مشاغل حوزه سلامت مثل پزشک یا پرستار، از دلایلی است که باعث می شود خیلی از داوطلبان اصلا این گزینه را نبینند. با این حال، اهمیت این حوزه در پیشگیری از بیماری های واگیر، بیشتر از چیزی است که شهرت کم آن نشان می دهد.
ظرفیت پذیرش این رشته
ظرفیت پذیرش رشته بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها در مقایسه با رشته های شناخته شده تر علوم پزشکی بسیار محدود است و تنها در تعداد کمی از دانشگاه های علوم پزشکی کشور ارائه می شود. همین محدودیت باعث می شود خیلی از داوطلبان اصلا این گزینه را در دفترچه انتخاب رشته نبینند، حتی اگر با موضوعش آشنا باشند.
از طرف دیگر، همین کمبود شناخت عمومی باعث می شود رقابت برای صندلی های موجود، نسبت به رشته های پرسر و صدای دیگر گروه تجربی، معمولا کمتر باشد.
چه کسی برای این رشته مناسب است
داوطلبی که هم به زیست شناسی جانوری علاقه دارد و هم از کار میدانی و نمونه برداری خارج از آزمایشگاه خسته نمی شود، معمولا با ماهیت این رشته راحت تر کنار می آید. برخلاف بسیاری از رشته های علوم پزشکی که بیشتر وقت دانشجو در کلاس و بیمارستان می گذرد، بخشی از فعالیت این رشته در فضای باز و کانون های آلوده به ناقلین بیماری انجام می شود.
تحمل شرایط آب و هوایی نامساعد در زمان نمونه برداری میدانی و دقت در ثبت داده های زیستی، دو ویژگی دیگری است که در موفقیت بلندمدت این مسیر شغلی تاثیر مستقیم دارد.
دانشگاه های ارائه دهنده و چشم انداز شغلی
دانشگاه های رشته بیولوژی و کنترل ناقلین بیماری ها عمدتا دانشگاه های علوم پزشکی هستند که با مراکز بهداشت و پیشگیری از بیماری های واگیر همکاری نزدیک دارند. فارغ التحصیلان این رشته معمولا در مراکز بهداشتی، آزمایشگاه های تشخیص ناقلین یا پروژه های کنترل جمعیت آفات مشغول می شوند، مسیر شغلی که با رشته بیولوژی عمومی همپوشانی دارد اما تمرکز کاربردی تری روی سلامت عمومی می گذارد.
جمع بندی
برای داوطلبی که هم به زیست شناسی علاقه دارد و هم دنبال حوزه ای کمتر شلوغ در کنکور تجربی می گردد، این رشته می تواند گزینه ای قابل بررسی باشد. شناخت درست ظرفیت پذیرش و دانشگاه های ارائه دهنده، پیش از ثبت انتخاب رشته، از انتخاب ناآگاهانه جلوگیری می کند.