صنایع دستی تنها به آثار هنری سنتی محدود نمی شود و در نظام آموزش عالی هم به عنوان یک رشته دانشگاهی مستقل تعریف شده است.
خیلی از داوطلبانی که این عنوان را در دفترچه کنکور می بینند، تصور روشنی از محتوای دقیق دروس آن ندارند و آن را بیشتر با فعالیت های آموزشگاهی غیردانشگاهی اشتباه می گیرند.
شناخت دقیق محتوای این رشته، پیش از انتخاب آن در دفترچه، به داوطلب کمک می کند انتظارات درستی از فضای آموزشی اش داشته باشد.
در ادامه می خوانید
ماهیت و کاربرد رشته صنایع دستی
رشته صنایع دستی ترکیبی از آموزش مهارت های سنتی مثل بافت، فلزکاری هنری یا سفال با اصول طراحی و زیبایی شناسی امروزی است. دانشجوی این رشته علاوه بر تاریخ هنر، باید زمان زیادی را در کارگاه عملی بگذراند.
ورود به این رشته معمولاً نیازمند گذراندن آزمون یا سنجش عملی گروه هنر است، نه فقط رتبه کنکور سراسری، پس آمادگی دستی داوطلب در این مرحله نقش تعیین کننده ای دارد.
برخی دانشگاه ها این رشته را با گرایش های تخصصی تری مثل فلزکاری یا بافت سنتی ارائه می دهند، که هرکدام مهارت های عملی نسبتاً متفاوتی نیاز دارند. آشنایی مقدماتی با تاریخ هنرهای بومی هر منطقه هم می تواند در انتخاب گرایش مناسب به داوطلب کمک کند.
ظرفیت پذیرش و دانشگاه های رشته صنایع دستی
ظرفیت پذیرش رشته صنایع دستی معمولاً پایین تر از رشته های پرمتقاضی هنر مثل معماری است و رقابت آن بیشتر به کیفیت مهارت عملی داوطلب وابسته است تا صرفاً رتبه. دانشگاه های رشته صنایع دستی بیشتر دانشگاه های هنری شناخته شده و برخی مراکز آموزش عالی فنی و حرفه ای هستند.
بررسی نمونه آثار پذیرفته شدگان سال های قبل، پیش از آزمون عملی، می تواند دید روشن تری از سطح مهارت مورد انتظار به داوطلب بدهد.
هزینه مواد اولیه کار عملی در این رشته، بسته به گرایش انتخابی، می تواند در برخی ترم ها قابل توجه باشد، موضوعی که کمتر در معرفی های اولیه این رشته گفته می شود.
بازار کار و کارآفرینی
فارغ التحصیل این رشته می تواند مسیر استخدامی در سازمان های میراث فرهنگی و گردشگری را دنبال کند یا مستقل و به شکل کارگاه شخصی فعالیت کند. این ویژگی کارآفرینی، آن را از بسیاری از رشته های دیگر هنر متمایز می کند.
در کنار آن، داوطلبانی که به طراحی پارچه یا هنرهای سنتی نگارگری علاقه دارند، معمولاً انتخاب رشته طراحی پارچه یا انتخاب رشته کتابت و نگارگری را هم در کنار صنایع دستی بررسی می کنند. این نزدیکی محتوایی باعث می شود بعضی از داوطلبان تا مرحله انتخاب رشته میان چند گزینه هنری نزدیک به هم مردد بمانند.
برخی فارغ التحصیلان هم آثار خود را از طریق فروش آنلاین و نمایشگاه های هنری عرضه می کنند، مسیری که در سال های اخیر برای این رشته اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
همکاری با تعاونی های صنایع دستی محلی هم یکی از مسیرهای رایج برای فارغ التحصیلانی است که به کار مستقل علاقه دارند.
چه کسانی برای این رشته مناسب اند
مهارت دستی، صبر برای کار زمان بر با جزئیات ریز و علاقه به حفظ هنرهای سنتی، از ویژگی های لازم برای موفقیت در این رشته است. کسی که فقط به طراحی روی کاغذ علاقه دارد و از کار عملی طولانی با مواد و ابزار سنتی خسته می شود، معمولاً در این مسیر رضایت کمتری پیدا می کند.
تحمل کار طولانی مدت بدون نتیجه فوری هم اهمیت دارد، چون بسیاری از آثار این حوزه به زمان قابل توجهی برای تکمیل نیاز دارند.
جمع بندی
صنایع دستی رشته ای است که مهارت عملی در آن به اندازه دانش نظری اهمیت دارد. داوطلب علاقه مند بهتر است پیش از انتخاب رشته، هم از ظرفیت واقعی دانشگاه ها مطلع شود و هم آمادگی خود را برای آزمون عملی بسنجد.
داوطلبی که تجربه عملی قبلی در این حوزه ندارد، بهتر است پیش از کنکور، حتی در حد یک دوره کوتاه، با ابزار و مواد پایه این رشته آشنا شود.